Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/1939 E. , 2021/5609 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/1939
Karar No : 2021/5609
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...-Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, ... Petrol Taşımacılık İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla ortak sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, ara kararına verilen cevabi yazı ve eklerinden asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi tarafından 19/11/2014 günlü dilekçe ile vergi borçları için 6552 sayılı Yasadan faydalanılarak yapılandırma talebinde bulunulduğu ,yapılandırılan borçlara ilişkin herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle 13/05/2015 tarihinde yapılandırmaya ilişkin tecilin iptal edildiği gerekçesiyle davalı idare tarafından şirkete ait borçlar nedeniyle şirket ortakları hakkında takibata geçildiği,davacı adına ortak sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı, asıl borçlu şirket tarafından yapılan yapılandırma işlemi alacağın kesinleşmesi, zamanaşımının kesilmesi, mevcut borcun vadesinin değişmesi, yapılandırma anına kadar muaccel olan borcun artık yeni bir ödeme planı ve taksitlendirme tarihleri itibarı ile vadesi olması gibi hukuki sonuçlar doğurmuş olduğundan bu yeni duruma göre borcun takibinin gerektiği,buna göre yapılandırma sonucunda hukuken ortaya çıkan yeni durum çerçevesinde asıl borçlu şirket hakkında takip prosedürüne başlanıp bu prosedür tamamlandıktan ve asıl borçlu şirketten tahsil imkanının bulunmadığı ortaya konulduktan sonra şirket ortağı olan davacı hakkında takip yapılması gerekirken yapılandırma koşulları ihlal edildiğinden bahisle şirkete ait borçların tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta,asıl borçlu ... Petrol Taşımacılık İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından vergi borçlarının 6552 sayılı Yasa kapsamında yapılandırıldığı,yapılandırılan borçlara ilişkin herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle 13/05/2015 tarihinde söz konusu yapılandırmaya ait tecilin iptal edildiği gerekçesiyle şirkete ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortakları hakkında cebri takibata geçildiği,davacı adına hissesi oranında sorumlu tutulduğu miktara ilişkin ortak sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı,olayda, davacının 11/06/2009-17/11/2011 tarihleri arasında asıl borçlu şirketin ortağı olduğu, ortak olduğu dönemlere ait borçlardan hissesine isabet eden kısmından kusursuz sorumluluğu bulunduğu,borçların sonradan yapılandırılmış olmasının da bu sorumluluğu kaldırmayacağı, zamanaşımına uğramamış olan alacakların tahsili amacıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde 6183 sayılı Kanunun 35. ve 55. maddelerine aykırılık görülmediği, dava konusu ödeme emri içeriğinde 17/11/2011 tarihinden sonra doğmuş olan borçlara da yer verildiği, borcun doğduğu tarihte şirkette ortalığı bitmiş olan davacıdan 2011/Kasım dönemi katma değer vergisi, 2011 yılı kurumlar vergisi ve 2011/Ekim-Aralık dönemine ait geçici vergi ile bu vergilerin ferilerinin ve 2011 yılına ait özel usulsüzlük cezasının aranmasında hukuka uyarlık bulunmadığı,bu durumda, ödeme emrine karşı açılan davayı kabul eden Mahkeme kararının yukarıda belirtilen dönemlere ait kabule ilişkin kısmında belirtilen gerekçeyle isabetsizlik bulunmadığından davalı istinaf başvurusunun bu kısma ilişkin reddi gerektiği, dava konusu ödeme emrinin diğer kısımları hukuka uygun olduğundan Mahkeme kararının bu kısmında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare istinaf başvurusunun kısmen belirtilen gerekçeyle reddine, kısmen kabulüne,ödeme emrinin 2011/Kasım dönemi katma değer vergisi, 2011 yılı kurumlar vergisi ve 2011/Ekim-Aralık dönemine ait geçici vergi ile bu vergilerin ferilerinin ve 2011 yılına ait özel usulsüzlük cezası dışında kalan kısmı yönünden kararın kaldırmasına ve davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVALININ İDDİALARI: 6552 sayılı Yasa kapsamında yapılandırılan borçlara ilişkin herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle 13/05/2015 tarihinde söz konusu yapılandırmaya ait tecilin iptal edildiği,borcun vadesinin eski hale döndüğü,bu sebeple yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Asıl borçlu şirketin ilgili dönemdeki kanuni temsilcisi tarafından vadesinde ödenmeyen vergi borçlarının 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı,dolayısıyla yeni bir hukuki durum oluştuğu,davacı adına ödeme emri düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI:Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davalı temyiz isteminin reddi, davacı temyiz isteminin kabulü , temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davanın kısmen reddine ilişkin kısımın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, ... Petrol Taşımacılık İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla ortak sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tahsil olanağı bulunmayan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları hükmü yer almıştır.
6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun'un 73. maddesi ile; maddede sayılan ve kesinleşmiş olup bu Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacakların ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî amme alacakları yerine bu Kanun'un yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece ferî alacaktan ibaret olması hâlinde ferî alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla alacaklara bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî amme alacaklarının tahsilinden vazgeçileceği kuralı getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyasının incelenmesinden,ortağı olduğu ... Petrol Taşımacılık İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emri düzenlendiği, anılan şirket tarafından,davacının ortaklıktan ayrılmasından sonra 2014 yılında vergi dairesine başvurularak kesinleşmiş alacaklar için 6552 sayılı Yasa uyarınca taksitlendirme talebinde bulunulduğu ve borcun yapılandırılarak yeni bir mahiyet kazandığı görülmüştür.
Bu durumda,asıl borçlu şirket tarafından yapılan bu işlem alacağın kesinleşmesi, zamanaşımının kesilmesi, mevcut borcun vadesinin değişmesi, yapılandırma anına kadar muaccel olan borcun artık yeni bir ödeme planı ve taksitlendirme tarihleri itibari ile vadesi olması gibi hukuki sonuçlar doğurduğundan,yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup yapılandırma sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutulması mümkün bulunmamaktadır.Yapılandırmanın ihlal edilmesi nedeniyle iptal edilmiş olması da belirtilen duruma ilişkin olarak herhangi bir değişikliğe yol açmayacaktır.
Bu nedenle; Bölge İdare Mahkemesi kararının, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmak suretiyle davanın reddine hükmedilen kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Vergi Mahkemesi kararının kabule ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair kısmında ise bu gerekçeyle sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının redde ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, diğer kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Bozulan kısmın yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 22/11/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.