Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/20073 E. , 2021/7275 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/20073
Karar No : 2021/7275
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : … mirasçıları:
1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Tekirdağ İli, Merkez, … Köyü, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca anılan yapının yıkımına ilişkin … günlü, … sayılı Tekirdağ İl Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin, zemin katın yıkımına ilişkin kısmı yönünden iptali, 2. katın yıkımı yönünden ise davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 12/06/2014 tarih ve E:2012/3138, K:2014/6783 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 12/10/2017 tarih ve E:2015/3611, K:2017/5263 sayılı kararıyla yeniden bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, davalı idarenin 24/06/2019 havale tarihli ara kararı cevabi yazısında, dava konusu taşınmaza ilişkin olarak alınan yapı kayıt belgesine istinaden encümen kararının iptali yönünde yeni bir encümen kararı tesis edilmediğinin belirtildiği, davacılar vekilinin 01/07/2019 havale tarihli dilekçe ekinde ise aynı yapı için güncellenen … tarih ve … belge nolu yapı kayıt belgesinin dava dosyasına sunulduğunun görüldüğü, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili yıkım kararlarının iptal edileceği açık olduğundan, yeni hukuki durum karşısında davalı idare tarafından iptal edilmeyen söz konusu yapının yıkımına ilişkin … tarih ve … sayılı encümen kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapı kayıt belgesinin encümen kararı ile yıkımına hükmedilen yapı gereklerini karşılayıp karşılamadığına yönelik teknik bir inceleme yapılmaksızın encümen kararının doğrudan iptaline karar verilmesinin hatalı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Tekirdağ İli, Merkez, .. Köyü, … sayılı parselde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca anılan yapının yıkımına ilişkin …. günlü, … sayılı Tekirdağ İl Encümeni kararının alınması üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
18/05/2018 günlü, 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 7143 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddenin 1. fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, 4. fıkrasında ise; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yapı sahiplerinin devletle olan ihtilaflı durumunun ortadan kaldırılması, ruhsatsız yapıların belli bir harç karşılığında kayıt altına alınarak iskân verilmesi ve bu gelirin kentsel dönüşüm projelerine finans sağlaması amacıyla imar barışı olarak adlandırılan bu uygulama ile 31/12/2017 tarihinden önce inşa edilmiş ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıların ya da yapıların ilgili kısımlarının sahiplerine Yapı Kayıt Belgesi alma hakkı getirildiği, başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar, Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedileceği ve tahsil edilemeyen para cezaları ile yıkım kararlarının da iptal edileceği anlaşılmaktadır.
Ancak, yukarıda da belirtildiği gibi Yapı Kayıt Belgeleri, ilgili kurumlarca herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan yapı sahibinin beyanına göre düzenlenmektedir. Bu durumda idare tarafından, taşınmazın ruhsatsız olduğundan bahisle verilen yıkım kararları ile tahsil edilemeyen para cezalarının iptal edilip edilmemesi konusunda, ilgili mevzuat çerçevesinde bir inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilecektir. Buna göre, yargı mercilerince; yalnızca yapı kayıt belgesinin varlığına dayanarak hüküm tesis edilemeyeceğinden, ilgili idare tarafından yeni bir karar alınması durumunda, bunun sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 12/10/2017 tarih ve E:2015/3611, K:2017/5263 sayılı bozma kararı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, davalı idare tarafından herhangi bir iptal işlemi yapılmadığı halde salt yapı sahibinin beyanına göre düzenlenen yapı kayıt belgesinin varlığı nedeniyle, söz konusu yapının yıkımına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından bahisle iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 27/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.