T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/18315
Karar No : 2023/7090
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …
2- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Tuzla ilçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda tashihen imar uygulaması yapılmasına yönelik Tuzla Belediye Encümeninin … tarih ve …sayılı kararının iptal edilmesine ilişkin aynı Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu işlemin, dayanağı olan uygulama imar planı ile uyumlu olmadığı, imar mevzuatına ve davacılar tarafından aynı alanda yapılan 2008 tarihli parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararına da aykırı olduğu anlaşıldığından, davaya konu Tuzla Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; davacıların taşınmazını kapsayan alanda yapılan ilk imar uygulamasının 2008 tarihinde yapıldığı, dayanak uygulama imar planının yürürlükte olduğu dikkate alındığında geçerli bir neden olmadan yeniden imar uygulaması yapılmasına hukuken olanak bulunmadığı, sınır sorunlarının tevhid veya ifraz yoluyla çözümü mümkün ise de bunun ancak komşu parsel maliklerinin rızası ile mümkün olabileceği, öte yandan; dava konusu encümen kararı ile kaldırılan 2013 tarihli imar uygulamasının dayanağını teşkil eden 2008 tarihli imar uygulamasının, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra da olsa yargı kararıyla iptal edildiği, bu nedenle 2008 tarihinde yapılan imar uygulaması ortadan kalkacağı ve uyuşmazlık konusu parselin kadastral haline döndürülerek yeniden imar uygulaması yapılması gerektiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bölge İdare Mahkemesince 2008 tarihli imar uygulamasının iptal edilerek ortadan kaldırıldığı belirtilmişse de söz konusu kararın henüz kesinleşmediği, kaldı ki iptal kararının kendi parsellerine yönelik olduğu ve imar uygulamasının dayanağı olan uygulama imar planının iptali istemi yönünden davanın reddine karar verildiği, dava konusu işlemin kamu yararı amacıyla değil, kişisel menfaate dayalı olarak tesis edildiği, hazineye ait hissenin diğer taşınmaz malikine 2013 tarihli parselasyon işleminden önce satıldığı, devamında anılan parselasyon işleminin yapıldığı ve buna rağmen ruhsat verilerek diğer taşınmazdaki inşaatın tamamlandığı, davalı idarece yargı kararının etkisiz hale getirildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Tuzla ilçesi, …Mahallesi, …pafta, …sayılı parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Tuzla Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı, …tarih ve …sayılı, …tarih ve …sayılı kararları ile 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi ve 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılmış olup, söz konusu taşınmaz parselasyon işlemi sonucu 8774 ada, 2 sayılı parsel olarak 26/08/2009 tarihinde tapuya tescil edilmiştir.
Davacılar tarafından, anılan parselasyon işlemine yönelik encümen kararlarının ve dayanağı 1/1000 ölçekli …Mahallesi Uygulama İmar Planının iptali istemiyle 06/02/2013 tarihinde … İdare Mahkemesinin E:…sayılı dosyasında dava açılmış olup, yargılama süreci devam etmekteyken; Tuzla Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararıyla …ada, …-…-… parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak tashihen imar uygulaması yapılmış, bu kararla; … ve davacıya ait … sayılı parsellere … sayılı parseldeki hazineye ait hissenin bir kısmı taşınarak yeniden tahsis yapılmış ve değişikliğe ilişkin şuyulandırma cetveli 29/04/2013-30/05/2013 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır.
Sonrasında ise; Tuzla Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararıyla, 2013 tarihli parselasyon işlemi öncesinde …ada, … sayılı parselde hazineye ait hisselerin satın alınmış olması sebebiyle söz konusu parselasyon işleminin uygulanmasının mümkün olamadığı, parselasyon planı ve şuyulandırma cetvellerinin geçerliliğini yitirdiği gerekçesiyle Tuzla Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.
Bunun üzerine; Tuzla Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan; davacılar tarafından, 2008 tarihli parselasyon işleminin ve dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davada, İstanbul … İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla parselasyon işleminin iptaline, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden ise davanın reddine dair kararın iptale ilişkin kısmının davalı idarece temyizi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 14/10/2020 tarihli, E:2016/12591, K:2020/9411 sayılı kararıyla davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle temyiz edilen kısmının bozulmasına karar verilmiş, bu karara karşı yapılan kararın düzeltilmesi istemi 03/10/2023 tarihli, E:2021/2117, K:2023/7089 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihi itibariyle yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesinde ise; “İmar planı olan yerlerde, 09/05/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tescil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından 2008 tarihli parselasyon işleminin ve dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açılan ve temyize konu kararın gerekçesine dayanak alınan parselasyon işleminin iptaline yönelik …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesince davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, söz konusu kararın düzeltilmesi isteminin ise reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2008 tarihli parselasyon işlemi iptal edilmediğinden geri dönüşüm yapılmasına gerek olmadığı görülmekle birlikte uyuşmazlıkta, Tuzla Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işlemi ve anılan işlemin iptaline ilişkin dava konusu işlemin gerekçeleri dikkate alınarak işin esasının incelenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu sebeple; dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.