T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/187
Karar No:2023/3163
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının maliki olduğu Mersin ili, Tarsus ilçesi, Dedeler Köyü, ...Mevkiinde bulunan akaryakıt istasyonundaki 3 yeraltı tankı, 2 pompa ve 3 tabancanın, davalı idarenin ... tarih ve ...sayılı talimatı üzerine mühürlenmesine ilişkin 27/02/2015 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunun vaziyet planında 2 adet tankın kayıtlı olmasına rağmen, yapılan denetim neticesinde istasyonda bulunduğu tespit edilen 1 adet tankın atıl olması ve 3 adet tankın da otomasyon sistemine bağlı bulunması sebebiyle vaziyet planında bulunmayan 2 adet tankın kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde bulundurulmadığı anlaşıldığından, davacıya ait akaryakıt istasyonunun mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, piyasa katılımcılarının yükümlülüklerinin bulunduğu, vaziyet planına aykırı bulunan alanların yapısı gereği akaryakıt bulundurmak, satmak veya herhangi bir piyasa faaliyetine konu edecek şekilde bulundurmaya yönelik kullanılacak sahalar olduğu, işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, şirketleri hakkında işlem tesis edilebilmesi için tankların lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı sabit ya da seyyar tank olması gerektiği, şirketlerine atfedilen kusurun bu tankların vaziyet planına aykırı olması olduğu,, istasyon vaziyet planının talep edilen belgeler arasında yer almadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacının maliki olduğu Mersin ili, Tarsus ilçesi, ...Köyü, ...Mevkiinde bulunan akaryakıt istasyonunda Mersin Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü ekiplerince yapılan denetim sonucunda, vaziyet planında iki adet yer altı tankının kayıtlı olmasına rağmen istasyonda dört adet yer altı tankının bulunduğunun tespit edilmesi neticesinde davalı idarenin ...tarih ve ...sayılı talimatı ile 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca istasyonun 27/02/2015 tarihinde mühürlenmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (21) numaralı bendinde kaçak akaryakıt, "21/03/2007 tarih ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca kaçak olarak kabul edilen akaryakıtı" şeklinde tanımlanmış; 4.maddesinin dördüncü fıkrasının (l) bendinde, "Bu Kanuna göre faaliyette bulunanlar; Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipmanı bulundurmamak ile yükümlüdür."; 7.maddesinin altıncı fıkrasında, "Dağıtıcı lisansı sahipleri, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdür."; 20. maddesinin sekizinci fıkrasında da, "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." kuralları yer almıştır.
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin 14. fıkrasında ise, "Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
Mersin ili, Tarsus ilçesi, Dedeler Köyü, Killik mevkinde bulunan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 02/02/2015 tarihinde yapılan incelemede, vaziyet planında benzin ve motorin olmak üzere iki adet tankın mevcut olduğu, ancak petrol sahası incelendiğinde dört adet tankın sahada bulunduğu, bu tanklardan bir tanesinin atıl durumda olduğu, üçünün ise faal olarak çalıştığı, bu üç adet tankın otomasyon sistemine bağlı olduğu, bunlardan bir tanesinin benzin tankı olarak, iki tanesinin motorin tankı olarak kullanıldığı, vaziyet planında olmayan tankın bağlı bulunduğu pompanın tabancasına bağlı bulunan tanktan 223 litre akaryakıt çekilmesine rağmen otomasyonda herhangi bir miktar değişimi olmadığı tespitlerine yer verildiği görülmektedir.
Bu tutanağa istinaden davalı idarenin 18/02/2015 tarih ve 11672 sayılı yazısı doğrultusunda, 27/02/2015 tarihinde davacıya ait akaryakıt istasyonuna Mersin Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü ve Mersin İl Jandarma Komutanlığı ekipleri ile birlikte gidildiği, davalı idarenin talimatı doğrultusunda 02/02/2015 tarihinde mühürlenmeyen üç adet tankın (bunlardan bir tanesi boş ve atıl vaziyette), bu tanklara bağlı iki adet akaryakıt pompasının ve bu pompalardaki üç adet tabancanın, yakıtların ulusal marker kontrolü yapıldıktan sonra mühürlendiği, mühürlenen benzin tankında 424,90 litre, motorin tankında ise 367,80 litre ürün olduğunun görüldüğü ve bu ürünlerin yed-i emin olarak iş yeri sahibine verildiği belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, mühürleme işlemine konu tanklardan birinin atıl olduğu ve vaziyet planında yer almadığı, diğerinin faal olduğu ve vaziyet planında yer almadığı, son tankın ise vaziyet planında yer almasına rağmen, tankın bağlı bulunduğu pompanın tabancasından çekilen akaryakıta rağmen otomasyon sisteminde herhangi bir hareketin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat kuralları ile bu düzenlemelerin amacı birlikte değerlendirildiğinde, dağıtıcının bayisine ait akaryakıt istasyonunda akaryakıt alış ve satışının kontrol edilebilmesi ve kaçak akaryakıt elde etme veya satma işlemlerinin önüne geçilebilmesi için otomasyon sistemini kurmakla ve düzenli olarak denetlemekle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu mühürleme işlemine konu tanklardan atıl durumda olup vaziyet planında bulunmayan ve kullanılmadığı ileri sürülen tanka ilişkin olarak, otomasyon sisteminin akaryakıt giriş ve çıkışı için veri akışını sağlayan elektronik bir sistem olduğu, tankın boş tutulması veya kullanılmamasının bu sistemin kurulmasına engel olmayacağı, aksi yönde bir iznin verilmesi hâlinde ileride bu tanktan yapılacak herhangi bir satışın da sistem üzerinden kontrol edilmesini imkânsız hâle getireceği ayrıca, mühürleme işlemine konu otomasyon sistemi verileri doğru iletmeyen ve vaziyet planında bulunup faal durumda olan tank ile vaziyet planında yer almayan ancak faal durumda bulunan tankın ve bağlı bulundukları pompa ve tabancaların mühürlenmesi işleminin, otomasyon sisteminin doğru çalışması ve mevcutta yer alan akaryakıt giriş-çıkışının takip edilebilmesi açısından davacının üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediği anlaşıldığından, dava konusu mühürleme işleminde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Posta giderleri avansından artan tutar ile davalı harçtan muaf olduğundan istemi hâlinde temyiz aşamasında yatırılan toplam ...-TL harcın davalıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 20/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.