Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/18606 E. , 2022/7752 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/18606
Karar No : 2022/7752
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN
(DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 13/05/2019 tarih ve E:2015/11475, K:2019/3994 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, İskenderun ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda ... tarihli ve ... sayılı İskenderun Belediye Meclisi kararlarıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve anılan planlara yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parseli de içerisine alan bölgenin, yaklaşık 30 yıllık geçmişe dayanan planlama sürecine rağmen, bu plan kararlarının en azından mülkiyet sorununun çözümü açısından dahi hayata geçirilemediği gibi, niteliksiz yapı stoğunun da bölgeyi kentsel sosyal donatı açısından yetersiz ve bu anlamda da sağlıksız ve güvensiz çöküntü alanlarından birisi haline getirmesi ve bir anlamda bölgede yaşanan çöküntüleşme-köhneleşme sorununun klasik planlama yöntemleriyle çözülememesi karşısında, bölgenin dava konusu revizyon imar planı kapsamında “öneri -kentsel dönüşüm alanı” olarak belirlenerek yaşanan sorunun çözümüne yönelik farklı ve yeni bir çözüm öngörüsü getirilmesinin doğru ve tutarlı bir planlama yaklaşımı olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu yaklaşım doğrultusunda oluşan plan şemasında dava konusu parselin büyük bölümünün yatırıma konu bir kullanım yerine kamusal umumi hizmet alanlarından sosyal tesis alanı ve yola rastlaması sonucu davacı tarafından kayıp ve mağduriyet oluştuğu belirtilmiş ise de, imar planlarında bir kadastral parselin kısmen veya tümüyle kentsel donatı alanlarına veya yatırıma konu alanlara rastlamasının malikler açısından olumsuz bir anlam ifade etmediği, planlama sonrası yapılması kaçınılmaz imar uygulamasında ya da bu proje özelinde kurgulanacak hak sahipliliği, değer tespiti ve kentsel dönüşüm modelinde tüm taşınmazlardan tespit edilen eşit oran dahilinde DOP ve KOP kesilerek, mümkün olduğunca mevcut parseline en yakın yerde tahsis yapılacağı (ya da kentsel dönüşüm modeli kapsamında ortaya çıkacak hak sahipliğine ve değerlemeye göre karşılığının verileceği) ve böylece planlı gelişim ve yapılaşmadan kaynaklanan nimet ve külfet dengesinin tüm taşınmaz sahiplerine eşit oranda dağıtılacağı, itiraz konusu sosyal tesis alanının kaldırılarak yapılaşmaya açılması durumunda, bölgedeki donatı dengesinin olumsuz yönde etkileneceği, dava konusu planların kademeli birliktelik ilkesi çerçevesinde birbirleri ve üst ölçekli planlar ile uyumlu olduğu sonucuna ulaşılarak dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Daha önceki planda konut alanı olarak planlandığı, bu nedenle kazanılmış hakkı bulunduğu, sosyal tesis alanına dönüştürülmesinde kamu yararı bulunmadığı ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Kararın düzeltilmesi isteminin kabul edilerek, temyize konu mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin Danıştay Altıncı Dairesinin 13/05/2019 tarih ve E:2015/11475, K:2019/3994 sayılı sayılı kararı kaldırıldı, işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Uyuşmazlık konusu taşınmaz 1981 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında 100ki/ha yoğunluklu konut alanı ve 12 metre yol alanı, 1983 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında serbest nizam 2 kat yapılaşma koşullu konut alanı ve 12 metre yol alanı, 07.01.2011 tarihli 1/25000 ölçekli çevre düzeni planında ise meskun yerleşik alan olarak planlanmıştır. Sonrasında uyuşmazlık konusu alanda ... tarihli ve ... sayılı İskenderun Belediye Meclisi kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile kısmen konut, kısmen 12 metre yol alanı, kısmen de sosyal tesis alanı, aynı tarihli ve ... sayılı kararla kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ile de kısmen E:0,70 Hmax:2 kat yapılaşma koşullu konut, kısmen 12 metre yol alanı, kısmen de sosyal tesis alanı olarak olarak planlanmıştır.
Dava konusu planlar 15.06.2013- 15.07.2013 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, davacı tarafından 08.07.2013 tarihli dilekçe ile taşınmazının kısmen sosyal tesis alanı olarak planlanmasına itiraz edilmiştir. İtirazın ... tarihli ve ... sayılı belediye meclisi kararı ile reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parça-larının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının tamamının iptali istemiyle İskenderun Belediye Meclis üyeleri tarafından açılan davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesince verilen 21.10.2015 tarih ve E:2015/4262, K:2015/6209 sayılı karar ile bozulması üzerine bozmaya uyularak dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesince verilen 02.03.2021 tarih ve E:2019/15721, K:2021/2697 sayılı karar ile onanmış, 19.09.2022 tarih ve E:2021/6958, K:2022/7745 sayılı kararıyla kararın düzeltilmesi istemi reddedilmiştir.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının tamamının iptaline karar verilmesi nedeniyle dava konusu taşınmaza ilişkin olarak da planın iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte, bu kararın uyuşmazlığa konu taşınmaza getirilen kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu anlamına gelmediği, planın bütününe ilişkin iptal kararı üzerine yeniden planlama yapılırken taşınmaza şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun bir fonksiyon verileceği açıktır.
Öte yandan, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca Hatay ilinin büyükşehir statüsüne kavuştuğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince bozma üzerine yeniden yapılacak olan yargılamada, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığının da hasım mevkiine alınması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 19/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.