Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/21227 E. , 2021/8317 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/21227
Karar No : 2021/8317
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR): … mirasçıları;
1- … 2-…
3- … 4- …
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parselde bulunan ve davacıların miras bırakanına ait konut olarak kullanılmakta olan taşınmaza komşu … parselde yürütülen inşai faaliyetlerin durdurulması talebi ile davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı … tarihli tadilat ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu tadilat ruhsatının havuza ilişkin kısmı ile inşaatın durdurulması talebinin reddi yolundaki işlemin havuza ilişkin kısmının, 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun geçici 4. maddesine aykırı olarak yapılaşmaya konu edildiğinden bahisle iptaline, davacının diğer talepleri yönünden ise yapılan tadilat ve onarımlar neticesinde yapının özgün kontur ve gabarisinde herhangi bir değişiklik yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının davalı idare vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 04/10/2017 tarih, E:2016/11067, K:2017/4983 sayılı kararıyla; anılan havuz için verilen ruhsatın 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine uygun olup olmadığı ve inşai faaliyetin verilen ruhsata uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususları değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, söz konusu alanın konut yapılmamış alan olarak değerlendirilmek suretiyle yeşil alan statüsü uygulanması gerektiğinden bahisle dava konusu işlemlerin havuza ilişkin kısımlarının iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile 31/05/2015 tarihli bilirkişi raporunda yapılan tespitler kapsamında anılan havuz için verilen ruhsatın 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine uygun olduğu ve inşai faaliyetin verilen ruhsata uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerin havuza ilişkin kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, temyize konu karar ile davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazda yapılan tadilatların ilgili mevzuat hükümlerini ve tadilat ruhsatını aştığı, oysaki yapılan bu izinsiz tadilatların bilirkişi incelemesine konu olmadığı, Mahkemenin eksik incelemeye dayalı olarak karar verdiği belirtilerek, hukuka aykırı olan Mahkeme kararının bozulması gerektiği iddia edilmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyize konu Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Mahkeme kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parselde bulunan ve davacıların miras bırakanına ait konut olarak kullanılmakta olan taşınmaza komşu … parselde yürütülen inşai faaliyetlerin durdurulması talebi ile davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı … tarihli tadilat ruhsatının iptali istemiyle, bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 21/1. maddesinde "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun 32. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya Valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilerek inşaat derhal durdurulur." hükmü, 2. fıkrasında; "Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır." hükmü, 3. fıkrasında; "Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister." hükmü ve 5. fıkrasında ise; "Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.
2960 sayılı Boğaziçi Kanununun geçici 4. maddesinde ise "Boğaziçi kıyı, sahil şeridi ve öngörünüm bölgelerinde 22/07/1983 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli imar uygulama planları ile konut kullanımına ayrılmış, ancak yapı yapılmamış olan yerlerde yeşil alan statüsü uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; ruhsata tabi olup da, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapının mühürlenerek inşaatın durdurulacağı, inşaatın durdurulmasından itibaren, yapı sahibine ruhsat almak veya yapısını ruhsata uygun hale getirmek için verilen süre sonunda, ruhsat alınmayan veya ruhsatına uygun hale getirilmeyen yapılara ilişkin yıkım/eski hale getirme kararı alınabileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parselde bulunan ve davacıların miras bırakanına ait konut olarak kullanılmakta olan taşınmaza komşu … parselde yürütülen inşai faaliyetlerin durdurulması talebi ile davalı idareye başvurulduğu, davalı idarenin ise söz konusu parselde bulunan taşınmaza ilişkin tadilat ve güçlendirme ruhsatı ile ilave havuz ve havuza ait makine dairesi ruhsatı alındığı gerekçesi ile başvurunun İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işlemi ile reddedildiği, söz konusu başvurusunun reddedilmesi üzerine ise, başvurunun reddine ilişkin anılan işlem ile dayanağı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğü tarafından düzenlenen … tarihli, … sayılı tadilat ruhsatının iptali istemiyle, bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemlerin havuza ilişkin kısmının, 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun geçici 4. maddesine aykırı olarak yapılaşmaya konu edildiğinden bahisle iptaline
dair verilen Mahkeme kararının temyiz edilmesi üzerine (Mahkeme kararının diğer kısmı temyiz edilmediğinden kesinleşmiştir), anılan havuz için verilen ruhsatın 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine uygun olup olmadığı ve inşai faaliyetin verilen ruhsata uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususları değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, söz konusu alanın konut yapılmamış alan olarak değerlendirilmek suretiyle yeşil alan statüsü uygulanması gerektiğinden bahisle dava konusu işlemlerin havuza ilişkin kısımlarının iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle Danıştay Ondördüncü Dairesinin 04/10/2017 tarih, E:2016/11067, K:2017/4983 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile 31/05/2015 tarihli bilirkişi raporunda yapılan tespitler kapsamında, anılan havuz için verilen ruhsatın 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine uygun olduğu ve inşai faaliyetin verilen ruhsata uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerin havuza ilişkin kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, temyize konu karar ile davanın reddine karar verilmiştir.
Bununla birlikte, İdare Mahkemesi tarafından dayanak alınan 31/05/2015 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu 13/11/2013 tarihli yapı ruhsatı ile … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapımına izin verilen havuzun bulunduğu yerin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunun Geçici 4. maddesi gereği yeşil alan statüsünde olduğu ve bu yer üzerinde herhangi bir yapının yapılmasına izin verilmeyeceğinin belirtildiği, ancak raporda, anılan havuz için verilen ruhsatın 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine uygun olup olmadığı ve inşai faaliyetin verilen ruhsata uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususlarına yönelik bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; gerekli görülmesi halinde oluşturulacak yeni bilirkişi heyeti aracılığıyla mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak veya bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle, dava konusu havuz için verilen ruhsatın 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine uygun olup olmadığı ve inşai faaliyetin verilen ruhsata uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususlarının açıklığa kavuşturulması suretiyle, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmayan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesi gereğince, davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 15/06/2021 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.