T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/21336
Karar No : 2023/1724
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Valiliği (… İl Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
DAVACI YANINDA
MÜDAHİLLER : 1- … Bakanlığı /ANKARA
VEKİLİ : Av. …
2- ... İktisadi İşletmesi/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Konya ili, Karatay ilçesi, … Mahallesinde bulunan mülkiyeti hazineye ait … ada, … parsel (eski … parsel) sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında değişiklik yapılmasına ilişkin Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 3. fıkrası gereğince ilgili yatırımcı Bakanlık olan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından ve … Kulubünden görüş alınmadığı gerekçesiyle dava konusu plan değişikliğinin imar mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 3. fıkrası gereğince ilgili yatırımcı Bakanlıktan görüş alındığı, süresinde cevap verilmemesi üzerine anılan imar planı değişikliklerinin onaylandığı, Türkiye Jokey Kulübünün görüşünün alınması gerekmediği, kaldırılan hipodrom alanı için eşdeğer alan ayrıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı ... Valiliği (... İl Müdürlüğü) tarafından; uyuşmazlık konusu alana ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı olduğu ve bu kararın yerine getirilmediği ileri sürülerek usul ve hukuka uygun olan kararın onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Müdahil ... Bakanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.
Müdahil … İşletmesi tarafından; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Konya İli, Karatay İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel (eski … parsel) sayılı taşınmaz, bölgede ilk onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında hipodrom ve organize sanayi alanı olarak belirlenmiş, Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları tadilatı ile taşınmaz " Dünya Ticaret Merkezi ve Fuar Alanı" olarak düzenlenmiş, yapılan plan tadilatının iptali istemiyle açılan davada ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile ilgili yatırımcı Bakanlıktan görüş alınmadığı için dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu Mahkeme kararının uygulanması amacıyla Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile dava konusu taşınmazın "Belediye Hizmet Alanı (Altyapı Hizmetleri ve Fuar Alanı)" olarak düzenlemesi sonrası bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 6. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ise, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanması zorunluluğu getirilmiştir.
14.06.2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Her türlü mekânsal plan, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanır.(2) Planlar, Bakanlıkça belirlenen ve EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a Ortak Gösterimler, EK-1b Mekânsal Strateji Planları Gösterimleri, EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve EK-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanır." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğinin "Mekânsal kullanım tanımları ve esasları" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinde ise; "belediye hizmet alanı; belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin yapılabileceği alanlar" olarak tanımlanmıştır.
Aynı yönetmeliği 26. maddesinin 3. fıkrasında "İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır." hükmüne, 8. maddesinin 2. fıkrasında ise " Kurum ve kuruluşlar, görüşlerini en geç otuz gün içerisinde bildirmek zorundadır. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine otuz günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Bu süre içerisinde görüş bildirilmediği takdirde plan hakkında olumsuz bir görüşün bulunmadığı kabul edilir.
" hükmüne yer verilmiştir.
6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanunun 1. maddesinde "Türkiye sınırları içerisinde at yarışları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen yarışları üzerine yurt içinden ve yurt dışından müşterek bahis kabul etmeye Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkilidir.
" hükmüne , 5. maddesinin 1. fıkrasında ise "Tarım Vekaletinin birinci maddede yazılı hak ve selahiyetleri at yetiştirme ve ıslahını teşvik gayesi ile kurulmuş ve amme menfaatine çalıştığı usulen onanmış derneklerden uygun görülecek bir veya bir kaçına muayyen şartlarla ve 30 seneyi geçmemek üzere Cumhurbaşkanı kararı ile devredilebilir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığına tahsis edilmiş bulunan araziler, at yarışı düzenleme yetkisi devredilen kurum, kuruluş veya özel hukuk tüzel kişisine bedelsiz olarak kullandırılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Öncelikle yukarıda anılan mevzuatın değerlendirilmesinden at yarışları düzenleme yetkisinin … Kulübü ile Tarım Vekaleti arasında yapılan sözleşme ile 31.12.2016 tarihine kadar … Kulübüne devredildiği, Türkiye Jokey Kulubünün Bakanlıktan aldığı yetki ile at yarışlarını düzenlediği ve Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının adının (Tarım ve Orman Bakanlığı) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı olarak değiştiği, göz önünde bulundurulduğunda Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 3. fıkrası uyarınca … Kulubünden görüş alınmasına ihtiyaç bulunmamakta olup söz konusu yetkiyi devreden Tarım ve Orman Bakanlığından görüş alınması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta davalı idare tarafından 27.07.2015 tarihli, 3694 sayılı yazı ile ilgili kurum olarak İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünden uyuşmazlık konusu plan değişikliğine ilişkin kurum görüşü istenildiği fakat anılan yazının tebliğine ilişkin ilgili belgelerin dosyaya sunulmadığı görüldüğünden Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ilgi kurum görüşünün alındığının kabul edilemeyeceği açıktır.
Ayrıca Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Ek-1 Gösterimler başlığı altında yer alan gösterimler içinde "belediye hizmet alanlarının" kentsel çalışma başlığı altında düzenlendiği, "fuar, panayır ve festival alanlarının" ise açık ve yeşil alanlar başlığı altında yer aldığı ve anılan Yönetmelikte belediye hizmet alanı tanımı içeriğinde fuar alanı kullanımına yer verilmediği görülmektedir.
Uyuşmazlık konusu taşınmazın dava konusu meclis kararında; 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında belediye hizmet alanı (altyapı hizmetleri ve fuar alanı) olarak planlanmasının uygun bulunduğu ayrıca dava konusu taşınmazın komşu parsellerinin de plan paftaları üzerinde dünya ticaret merkezi ve fuar alanı olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, imar planları ile getirilen kullanım kararlarının ve yapılaşma koşullarının nazım ve uygulama imar planında ölçeğinin gerektirdiği ayrıntı düzeyinde somutlaştırılması ve taşınmazın hangi kullanımda gelişeceğinin kesin şekilde tespit edilebilir olması gerekmekte iken; dava konusu taşınmaz için birbirinden farklı ve çelişen iki kullanım türünün birlikte getirilmesinin imar planı gösterim tekniğine uygun olmadığı, taşınmazın imar planlarının ölçeğine uygun biçimde hangi işlevin üstleneceğinin belirsiz bırakılmasının mevzuata, planlamanın amacına ve planların belirliliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği açıktır.
Bu itibarla dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 22/02/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.