Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/20731 E. , 2022/4057 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/20731
Karar No : 2022/4057
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Konya İli, Selçuklu İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde onaylı projesine aykırı inşaat yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 227.377,29-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Selçuklu Belediyesi Encümen kararı ve bu karara istinaden düzenlenen Selçuklu Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığın esasının Mahkeme kararı sonrası tesis edilen idari işlemin iptaline yönelik olduğu, buradaki hususun tesis edilen idari işlemin gereğinin tesis edilip, edilmediği, ve bu tesis edilirken hesaplamanın doğru yapılıp, yapılmadığına ilişkin olduğuna yönelik olduğu, İdari yargıda açılan davalarda verilen iptal kararlarının gerekçesinin, idareye ilgili hakkında başka bir işlemi tesis etme olanağı tanıması halinde, 2577 sayılı Yasa'nın 28/1. maddesi uyarınca yargı kararının gereğini yerine getirmekle yükümlü olan idarenin, zaman geçirmeksizin harekete geçerek makul süreler içinde işlem tesis etmeleri gerektiği, bu yönüyle idare tarafından tesis edilen işlem yönünden derdestlik ya da kesinleşmeme mahiyetindeki davacı savunmalarının yerinde olmadığı, bununla birlikte dava konusu taşınmazın yapı ruhsatına davacının isminin bulunduğu , yine taşınmazın iskan ruhsatının davacı tarafından alındığı anlaşılmakta olup bu durumda , dosya içerisinde bulunan belge, bilgi, fotoğraf, alınan bilirkişi raporları ve hesaplamalar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu iptali istenen idari işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idare tarafından verilen cezanın zamanaşımına uğradığı, aynı aykırılık nedeniyle verilen ilk cezaya ilişkin iptal kararı olduğu ve henüz kesinleşmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemle yargı kararının uygulandığı bu nedenle derdestlik ve zamanaşımı iddialarının yersiz olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Konya İli, Selçuklu İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde onaylı projesine aykırı inşaat yapıldığının 02/10/2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespiti üzerine, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 227.377,29-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Selçuklu Belediyesi Encümen kararı ve bu karara istinaden düzenlenen Selçuklu Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır.Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almış, 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (a) bendinde; yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için uygulanacak para cezalarının miktarları belirlenerek, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılaracağı kurala bağlanmış; (c) bendinde ise; artırım sebepleri sayılmış, bu arttırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların (a) bendinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezasının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunacağı, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Konya İli, Selçuklu İlçesi, ... mahallesi, ... pafta, ... ada, .. parsel sayılı taşınmazda onaylı projesine aykırı inşaat yapıldığının 02/10/2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespiti üzerine, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yapının bir ay içinde ruhsatlandırılmasına, ruhsatlandırılmadığı taktirde Belediye tarafından uygun hale getirilerek masrafın tahsil edilmesine, ayrıca aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 448.678,73-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Selçuklu Belediyesi Encümen kararı alındığı, bu karara karşı ... İdare Mahkemesinde dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde ... İdare Mahkemesinin ... tarih, E:... , K:... sayılı kararıyla işlemin iptal edildiği, bunun üzerine davalı idarece davacıya, 227.377,29-TL idari para cezası verilmesine ilişkin (diğer dosyadaki keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan rapora göre) ... tarih ve ... sayılı Selçuklu Belediyesi Encümen kararı ve bu karara istinaden düzenlenen Selçuklu Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edildiği görülmektedir.
Dava dosyası ile Dairemizin E:2019/20521 sayılı dosyası beraber incelendiğinde; dava konusu işlemin gerekçesini oluşturan 13/0702017 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilen 227,377,29-TL'lik para cezası miktarı ile idarece verilen 448.678,73-TL'lik ilk para cezasının hesaplanması hususunda etkilenen alanın tespiti için en az iki inşaat mühendisinden oluşan yeni bir bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılmak suretiyle mahallinde yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucuna göre uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığı ve para cezasının iptaline ilişkin kararın bozulduğu görülmektedir..
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 31/03/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.