Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2019/2124 E. , 2022/413 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/2124
Karar No : 2022/413
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ: Av.…
2- (DAVACI) …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, … Nakliyat Turizm İnşaat Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ; … tarih ve … … , … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idare tarafından, asıl borçlu şirkete düzenlenen … , … , … , … , … ve … takip numaralılar haricindeki ödeme emirlerine ilişkin tebliğ alındılarının dosyaya sunulmaması nedeniyle tebliğ alındıları ibraz edilmeyen ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarıyla ilgili takip yollarının tüketildiği ortaya konulamadığından, sözü konusu kamu alacağının şirket nezdinde kesinleştiği ve kanuni temsilciden tahsil edilebilir aşamaya gelindiğinden söz edilemeyeceği, tebliğ alındıları dosyaya sunulan ödeme emirlerinin, dönemi ve vadelerinin 2010 ve 2011 yılına ilişkin kamu alacağını içermesi karşısında, 02/05/2013 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilen şirket genel kurul kararı ile kanuni temsilci olarak seçilen davacının, bu ödeme emirleri içeriği amme alacaklarından sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
Vergi Mahkemesi kararının, … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen … , … , … , … , … ve … takip numaralı ödeme emirlerinden kaynaklanan kamu alacakları haricindeki kısmı ile … , … , … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusu, kararın değinilen hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
Kanuni temsilcinin göreve başladığı tarih itibariyle üstlendiği şirket yönetiminin gerektirdiği sorumluluk gereği şirketin idaresi, tüm alacak ve haklarının takibinin yanında, öncelikle vergi borçları olmak üzere vadelerinde ödenmeyen tüm borçlarını ödemekle yükümlü olduğu, bu nedenle davacının vergi ve bağlı alacakları ödeme ödevini asıl amme borçlusu olan şirket adına yerine getirmesi gerektiğinden, bu ödevin yerine getirilmemesi nedeniyle şirket tüzel kişiliğinden alınamayan vergi ve bağlı alacakların tahsili amacıyla davacının takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının; dava konusu … tarih ve … -… numaralı ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen … , … , … , … , … ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağından kaynaklanan kısım yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek, kararın değinilen hüküm fıkrası kaldırılarak dava bu yönden reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacaklarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacıya düzenlenen ödeme emirlerinin yasaya uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, asıl borçlu şirket nezdinde tüm takip yollarının tüketilmemesi nedeniyle kamu alacağının kesinleşmediği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde belirtilen sorumluluğun kusur sorumluluğu olduğu, kanuni temsilci olduğu tarihten önceki dönemlere ait olan ve söz konusu hükme istinaden takip edilen kamu alacaklarının ödenmemesinde kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla ödeme emri içeriği kamu alacaklarınıdan sorumlu tutulamayacağı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Davacı temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının, davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, davalı idare temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, … Nakliyat Turizm İnşaat Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin 2008 ila 2014 yıllarına ait ödenmeyen kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ; … tarih ve … , … , … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin bakılan davaya konu yapıldığı, davacının, 02/05/2013 tarih ve 8311 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilen genel kurul kararı ile şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu yapılan Vergi Dava Dairesi kararının; … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket adına düzenlenen … , … ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağından kaynaklanan kısmı dışındaki alacaklara isabet eden kısımları ile … , … ve … takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Yukarıda yer verilen yasal düzenleme uyarınca, kanuni temsilcilerin asıl mükellefin vergi borçlarından sorumlu tutulabilmeleri, temsil ve ilzama yetkili oldukları süre içerisinde kendilerine yüklenen vergisel bir ödevin yerine getirilmemesi şartına bağlıdır. Bu nedenle, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen … ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağının dönemi ve vadesinin davacının kanuni temsilci olarak seçildiği tarihin öncesine rastladığı olayda, dava konusu … tarih ve … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin, şirket tüzel kişiliği adına düzenlenen söz konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağına ilişkin kısmından dolayı davacıya sorumluluk yüklenemeyeceğinden, kanuni temsilcilerin göreve başladığı tarih itibariyle şirket yönetimini üstlendiği, şirketin idaresinin, tüm alacak ve hakların takibinin yanında, öncelikle vergi borçları olmak üzere vadelerinde ödenmeyen tüm borçları ödemekle yükümlü oldukları yönündeki yargısı hukuka uygun düşmeyen Vergi Dava Dairesi kararının söz konusu ödeme emirleri yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen … , … , … ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağından kaynaklanan kısmı dışındaki alacaklara isabet eden kısımları ile … … , … ve … takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davacı temyiz isteminin kabulüne,
4. Kararın; … ve … takip numaralı ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen … , … , … ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 07/02/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.