T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2012
Karar No : 2023/6647
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …
Karşı Taraf (Davalı) : … Bakanlığı / ANKARA
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : Davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı idari işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın başta Anayasa olmak üzere kanunlara ve AİHS hükümlerine aykırı olduğu, masumiyet karinesine aykırı karar verildiği, OHAL'in yürürlükten kalktığı ve bu nedenle kamu görevinden çıkarılmasının Anayasal dayanağının kalmadığı, hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde verilen mahkumiyet hükmünün kesinleşmediği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İdare Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince davacı hakkında ceza yargılamasının devam etmesi hususu karara gerekçe olarak esas alınmış ise de, davacı hakkında anılan suçtan yürütülen ceza yargılamasının sadece bu haliyle FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisak noktasında aleyhe bir durum olarak değerlendirilmesi masumiyet karinesi gereğince mümkün değildir.
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında yer alan;
" ... i) Sanık ...'in üsteğmen rütbesiyle ... Topçu Tugayında Hava Savunma Batarya Komutan vekili olarak görev yaptığı, M.A.'nın 15/07/2016 tarihinde önce gece eğitimi yapılmasını emretmesi ardından gece eğitimi yapan birlikleri denetleyeceğini, silah, teçhizat ve mühimmat almalarını, füzeler dahil fırlatma araçlarının yüklenmesini emretmesi üzerine tugay komutan yardımcısı S.S.P.'nin saat 20.00'de Tugay brifing salonunda tüm şube müdürleri ve birlik komutanları ve ilgili personel ile toplatı icra ettiği, toplantıya sanık ...'in de katıldığı, Sanığın daha sonra saat 21.33 sularında sanık M.A. tarafından Tugay Harekat Merkezinde yapılan toplantıya katıldığı, M.A.'nın "TSK'nın yönetime el koyduğu, sıkıyönetim ilan edildiği, birliklere Ankara ilinde emniyet asayiş görevi verildiği" şeklinde açıklamaları sonrasında, sanık İ.B.'nin toplantıda bulunmaması ve ...'in bataryasında takım komutanı olarak görev yapması nedeniyle başlık kısmında "(10) …" yazılı olan üsteğmen İ.B.'nin grup komutanı olarak göründüğü ve personel isimlerinin bulunduğu kağıt parçasını sanık ...'in M.A.'dan aldığı, M.A. tarafından sanık ...'e kavşağı kontrol altına alıp trafiğe kapama görevi verildiği, ancak sanık ...'in bir süre sonra sanık İ.B.'yi harekat merkezine çağrdığı, kağıdı İ.B.'ye verdiği, İ.B.'yi M.A.'nın yanına götürerek görüştürdüğü, Kendisine verilen görev kapsamında M.A.'nın tugay teşkilat yapısına aykırı olarak yeni oluşturduğu birliklerin oluşum sürecini takip edip personel ve araçların dağılımını yaptığı, bu kapsamda; kendi bataryasının takım komutanı olan sanık İ.B. ile beraber … Parti genel merkezinin bulunduğu kavşağı trafiğe kapatma ve kontrol altına almak için görevlendirilen grubun sözde görev/personel listesinde isimleri yazan personel ve eksiklikleri batarya personelinden tamamlayarak silah, teçhizat ve mühimmat alımı gibi hazırlıklarını yaptıkları, (...)Sanıklar H.M., U.Ü., N.Ç. ve Ö.P. tarafından telefonla aranmak ve mesaj gönderilmek suretiyle izinli personelin tugaya çağırıldığı sırada, sanık ...'in de diğer sanıklar gibi (harekat merkezindeki toplantıdan bataryasına dönmeden önce) saat 21.51'de İ.B.'ye "Yakındaki herkes hemen mesaiye gelsin" şeklinde mesaj gönderdiği, batarya personeli olan sanık U.N.A.'ya mesaj göndererek izinde olan personeli çağırmasını emrettiği, saat 01:04'te whatsupp grubundan gönderdiği "yıllık izinde olan ve hala bataryaya katılamayan arkadaşlar bu gece bir şekilde yola çıkıp yarın bataryada olacak. Tug.k.emridr.", şeklindeki mesajla izinli personeli tugaya çağırdığı, bunun üzerine bir kısım izinli personelin sanık ... ile irtibata geçtiği, sanığın bu defa (...) şeklindeki mesajlar göndererek tugaya çağrılan personeli sevk ve idare ederek darbe girişimine iştirak etmelerini sağlamaya çalıştığı, Ankara'ya gitmeye çalışan sanıklar ile halk arasında tartışma çıktığının ve polis tarafından silahlarının alınmak istendiğinin aynı whatsupp grubunda bildirilmesi üzerine sanık ...'in tugay komutan yardımcısı S.S.P.'den aldığı talimatla "polise kesinlikle silahınızı vermeyin, halk iyice şiddetini arttırırsa polisi siz arayın" şeklinde mesaj göndererek darbe girişimi kastıyla tugay dışına çıkan sanıklara silahlarını polislere teslim etmemeleri, gerekirse polisin üzerini arayıp silahını almak suretiyle etkisiz hale getirilmesi, bu suretle cebir uygulamaları yönünde emir vererek tugay dışındaki sanıkları sevk ve idare ettiği, (...) Sanık ...'in HTS kayıtları incelendiğinde saat 22.36'da Ankara … sokaktaki baz istasyonunu kullanan (Genelkurmay Başkanlığı yakınında olup bu saat itibariyle Genelkurmay Başkanlığı önünde çatışmalar başlamıştır) M.K., saat 22.38'de Niğde'de bulunan M.G., saat 22.45'te Antalya'da bulunan H.