T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/20814
Karar No : 2023/7464
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının, Kahramanmaraş ili, Onikişubat ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazına bitişik konumda bulunan … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında "park alanı" olan fonksiyonunun "sosyal ve kültürel tesis alanı (112 acil alanı)" olarak değiştirilmesine yönelik Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ve aynı parselin kısmen "sosyal ve kültürel tesis alanı (112 acil alanı)", kısmen “sosyal ve kültürel tesis alanı” olarak planlanmasına yönelik Onikişubat Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararıyla tadilen onaylanan 1/1000 ölçekli imar planı değişikliğinin ve bu planlara yapılan itirazın reddine ilişkin Onikişubat Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve E… sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazdaki “park alanı” kullanımının, “sosyal ve kültürel tesis alanı (112 acil alanı)”na dönüştürülmesinin alandaki açık - kapalı alan dengesini bozacağı, çevredeki yaşam alanlarının mekansal kalitesini olumsuz yönde etkileyeceği, 112 acil alanı olarak planlanacak bir alanın sosyal ve kültürel tesis alanı değil sağlık tesisi alanı olarak planlanmasının gerektiği, ilgili alanda birbirine yakın mesafede çok sayıda sosyal ve kültürel tesis alanının planlandığı, uyuşmazlık konusu parselin de park alanı kullanımından sosyal ve kültürel tesis alanı kullanımına dönüştürülmesinin kamu kaynaklarının toplumsal gereksinimlere uygun biçimde kullanılması ve buna yönelik olarak tesislerin en uygun konum, ölçek ve nitelikte tasarlanması ilkesine aykırı olduğu, dava konusu imar planı değişikliği ile kaldırılan “park alanı” kullanımının hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alan ayrılmadığı hususları göz önüne alındığında, dava konusu işlemlerde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptallerine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
Davalı Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; davanın süresinde açılmadığı, dava konusu imar planı değişikliklerinin her birine ayrı ayrı gerekçe raporlarının hazırlandığı, kamu hizmeti amacıyla kamu yararı gözeterek parselin 112 acil alanı ve sosyal kültürel tesis alanı olarak planladığı, bilirkişi raporlarının hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı Onikişubat Belediye Başkanlığı tarafından; davanın süresinde açılmadığı, uyuşmazlık konusu parselin Onikişubat Belediye Başkanlığı tüzel kişilik kazanmadan önce Kahramanmaraş Belediye Başkanlığınca yapılan imar planı değişikliği ile sosyal ve kültürel tesis alanına dönüştürüldüğü, dava konusu imar planı değişikliğinin kent genelindeki sosyal donatı dengesi düşünülerek yapıldığı, parselin kamu yararı amacıyla 112 acil alanı olarak tanımlandığı ve İl Sağlık Müdürlüğü'ne tahsis edildiği, uyuşmazlık konusu parsele özel planlama yapılmadığı, esasen davacının kendisine özel planlama yapılmasını istediği, kaldırılan park alanının hizmet etki alanı içinde yeterince park alanı bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda kabul edilen imar planlarında; bulvara cepheli olan ve ''karma kullanım alanları'' olarak planlanan imar adaları için E:1.70 Max kat:10 kat yapılaşma koşulları, bulvarın gerisinde kalan ve ''konut alanı'' olarak planlanan imar adaları için E:1,30 Max kat: 8 kat yapılaşma koşulları öngörülmüş, bulvara bakan kısmında yer alan park alanı nedeniyle bulvara doğrudan cephesi olmayan uyuşmazlık konusu taşınmazda Kahramanmaraş Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave revizyon nazım imar planında; ''orta yoğunlukta gelişme konut alanı (250 ki/ha)'', 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planında ise ''E:1,30 Max kat: 8 kat yapılaşma koşullarında gelişme konut alanı'' kullanımı getirilmiştir. 04.12.2013 - 04.01.2014 tarihleri arasında askıya çıkarılan imar planlarına davacı tarafından; parselinin bulvara bakan cephesindeki park alanının kamuya ait bir alan olduğu, bu nedenle parselinin de yola cepheli olarak değerlendirilmesi ve E:1.70 Max kat:10 kat yapılaşma koşullu ''karma kullanım alanı'' olarak planlanması gerektiği yolunda 20.12.2013 ve 13.02.2014 tarihlerinde yapılan itirazlar, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Daha sonra, dava konusu Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile davacı taşınmazına bitişik konumda bulunan (bulvar tarafında) … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında "park alanı" olan fonksiyonu "sosyal ve kültürel tesis alanı (112 acil alanı)" olarak değiştirilmiş, yine dava konusu Onikişubat Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararıyla tadilen onaylanan 1/1000 ölçekli imar planı değişikliği ile aynı parselin kısmen "sosyal ve kültürel tesis alanı (112 acil alanı)", kısmen “sosyal ve kültürel tesis alanı” olarak planlanmıştır.
Davacı taşınmazının imar durumunu öğrenmek amacıyla 12.12.2016 tarihinde Onikişubat Belediye Başkanlığı'na gittiğinde, dava konusu imar planı değişikliklerini öğrendiğini belirterek, 12.12.2016 tarihli dilekçe ile; parselinin bulvara bakan cephesindeki park alanının kamuya ait bir alan olduğu, bu nedenle parselinin de yola cepheli olarak değerlendirilmesi ve E:1.70 Max kat:10 kat yapılaşma koşullu ''karma kullanım alanı'' olarak planlanması, taşınmazına bitişik konumda bulunan (bulvar tarafında) ve imar planlarında kısmen "sosyal ve kültürel tesis alanı (112 acil alanı)", kısmen “sosyal ve kültürel tesis alanı” olarak planlanan … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin planlamanın görüşleri alınarak yeniden yapılması, park alanı olarak planlanan kısmın aynı imar adasının kuzey cephesinde (arka kısım) planlanması suretiyle cephelerinin yeniden düzenlenmesi gerektiği yolunda yapılan itirazın 10.02.2017 tarihli işlem ile reddi üzerine 24.02.2017 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihindeki yürürlükteki haliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir.
Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihindeki yürürlükteki halinde ise ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından 12.12.2016 tarihinde Onikişubat Belediye Başkanlığı'na verilen itiraz dilekçesinde; dava konusu imar planı değişikliklerine yaptığı itirazın askı süresi içinde olduğu belirtilmiş ise de dosya kapsamında askı ilan tutanakları bulunmadığından, dava konusu imar planı değişikliklerinin hangi tarihte ilan edildiği tespit edilememiştir.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince dava konusu … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında "park alanı" olan fonksiyonunun "sosyal ve kültürel tesis alanı (112 acil alanı)" olarak değiştirilmesine yönelik Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ve aynı parselin kısmen "sosyal ve kültürel tesis alanı (112 acil alanı)", kısmen “sosyal ve kültürel tesis alanı” olarak planlanmasına yönelik Onikişubat Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararıyla tadilen onaylanan 1/1000 ölçekli imar planı değişikliğinin ilan edilip edilmediği, ilan edildi ise davacının askı süresi içinde bu imar planlarına itiraz edip etmediği hususlarının dava konusu her imar planı değişikliği bakımından ayrı ayrı değerlendirilip bakılan davanın yasal dava açma süresi içinde açılıp açılmadığı tespit edilerek yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda eksik inceleme nedeniyle isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz istemlerinin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.