T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2057
Karar No : 2023/2989
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mardin Müze Müdürlüğünde 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine istinaden sözleşmeli statüde restoratör olarak görev yapan davacının, Hizmet Sözleşmesi'nin 8. maddesinin (c) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının görevine izinsiz ve mazeretsiz gelmediği ve geç geldiği çeşitli günlere ilişkin olarak önce disiplin cezası verilmesi yoluna gidildiği, hatalı mevzuat uygulandığının fark edilmesi üzerine 16/02/2016 tarihinde ifadesine başvurulduğu, davalı idare tarafından gönderilen belgeler arasında, işlediği iddia edilen eylemi nedeniyle davacının savunmasının alındığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, 17/11/2016 tarihli ara kararı ile, davacıya isnat edilen fiil ve verilecek cezanın (sözleşmenin feshinin) bildirildiği savunma istem yazısı ile davacıya ait yazılı savunmanın (varsa sözlü savunma tutanağının) onaylı örneklerinin gönderilmesinin istenildiği, davalı idare tarafından verilen cevapta, davacıya ait yazılı savunmanın olmadığı bilgisinin verildiği; bu durumda, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlem mahiyeti itibarıyla bir disiplin cezası olduğu halde, yapılan soruşturma sırasında davacıya uygun bir süre verilerek isnat edilen fiille ilgili olarak savunmasının alınmadığı, alınan ifadesinin savunma yerine geçemeyeceği dikkate alındığında, Anayasa ile teminat altına alınan savunma hakkının kısıtlandığı sonucuna varıldığından, tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının, sözleşmesinin feshedilmesi işlemine konu göreve gelmeme fiilleriyle ilgili, gerek bu eylemlerin gerçekleştiği tarihten hemen sonra, gerekse de yürütülen soruşturma çerçevesinde davalı idarece ifadesinin ve savunmasının alındığı, memurlarla aynı işi yapsalar dahi, 657 sayılı Kanun uyarınca statüsü, çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri Devlet memurlarından farklılık arzeden sözleşmeli personelin istihdam koşulları ile ilgili olarak, yine 657 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca çıkarılan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da, 657 sayılı Kanun'un memurlar için öngördüğü koşullardan farklı düzenlemelere gidildiği, belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca sözleşmenin feshedilmesi için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda öngörülen şekilde bir son savunma isteme zorunluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından, Mahkemenin usulüne uygun savunma alınmadan davacının sözleşmesinin feshedildiği yönündeki iptal gerekçesinin hukuken isabetli olmadığı; dava dosyasının esası yönünden değerlendirme yapıldığında; davacının 2015 yılı içerisinde mesaiye uymama fiiliyle ilgili yazılı olarak defalarca uyarılmasına rağmen, 2016 yılında da mesaisine riayet etmediği, 2016 yılı sözleşme dönemi içerisinde; 25/01/2016 tarihinde tam gün göreve gelmediği, 27/01/2016, 03/02/2016 ve 12/02/2016 tarihlerinde ise 3 gün süre ile işten erken ayrıldığı, bu 3 gün erken ayrılma eyleminin de üç ayrı uyarma cezasını gerektirir nitelikte olduğu ve böylelikle davacının mesaiye riayet etmeme fiilini alışkanlık haline getirdiği anlaşıldığından, hizmet sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında 657 sayılı Kanun’un 125. maddesi hükmü uyarınca ceza tayin edilerek maaş kesimi cezası verildiği ve bu cezanın uygulandığı, idarenin bu cezanın kesinleşip uygulanmasından sonra, idari işlemde açık hataya düşüldüğünden bahisle yeni bir cezalandırma mahiyetinde sözleşmeyi feshetmesinin aynı olay nedeniyle iki defa cezalandırma anlamına geldiği, yasal düzenlemeler çerçevesinde kesinleşen disiplin cezalarının, doktrin ve uygulamada kabul edildiği üzere disiplin cezasını veren idari merciler tarafından bağlayıcı ve kesin nitelikte olduğu, idari mercilerin verdiği disiplin cezalarını geri almaları, verdikleri disiplin cezası yerine başka bir disiplin cezası vermelerinin kural olarak olanaksız olduğu, öte yandan savunma hakkı tanınmadan verilen sözleşmenin feshine yönelik disiplin cezasının, bu yönüyle de hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Mardin Müze Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesine istinaden sözleşmeli statüde restoratör olarak görev yapan davacı hakkında, göreve başladığı günden itibaren görev alanı ile ilgili kendisine