T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/21399
Karar No : 2023/7050
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- …
3- …
4- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, … Mahallesi, … pafta … ada … ve … parsel, … ada …,…,…,… ve … parsel, … ada … parsel sayılı taşınmazlara yönelik … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilip 28.09.2015 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden dava konusu plan değişikliğinin, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde tanımlanan gerekçeli plan raporunu içermemesi ve "yeşil alan" fonksiyonu getirerek dava konusu … ada …,… ve … sayılı parsellerin yoldan mahreç almasını engellemesi nedeniyle şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve teknikleri ile kamu yararına uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu plan değişikliğinin ilgili kurumların görüşü alınmak suretiyle hazırlandığı, üst ölçekli planlarla uyumlu olduğu ve plan değişikliğine askı süresi içerisinde yapılan itirazlar doğrultusunda uyuşmazlığa konu "yeşil alan" fonksiyonunun "bant ve pasif yeşil alan" olarak değiştirildiği, 11.05.2006 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bölge plan notunda yer alan "11-Her türlü yaya ve taşıt yollarından ve parsel önündeki pasif yeşilleri ile yeşil bantlardan parsellere mahreç sağlanır ve araç giriş-çıkışı yapılabilir" hükmü gereği bölge planı notlarındaki lejant ile uyumlu olması için İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla itirazlar sonucu kabul edilen 1/1000 uygulama imar planı değişikliği ile uyuşmazlık konusu alanın "bant ve pasif yeşil alan" lejantına alındığı, dava konusu plan değişikliğinin hükmü kalmadığı, dava konusu işlemin iptaline yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
5216 sayılı Kanunun 7/c maddesi uyarınca … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği, 2009 tarihinde kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği sonucunda alanda kamulaştırmasız el atma davalarına neden olduğundan yüksek maddi külfet getirdiği gerekçesiyle Ulaşım Planlama Müdürlüğünce bahse konu yerde yolun genişletilmesine yönelik herhangi bir projenin de bulunmadığı belirtilerek mevcut yol ve tretuvarların durumuna göre alandaki yol istikametinin 2006 onay tarihli planlardaki haliyle düzenlenmesine 2006 tarihli plan ile 2009 tarihli plan arasında kalan kısmın ise yeşil alan olarak düzenlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Söz konusu plan değişikliği sonucunda … ada … parsel sayılı taşınmazda bağımsız bölüm sahibi olan davacıların apartmanının bulunduğu taşınmaz ile yol arasındaki bağlantının kesildiğinden bahisle anılan plan değişikliğinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (c) bendinde, Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak, büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin 28.09.2015 tarihinde onaylanıp 03.03.2016-01.04.2016 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, askı tarihleri içerisinde Kadıköy Belediye Başkanlığınca yapılan itirazda, plan değişikliğine konu taşınmazlar ile Bağdat Caddesinden mahreç alan kısımlarının yeşil alan olarak planlandığı,11.05.2006 onay tarihli 1/1000 ölçekli bölge planı notunda, ''her türlü yaya ve taşıt yollarından ve parsel önündeki pasif yeşilleri ile yeşil bantlardan parsellere mahreç sağlanır ve araç giriş-çıkışı yapılabilir'' düzenlemesinin bulunduğu ancak planda ayrılan yeşil alanın mahreç sağlamaya uygun nitelikte olup olmadığı konusunda bir açıklık bulunmadığı bu nedenle uygulamadaki sorunlara neden olmaması için parsellerden mahreç almasına yönelik bölge plan notlarındaki lejantla uyumlu "bant ve pasif yeşil alanlar" ifadesinin kullanılması veya uygulamaya esas açıklayıcı plan notunun getirilmesi gerektiğinin belirtilmesi neticesinde İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı meclis kararıyla plan onama sınırı içinde yer alan yeşil alan lejantının "bant ve pasif yeşil alan" şeklinde değiştirilmesine karar verildiği ve açıklanamayan hususlarda mer'i uygulama imar planının geçerli olduğunun belirtildiği bu değişikliğin 18.10.2016 tarihinde onaylandığı anlaşılmış olup, değişikliğe konu plan paftasının incelenmesinden de yeşil alan fonksiyonunun üzeri çizilerek bant ve pasif yeşil alan kullanım kararı getirildiği görülmüştür.
Bu itibarla davacıların taşınmazlarının dava konusu plan değişikliği ile yola cephesinin kalmadığı itirazı ile bakılmakta olan davanın açıldığı, dava konusu plana askı süresi içerisinde yapılan itirazlar sonucunda da davacıların yola cephe almasını engelleyen yeşil alan fonksiyonunun kaldırılarak bant ve pasif yeşil alana alındığı ve aynı planda mer'i uygulama imar planı hükümlerinin geçerli olduğunun belirtildiği, Kadıköy Belediye Başkanlığının da dava konusu plana askı süresi içerisinde yaptığı itirazın içeriği incelendiğinde 11.05.2006 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı notunda yer alan (11-Her türlü yaya ve taşıt yollarından ve parsel önündeki pasif yeşilleri ile yeşil bantlardan parsellere mahreç sağlanır ve araç giriş-çıkışı yapılabilir) düzenlemesinin yapılmasının istenilmesi üzerine dava konusu imar planında değişikliğe gidildiği, anılan plan notu doğrultusunda davacıların taşınmazının yola mahreç alamama durumununda ortadan kaldırıldığı anlaşıldığından dava konusu işlemin iptaline yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.