Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/2066 E. , 2021/1057 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2066
Karar No : 2021/1057
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2-(DAVALI): … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 8. fıkrası ile değişik (d) bendi uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığının … tarihli kararıyla kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptali ve yoksun kalınan parasal haklarının yasal faizi ile tazmini istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının davaya konu 667 sayılı KHK' nın 4.maddesinin 1.fıkrasının (f) bendi uyarınca Bakan onayıyla … tarihinde kamu görevinden çıkarılmasından sonra, 01/09/2016 tarihli ve 29818 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı KHK uyarınca başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarıldığı, davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, … günlü dava konusu işlemin işlemi kendiliğinden ortadan kalktığı anlaşıldığından, davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 07/06/2018 tarih ve E:2018/562, K:2018/14994 sayılı bozma kararına uyan … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare vekili tarafından; idareleri lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin kararının bu kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davacı vekili tarafından; 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına yönelik tesis edilen işleme yönelik olarak OHAL komisyonuna başvuruda bulunulduğu, işbu davada iptali istenen dava konusu işlemin ise 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılma işlemine yönelik olmayıp, 667 sayılı KHK uyarınca idarece tesis edilen … tarihli işlemin iptaline yönelik olduğu, bu nedenle Bakanlık işlemine yönelik bu davanın esasına ilişkin karar verilmesi gerektiği belirtilerek, … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından: davacının temyiz dilekçesine yönelik olarak; davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile sonlandırılması karşısında, ortada hukuki denetimi yapılabilecek bir idari işlemin olmadığı, davanın konusuz kaldığı belirtilerek, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen kararın, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından davalı idarenin temyiz dilekçesine yönelik savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Gümrük ve Ticaret Bakalığı'nda Başmüfettiş olarak görev yapan davacı, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 8. fıkrası ile değişik (d) bendi uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığının … tarihli kararıyla kamu görevinden çıkarılmıştır.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.
Öte yandan, davacı, 01/09/2016 tarihli ve 29818 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.
Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle … İdare Mahkemesinin … sayılı esasına kayden dava açılmış olup, söz konusu davada yargılama sürecinin devam ettiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Dava Türleri Ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davalarının, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır, mezkur mevzuatın "Bağlantılı davalar" başlıklı 38. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hüküm, diğerini etkileyecek nitelikte olan davalar bağlantılı davalardır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.
Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının üniversite yönetim kurulu kararıyla kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, bakılmakta olan dava ile OHAL İnceleme Komisyonu tarafından verilen karara karşı açılan davada verilecek kararın birbirini etkileyeceği açık olduğundan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 38 ve devamı maddelerinde yer alan "bağlantılı davalara ilişkin hükümler" dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Buna karşın, belirtilen hususlar araştırılmadan ve yukarıda izah edildiği üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 38 ve devamı maddelerinde yer alan hükümlere göre bağlantı bulunup bulunmadığı değerlendirilmeden, İdare Mahkemesince dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmeside hukuka uyarlık görülmemiştir.
Diğer yandan, davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi Dava Dairesi kararının vekalet ücreti yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmekte ise de; bozma kararı üzerine uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verileceğinden, vekalet ücretine yönelik temyiz istemi yönünden bu aşamada bir karar verilmesine olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge Mahkemesi … İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/04/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
( X) KARŞI OY :
Davacının temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.