Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/20498 E. , 2021/4418 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/20498
Karar No : 2021/4418
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava, Van ili, İpekyolu İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … sayılı parseli de kapsayan alanda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararı ile kesinleşen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon imar planlarının ve 3194 sayılı İmar Kanunun 18. madde uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işleminin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen Mahkeme kararının parselasyon işlemine ilişkin kısmının gerekçeli onanması, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon imar planlarına ilişkin kısmın ise bozulmasına ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 03.04.2017 tarih ve E:2016/5142, K: 2017/2212 sayılı kararının bozmaya yönelik kısmına uyularak dava dosyasının ve mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, davacıya ait taşınmazdan geçen 15 metrelik yolun 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında da gösterildiği, taşınmaz ile çevresine hizmet eden bir taşıt yolu olduğu, dava konusu 1/1000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli revizyon imar planlarının birbirleriyle ve üst ölçekli imar planları ile uyumlu olduğu ancak, imar planı paftaları incelendiğinde davacıya ait taşınmaz üzerinden enerji nakil hattı(ENH) geçmesine rağmen fiilen bu hattın zeminde parsel üzerinden geçmediği, yürürlükteki imar planlarında ENH'nın güzergahının değiştirilmesiyle birlikte ENH'nın altında planlanmış park donatılarının ve park alanı ile konut alanlarını ayırmak için kullanılan 5 metrelik yaya yolunun kaldırıldığı, bu haliyle dava konusu planların mevzuat, şehircilik ilkeleri ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle 1/1000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli revizyon imar planlarının davacının taşınmazına ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyize konu mahkeme kararının dava konusu taşınmazın park alanı ve 5 metre enkesitli yaya yolu olarak belirlenmesine ilişkin kısmında, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu mahkeme kararının 15 metre enkesitli taşıt yoluna ilişkin kısmına gelince;
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 3. maddesinde "Revizyon Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır.", bu maddenin 6. fıkrasında ise "Plan Değişikliği: Plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir." şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin 16. maddesinde: "Hazırlanacak her ölçekteki imar planlarının yapım ve değişikliklerinde planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri gözönünde tutularak sosyal ve teknik donatı alanlarında EK-1 deki tabloda belirtilen asgari standartlara uyulur." denildikten sonra 17. maddesinde de: "Nazım planları üzerinde gösterilen teknik ve sosyal alt yapı alanlarının konum ile büyüklükleri toplam standartların altına düşülmemek şartı ile uygulama planlarında değiştirilebilir." 29.maddesinde; "İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde 1) Devamlığı olan bir yol belli bir kesimde daraltılamaz. 2) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu esas alınır. 3) İmar planlarındaki gelişme alanlarında (7,00) metreden dar yaya, (10,00) metreden dar trafik yolu açılamaz, meskun alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. 4) İmar planı değişikliği ile çıkmaz sokak ihdas edilemez. 5) İmar planı içinde kalan karayolu, kent içi geçişinin değiştirilmesi durumunda, Karayolları Genel Müdürlüğü'nden alınacak görüşe uyulur." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yönetmeliğin gerek yukarıda içeriğine yer verilen düzenlemesi, gerekse Ek-2-a ve Ek-2-b 1/1000 ve 1/5000 lejandlarına göre, trafik yolu olan 10,00 metre üzerindeki en kesitli yolların ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösterecek olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alması gerekirken, daha dar en kesitli olan yaya yolunun (7,00 metrelik) ise üst ölçekli nazım imar planında yer almadan da 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesi mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait taşınmazın fonksiyonunun dava konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında kısmen konut alanı, kısmen park alanı, kısmen 15 metre enkesitli taşıt yolu ve 5 metre enkesitli yaya yolu olarak, 1/5000 ölçekli nazım imar planında ise kısmen konut alanı, kısmen park alanı ve kısmen 15 metre enkesitli taşıt yolu olarak belirlendiği, her iki imar planında da taşınmazın üzerinden enerji nakil hattının geçtiği, İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan raporda 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında gösterilen ve uyuşmazlığa konu taşınmazdan geçen 15 metre enkesitli taşıt yolunun üst ölçekli 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında da gösterildiği, söz konusu yolun taşınmazla birlikte çevresine de hizmet eden bir taşıt yolu olduğu yönünde tespitin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda taşınmazın kısmen 15 metre enkesitli taşıt yolu olarak belirlenmesinde şehircilik ilkeleri ile planlama esasları ve kamu yararına aykırılık bulunmadığından aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın 15 metre enkesitli taşıt yoluna ilişkin kısmının BOZULMASINA, park alanı ve 5 metre enkesitli yaya yoluna ilişkin kısmının ise ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 24/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.