Ö., saat 22.54'de Aksaray'da bulunan R.K., saat 23.03'de Polatlı ilçe merkezinde bulunan F.M.A., saat 23.10, 23.23 ve 23.37'de Balıkesir'de bulunan İ.Ş., saat 23.48'de Sincan Ankara'da bulunan İ.B. adına kayıtlı telefonları kullanan şahıslarla görüşmeler yaptığı, söz konusu görüşmelerin yoğunluğu, bu görüşmelerin yapıldığı saatte ülke gündemindeki en önemli meselinin darbe girişimi olması, basın araçlarıyla darbe yapıldığının duyurulmuş olması da dikkate alındığında sanığın darbe girişimine bu saat itibariyle vakıf olmamasının mümkün olmadığı, ancak buna rağmen birlik oluşumlarını sağlamaya yönelik eylemleri gerçekleştirdiği, Anadolu Ajansı yayınlarının "Dakika Dakika FETÖ'nün Darbe Girişimi" isimli kitabında yer alan bilgiye göre Cumhurbaşkanı'nın … televizyonuna saat 00.26 sularında bağlanarak konuşma yaptığı, sanıklar ... ve İ.B.'nin telefonlarına ait HTS kayıtları incelendiğinde bu saatten sonra ... ile İ.B. arasındaki ilk iletişimin ...'in saat 00.31'de İ.B.'ye mesaj atması şeklinde gerçekleştiği, İ.B.'nin cep telefonunun incelenmesinde ... tarafından İ.B.'ye saat 21.31'de "Cumhurbaşkanı halkı meydana cikmaya davet etti" şeklinde mesaj gönderdiğinin tespit edildiği, (İ.B.'ye gönderilen diğer mesajların da saatlerinin gerçek zamanla örtüşmediği görülmüş, bunun üzerine HTS kayıtları ile yapılan karşılaştırmalara göre sanık İ.'nin telefonunda tespit edilen mesajların saatlerinin üç saat geri olduğu, buna göre ... tarafından gönderilen bu mesajın aslında saat 00.31'de gönderildiği anlaşılmıştır) ikinci iletişimin saat 01.02'de İ.B.'nin ...'i araması üzerine gerçekleştiği, sanığın savunmasında belirttiği gibi İ.B.'yi telefonla aramasının isesaat 00.26'da değil, Cumhurbaşkanı'nın konuşmasından yaklaşık 1 saat 45 dakika sonra saat 02.13'te gerçekleştiği, dolayısıyla sanığın savunmasıyla HTS kayıtlarının da örtüşmediği, sanık ...'un bu mesaj ile İ.B.'yi meydana gelen bu gelişme hakkında sadece bilgilendirdiği, geri dönmesi yönünde herhangi bir uyarıda bulunmadığı, Nitekim bu mesajı aldığı sırada baz istasyonu bilgilerine göre Polatlı ile Ankara şehir merkezi arasındaki Karapınar köyü yakınında bulunan sanık İ.B.'nin mesajı aldıktan sonra daha fazla Ankara istikametine doğru ilerlemeden geri dönmesi gerekirken (ve ...'un savunmasına göre İ.B. tarafından konvoyun durmak üzere olduğu söylendiği halde) İ.B.'nin grubunun yola devam ettiği, yol boyunca 00.52 ilâ 01.37 saatleri arası sürekli telefonu ile görüşmeler yaptığı, bu görüşmeleri yaparken Temelli beldesine ulaştığı, buradan da ayrılarak saat 01.37 itibariyle Ankara'ya yaklaşık 10 km mesafedeki Yapracık köyündeki baz istasyonundan görüşme yaptığı, İ.B.'nin ve grubunun dosya kapsamına göre Ankara girişi Yapracık yokuşu mevkiinde yakalanmış olmaları karşısında sanık ...'un aslında İ.B. ve diğer sanıklarla fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ettiği, Yasal bir sıkıyönetim ilan edildiğini düşündüğünü savunan sanığın bu durumu bataryasındaki personele açıklaması gerekirken, sanık ... tarafından tugay dışına çıkan gruplarda görevlendirilen yukarıda isimleri belirtilen sanıkların savunmalarında, sanık ...'un kendilerine Ankara'da terör olayları olduğunu bu nedenle yol emniyeti alacaklarını söylediğini, sıkıyönetim ilan edildiğini söylemediğini beyan etmiş olmalarının da sanık savunmasıyla çeliştiği, (...) sanık ... tarafından mensubu olduğu batarya personelinin katılımıyla oluşturulmuş olan whatsupp grubuna gönderilen mesajlar ve sanık ...'un telefon HTS kayıtları bir bütün halinde incelendiğinde sanık ...'un(...) darbe girişimini engellemek isteyen Halk ve polise karşı cebir uygulanması yönünde emir verdiği ... " tespitleri, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 22/05/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.