verilen görevleri aksattığı, işini takip etmediğinden dolayı işleri uzun süre sürüncemede bıraktığı ve işlerin aksamasına sebebiyet vermesinin yanı sıra mesaisine karşı duyarsız kaldığı, defalarca sözlü ve yazılı olarak uyarılmasına rağmen durumunda herhangi bir değişiklik olmadığı ve göreve 15 gün boyunca mazeretsiz ve izinsiz gelmediği tespitiyle soruşturma yürütülmüş; soruşturma neticesinde önce disiplin cezası tatbiki yoluna gidilmiş ise de, sonra, davacının sözleşmeli personel olması nedeniyle hatalı mevzuat uygulandığının fark edilmesi üzerine, Kültür ve Turizm Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Hizmet Sözleşmesi'nin 8. maddesinin (c) bendi uyarınca sözleşmesi feshedilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen bu dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın "Sözleşme feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin (c) bendinde, " Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi" fiili, sözleşme fesih sebepleri arasında sayılmıştır.
Hizmet Sözleşmesi'nin 8. maddesinin (c) bendinde ise, "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde belirtilen uyarma ve kınama cezası gerektiren fiil veya hallerin üç defa, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarını gerektiren fiil ve hallerin iki defa, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil veya hallerin bir defa işlendiğinin, yapılacak inceleme sonucunda tespit edilmesi halinde ilgilinin sözleşmesi feshedilir." yolunda düzenlemeye yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; Mardin Müze Müdürlüğünde sözleşmeli restoratör olarak görev yapan davacının, göreve başladığı tarihten itibaren görev alanı ile ilgili kendisine verilen görevi aksattığı, işi takip etmediği ve görevine düzenli olarak gelmediği hususlarının araştırılması için Mardin Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile muhakkik görevlendirildiği, muhakkikçe yapılan inceleme sonucunda, davacının; 2015 yılı içerisinde 02/06/2015, 08/06/2015, 12/06/2015, 18/06/2015, 22/06/2015, 23/06/2015, 25/06/2015, 29/06/2015, 01/07/2015, 07/08/2015, 10/08/2015, 11/08/2015 tarihlerinde toplam 12 gün süreyle göreve gelmediği, bazı günlerde ise işe yarım gün gelmediği yolunda tutanak tutulduğunun tespit edildiği; yürütülen soruşturma sonunda davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (a) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına, sözleşmeli personel olması nedeniyle cezanın sözleşme ücretinden 1/2 oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanmasına karar verildiği; ancak davacının durumu Kültür ve Turizm Bakanlığınca incelendiğinde, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine istinaden sözleşmeli personel olarak çalıştırıldığından, hakkında Kanun'un 125. maddesinin disiplin cezası hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesi kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, Hizmet Sözleşmesi'nin 8. maddesinin (c) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, aynı eylemler nedeniyle 657 sayılı Kanun uyarınca disiplin işlemi tesis edilerek uygulandığı, sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin mükerrer ceza mahiyetinde olduğu ileri sürülmekte ise de; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinde belirtilen sözleşme fesih sebeplerinden herhangi birinin varlığının tespiti durumunda, idarece ayrıca bir soruşturma açmaya gerek olmaksızın sözleşme fesih işlemi tesis edilebileceği, dava konusu işlemin de bu kapsamda tesis edildiği ve disiplin işlemi niteliğinde olmadığı açıktır.
Öte yandan; her ne kadar dava konusu işlem, Hizmet Sözleşmesi'nin 8. maddesinin (c) bendi uyarınca tesis edilmiş ve anılan hüküm, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinde sözleşme fesih sebepleri arasında sayılmamışsa da, davacının dosya kapsamında sübut bulan eyleminin, bir sözleşme dönemi içerisinde 10 gün işe gelmeme kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla işlemin, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın yukarıda metnine yer verilen (c) bendine uygun olduğu anlaşıldığından, işlemde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu durumda; dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakla birlikte, bu husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun olan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 31/05/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.