T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2012
Karar No : 2022/3290
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Sendikası
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Sendikası
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhine olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, davalı idare ile yetkili sendika olan … Sendikası (…) arasında 25/01/2016 tarihinde imzalanan 01/01/2016-31/12/2017 dönemi Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 7., 11. ve 13. maddelerinin iptali ile Sendika üyelerinin yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; dava konusu Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 7.maddesinin (b) bendinin iptali istemine ilişkin olarak; Sözleşme imzalayan sendika üyesi olanlar ile sendika üyesi olmayan veya diğer sendikalara üye olanlar arasında ayrım yapılamayacağı gerekçesiyle; Sözleşmenin 11. maddesinin iptali istemine ilişkin olarak; hukuk sistemimizde ilamların icrasına ilişkin olarak ilamlı icra takibi usulünün dışında ayrı bir icra/tahsil mekanizması ile ödenecek sosyal denge tazminatı miktarından kesinti yapılmasının taraflar arasında yapılacak sözleşmeye dayalı olarak düzenlenmesinin Anayasa'nın 128. maddesinde yer alan aylık ve ödeneklerin kanunla düzenleneceği, ancak mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı bulunduğu hükmü karşısında, Kanun ve 14/08/2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmede ilama dayalı kesintilerin yapılmasına ilişkin düzenleme bulunmadığı, anılan düzenlemelere aykırı şekilde tahsil yolu öngören Sözleşmenin 11. maddesinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle; Sözleşmenin 13. maddesinin (a) bendinin iptali istemine ilişkin olarak; Sözleşmenin dayanağı olan Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmenin 1. maddesinde ödenecek aylık tutar, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebileceğinin düzenlendiği, ancak alınan disiplin cezaları sebebi ile sosyal denge ücretinde kesinti yapılmasına ilişkin düzenlemeye yer verilmediği, Sözleşme ile Anayasa'nın 128. maddesi ve toplu sözleşme hükmüne aykırı olacak şekilde düzenleme yapılamayacağı gerekçesiyle, dava konusu Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin, 7(b), 11 ve 13(a) maddelerinin iptaline, sözleşmenin diğer kısımlarına yönelik olarak açılan davanın reddine, iptaline hükmedilen dava konusu sözleşme hükümleri sebebiyle davacı sendika üyelerinin yoksun kaldığı mali haklarının doğrudan ilgililerine ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun, istinafa konu İdare Mahkemesi kararının Sözleşmenin 7/b maddesi, 13/a maddesi ve 11. maddesinin 2. ve 3.cümleleri yönünden kısmen reddine; Sözleşmenin 11. maddesinin 1.cümlesi ile kararın, iptaline hükmedilen dava konusu Sözleşme hükümleri sebebiyle davacı Sendika üyelerinin yoksun kaldığı mali hakların doğrudan ilgilere ödenmesine dair kısmı yönünden İdare Mahkemesi kararının kısmen kabulüne ilişkin bu kısmının kaldırılmasına; davanın Sözleşmenin 11. maddesinin 1. cümlesine ilişkin kısmı yönünden; düzenlemede tarafların hak ve yükümlülüklerini yeniden düzenleyen bir hüküm getirilmediği, sosyal denge tazminatının davacının toplam geliri içinde sayılacağının belirtildiği gerekçesiyle reddine, davanın işlem nedeniyle davacı Sendika üyelerinin uğradığı tüm maddi kayıpların yasal faiziyle birlikte tazminat istemine ilişkin kısmı yönünden; 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine, davacının istinaf başvurusunun ise; Sözleşmenin 7. maddesinin (a) ve (c) bentleri ile 13. maddesinin (b) bendi yönünden Sözleşmenin anılan hükümlerinin Anayasa ve kanunların emredici bir hükmüne aykırılık taşımadığı, Belediye ile sendikanın karşılıklı kabul ettiği toplu sözleşmenin taraflar açısından hak ve yükümlülük olarak nitelendirilebilecek ve toplu görüşme kavramı içinde kabul edilebilecek nitelikte olduğu, İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin sözleşme serbestisi ilkesi gereği mevzuat hükümlerine göre belirlendiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinin 7. maddesinin (b) bendinin, 13. maddesinin (a) bendinin ve 11. maddesinin 2. ve 3. cümleleri yönünden kısmen reddi, Sözleşmenin 11. maddesinin 1. cümlesi ve kararın iptaline hükmedilen dava konusu sözleşme hükümleri sebebiyle davacı sendika üyelerinin yoksun kaldığı mali hakların doğrudan ilgilere ödenmesine ilişkin kısmı yönünden kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılması, davanın Sözleşme'nin 11. maddesinin 1. cümlesine ilişkin kısmının reddi, davanın işlem nedeniyle davacı sendika üyelerinin uğradığı tüm maddi kayıpların yasal faiziyle birlikte tazminat istemine ilişkin kısmı yönünden ehliyet yönünden reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 02/06/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.