T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/18946
Karar No : 2022/10453
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNANLAR : I-(DAVALI) … Valiliği
II-(DAVALI YANINDA MÜDAHİL) … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …(… Belediye Başkanı)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 02/05/2019 tarih ve E:2014/7341, K:2019/3425 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Torbalı İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilköğretim okulu binası yapılması amacıyla düzenlenen … tarihli, … sayılı yapı ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, mevcut durumda gerek 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ve gerekse 1/5000 ölçekli nazım imar planında "kent meydanı" fonksiyonuna ayrılmış olan taşınmaza imar planlarındaki kullanım amacı ile bağdaşmayacak şekilde ilköğretim okul binası yapılması için tanzim edilen … tarihli, … sayılı yapı ruhsatında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalının ve davalı yanında müdahilin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davalı ve davalı yanında müdahil tarafından, dava konusu yapı ruhsatının iptaline gerekçe gösterilen ve sonradan yapılan imar planı değişikliklerinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı oldukları, düzenlendiği tarihteki mevcut hukuki duruma göre verilen yapı ruhsatında hukuka aykırılık ve bu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararında isabet bulunmadığı ileri sürülerek onama kararının düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile temyize konu mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 02/05/2019 tarih ve E:2014/7341, K:2019/3425 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Torbalı Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında uyuşmazlık konusu taşınmaz “ilköğretim tesis alanı”nda bırakılmıştır. İzmir İl Özel İdaresince taşınmaza yapı ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvuru Torbalı Belediye Başkanlığınca taşınmazın kent meydanına dönüştürülmesinin düşünüldüğü gerekçesiyle reddedilmiştir. Bunun üzerine İzmir İl Özel İdaresince taşınmaza yapı ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine davalı idarece 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi uyarınca 18/06/2013 tarihli dava konusu yapı ruhsatı düzenlenmiştir. Bu arada, Torbalı Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla uygun bulunan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile taşınmaz “ilköğretim tesis alanı”ndan “kent meydanı”na dönüştürülmüştür. Sonrasında, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla bahsi geçen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği onaylanmıştır. İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile de taşınmaz yine “ilköğretim tesis alanı”ndan “kent meydanı”na dönüştürülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinde, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılıp veya yaptırılıp belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki belediyelerin nazım imar planına uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını ve bu planlarda yapılacak değişiklikleri aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek büyükşehir belediyesinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri uyarınca büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde bulunan ilçe belediyesince yapılan ve belediye meclisince onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ya da değişikliklerinin yürürlüğe girerek hukuken bağlayıcılık kazanmaları için büyükşehir belediye meclisince de onaylanmaları gerekmektedir.
Öte yandan, idari işlemlerin tesis edildikleri tarihte geçerli olan mevzuat hükümleri ve hukuki durum itibariyle yargısal denetime tabi tutulmaları gerektiği idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Uyuşmazlıkta, Torbalı Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla uygun bulunan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylandığı; yani dava konusu yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte bahsi geçen uygulama imar planı değişikliğinin henüz İzmir Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanmadığı, dolayısıyla anılan tarihte söz konusu plan değişikliğinin yürürlüğe girerek hukuken bağlayıcılık kazanmadığı ve taşınmazın "ilköğretim tesis alanı"nda kaldığı önceki uygulama imar planının yürürlükte kalmaya devam ettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, tesis edildiği tarihte taşınmazın bulunduğu alanda yürürlükte bulunan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına uygun olarak düzenlenen yapı ruhsatının iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken söz konusu yapı ruhsatının düzenlendiği tarihten sonra İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanarak yürürlüğe giren uygulama imar planına uygun olmadığı gerekçesiyle iptali yolunda verilen mahkeme kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 30/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.