Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/18739 E. , 2021/4568 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/18739
Karar No : 2021/4568
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …, Av. …
KARŞI TARAF : 1- … Belediye Başkanlığı
2- …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Burdur İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan mevcut yapının yıkılarak yerine ruhsat alınmaksızın yeni yapı inşa edildiğinden bahisle düzenlenen 26/05/2014 tarihli yapı tatil zaptı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca davacıya 9.631,40 TL para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı Burdur Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 17/04/2018 tarih ve E:2015/7642, K:2018/2837 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak mülkiyeti davacıya ait taşınmazın, 03.01.2014 tarihinde satın alındıktan sonra taşınmazda bir takım tadilatlar yaptırıldığı, söz konusu mevcut ruhsatlı yapının yıkılarak yerine ruhsatsız inşaat yaptırıldığının iddia edildiği, ancak davalı idarece yapıyı yapan kişi tam olarak araştırılmadan ve ortaya konulmadan tapuda malik olarak görünen davacıya imar para cezası verildiği anlaşıldığından, … tarih ve … sayılı işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmı yönünden iptaline, yapı tatil tutanağına ilişkin kısmı yönünden ise, bilirkişi raporu ile yapıya ait fotoğrafların birlikte incelenmesinden, dava konusu yapıya ait yapı ruhsatının bulunmadığı, bununla birlikte söz konusu yapının tapu senedindeki kaydın aksine ahşap ev niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, mevcut yapının yıkılarak yerine yeni yapı inşa edildiği sonucuna varıldığı, bu durumun da esaslı tadilat kapsamında olduğu, ayrıca taşınmazın bulunduğu alanın Burdur Cami ve Civarı Kentsel Sit Alanı sınırları içerisinde kaldığı ve Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı hükümlerine göre her türlü inşai ve fiziki müdahalenin izne tabi olduğu anlaşılmakla, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak düzenlenen dava konusu yapı tatil zaptında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davacı tarafından, taşınmazın korunması ve güçlendirilmesi amacıyla küçük tadilatlar yapıldığı, esaslı bir tadilat yapılmadığı ileri sürülmektedir.
2- Davalı idare tarafından, davacının tapuda ahşap ev olarak görünen evi almadan önce araştırmış olduğunun anlaşıldığı, dava konusu işlemlerin yasal mevzuat çerçevesinde gerçekleştirildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Burdur İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı mülkiyeti davacıya ait taşınmazda bulunan yapıya ilişkin olarak davalı idare elemanlarınca yerinde yapılan inceleme sonucunda, anılan taşınmaz üzerindeki mevcut yapının yıkılarak yerine ruhsat alınmadan zemin kat: 64,00 m² 1. kat: 59 m² olmak üzere toplam 123 m² yeni inşaat yapıldığı 26.05.2014 tarihli yapı tatil zaptı ile tespit edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Burdur Belediye Encümeni kararının alınması üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ilk mahkeme kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan 49. maddesinde, "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay:
a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerine uyulmamış olunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar.
2. Temyiz incelenmesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararın düzeltilerek onanmasına karar verilir.
3. Kararın bozulması halinde dosya, Danıştayca kararı veren mahkemeye gönderilir. Mahkeme, dosyayı diğer öncelikli işlere nazaran daha öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.
4. Mahkeme bozmaya uymayarak eski kararında ısrar edebilir. Israr kararının ilgili tarafından temyizi halinde, dava, konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulunca incelenir. Danıştayın ilgili dava dairesinin kararı uygun görülürse mahkemenin kararı bozulur; aksi halde onanır. Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulması zorunludur.
5. Kararların kısmen onaylanması ve kısmen bozulması hallerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir." hükmü yer almıştır.
Yukarıda anılan yasal düzenlemelere göre, Danıştayca verilen bozma kararları üzerine, ilk derece mahkemelerinin, bozma kararında yazılı esaslara uygun olarak karar verme ya da ilk kararlarında ısrar etme imkanları bulunmakla birlikte, Mahkeme tarafından, bozma kararına uyulması yönünde karar verildiği takdirde dosyanın, Danıştayca verilen bozma kararındaki yazılı esaslara uygun olarak incelenmek suretiyle, yeniden karar verileceği açıktır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesi kararının yapı tatil zaptına ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Mahkeme kararının para cezasına ilişkin kısmına gelince;
Dosyanın incelenmesinden; Burdur İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan mevcut yapının yıkılarak yerine ruhsat alınmaksızın yeni yapı inşa edildiğinden bahisle düzenlenen 26/05/2014 tarihli yapı tatil zaptı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı Burdur Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 17/04/2018 tarih ve E:2015/7642, K:2018/2837 sayılı kararıyla, bilirkişi raporu ile yapıya ait fotoğrafların birlikte incelenmesinden, dava konusu yapıya ait yapı ruhsatının bulunmadığı, bununla birlikte söz konusu yapının tapu senedindeki kaydın aksine ahşap ev niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, mevcut yapının yıkılarak yerine yeni yapı inşa edildiği sonucuna varıldığı, bu durumun da esaslı tadilat kapsamında olduğu, ayrıca taşınmazın bulunduğu alanın Burdur Ulu Cami ve Civarı Kentsel Sit Alanı sınırları içerisinde kaldığı ve Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı hükümlerine göre her türlü inşai ve fiziki müdahalenin izne tabi olduğunun anlaşıldığı, bu durumda, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak düzenlenen dava konusu 26.05.2014 tarihli yapı tatil zaptına dayanılarak aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilebileceği, para cezasının esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, bozmaya uyma üzerine verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise, davalı idarece yapıyı yapan kişi tam olarak araştırılmadan ve ortaya konulmadan tapuda malik olarak görünen davacıya imar para cezası verildiği anlaşıldığı gerekçesiyle para cezasına ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; anılan bozma kararı sonrasında, uyuşmazlık konusu yapıda gerçekleştirilen inşai faaliyetin esaslı tadilat niteliğinde bulunduğu ve ruhsata tabi olmasına rağmen davacı tarafından ruhsatsız olarak yapıldığı hususları dikkate alınarak, dava konusu para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi hükümlerine göre temel para cezası ve artırım nedenleri yönünden ayrı ayrı incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu hususa uyulmadan verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin ise reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yapı tatil zaptına ilişkin kısmının ONANMASINA, para cezasına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 25/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.