T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/21763
Karar No : 2022/10653
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN
(DAVACI) : … Beton A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 08/10/2019 tarih ve E:2015/44, K:2019/8754 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sakarya ili, … ilçesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Sakarya Büyükşehir Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile parselasyon yapılmasına, … tarih ve … sayılı kararı ile parselasyonun kabul edilerek, … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmasına ilişkin işlemler ile bu işlemlerin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselasyon kapsamında 0,2192656 oranında düzenleme ortaklık payı (DOP) uygulandığı, KOP (kamu ortaklık payı) hisselendirmesi yapılmadığı, davacı gibi daha önceden terkine konu olmuş hissedarların kesinti miktarlarının dikkate alındığı, bu kapsamda davacıdan DOP kesintisi alınmadığı, DOP oranının hak sahiplerine eşit oranda uygulandığı, kapanan kadastral yollardan belediye adına tahsis yapılmadığı, belirlenen düzenleme sınırının imar mevzuatına uygun olduğu, bu yönüyle yapılan parselasyonun imar mevzuatına, davacıya yapılan tahsislerin ise dağıtım ilke ve esaslarına uygun olduğu, davacıya ait kadastral parsel üzerinde yer alan bazı alan ve yapıların imar yolunda kalmış olması nedeniyle davacıya bu alandan tahsis yapılamayacağı, bu alandan tahsis yapılamamasının teknik zorunluluklara bağlı olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, dava konusu parselasyonun kabul edilerek onaylanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde imar mevzuatına, planlama ve tahsis ilkelerine aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, taşınmaz üzerinde imar planına uygun şekilde inşa edilen ve on dört yıldır faaliyet gösteren hazır beton tesislerinin bulunduğu, dava konusu imar uygulaması ile şirkete ait tesisin üç cephesindeki tüm çevre duvarlarının ve içerisindeki bütün yeşil alanların alındığı, arka cephede yapılan kesintinin hazır beton üretimini durduracağı, şirketin arsasında ve tesisin çevresinde yetiştirmiş olduğu ağaçların neredeyse tamamının kesilmesine neden olunacağı, parselasyon ile şirket arsasının hisseli olacak şekilde iki parçaya ayrıldığı, mülkiyet ihtilafına neden olunduğu, davalı belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapıldığı, revizyon imar planıyla yapılabilecek değişikliğin normal uygulama imar planı tadilatıyla ve sadece bir alanda fonksiyonel olarak yapıldığı, tesis edilen plan değişikliğinde hukuka, şehircilik ve planlama ilkelerine ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı, böyle olunca da davalı belediyenin imar uygulamasının da hukuka aykırı olarak tesis edildiğinin kabulü gerektiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI:
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; İdare Mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan bu kararın onanmasına yönelik Daire kararına karşı yapılan karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
… Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemiz onama kararının kaldırılarak İdare Mahkemesince verilen kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 08/10/2019 tarih ve E:2015/44, K:2019/8754 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından 28.09.2011 tarihinde davalı Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yapılan başvuru ile uyuşmazlık konusu taşınmazın imar durumu hakkında bilgi istenilmesi üzerine Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı cevabı yazısı ile … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda belediye encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. madde uygulanmasına karar verildiği, … tarih ve … sayılı kararı ile uygulama yapılarak Sakarya Büyükşehir Belediye Encümenince … tarih ve … sayılı kararı ile onanarak askıya çıkarıldığı, ilgili yasa süreci tamamlandıktan sonra söz konusu parselin imar durumu hakkında bilgi verileceği bildirilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
Öte yandan, talep sonucunun belirlenmesinde, dava dilekçesinin bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. "Talep sonucunun çok açık olmaması hâlinde, onu dava dilekçesinin diğer bölümlerinde yazılanların ışığı altında bir yoruma tâbi tutarak, davacının bu dava ile neyin hüküm altına alınmasını istediği tespit edilmelidir." (KURU Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Şubat 2001, İstanbul, Cilt II, s. 1608)
Dava dilekçesinin ''Dava'' başlıklı kısmında özetle; Arifiye Belediyesi'nin … tarih … sayılı kararı ile yapılan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uygulaması … tarih ve … sayılı kararı ile imar planı uygulamasının Sakarya Büyükşehir Belediye Encümenince … tarih ve … sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu uygulamasının iptali taleplerinin sunulduğu belirtilmiş, ''İzahatlar'' başlıklı kısmında özetle; taşınmaz üzerinde imar planına uygun şekilde inşa edilen ve on dört yıldır faaliyet gösteren hazır beton tesislerinin bulunduğu, dava konusu imar uygulaması ile şirkete ait tesisin üç cephesindeki tüm çevre duvarlarının ve içerisindeki bütün yeşil alanların alındığı, arka cephede yapılan kesintinin hazır beton üretimini durduracağı, şirketin arsasında ve tesisin çevresinde yetiştirmiş olduğu ağaçların neredeyse tamamının kesilmesine neden olunacağı, davalı belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapıldığı, revizyon imar planıyla yapılabilecek değişikliğin normal uygulama imar planı tadilatıyla ve sadece bir alanda fonksiyonel olarak yapıldığı, tesis edilen plan değişikliğinde hukuka, şehircilik ve planlama ilkelerine, kamu yararına uyarlık bulunmadığı, böyle olunca da davalı belediyenin imar uygulamasının da hukuka aykırı olarak tesis edildiğinin kabulü gerektiği, ''Netice ve Talep'' başlıklı kısmında özetle; Arifiye İmar İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan imar uygulaması Sakarya Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı onama kararı askıya çıkarılmış olan imar planı uygulamasının iptalinin talep edildiği görülmüştür.
Bu durumda, dava dilekçesi bir bütün olarak incelendiğinde; davacının dava dilekçesinde yalnızca parselasyon işleminin değil, bu işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline yönelik iddialarda ileri sürdüğü görüldüğünden, imar uygulaması ve imar planı uygulaması iptali istemi ile kastedilenin parselasyon işlemi ile bu işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, İdare Mahkemesince, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda; ''...dava konusu parselasyon planının hangi plan kapsamında yapıldığı ya da hangi planın uygulaması niteliğinde olduğuna ilişkin bir bilgi bulunmamaktadır...Dava dosyasında yer alan ve dava konusu parselasyon planının dayanağı olduğu davalı idarelerce ifade edilen 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının onayına ilişkin Belediye Meclis Karar tarih ve sayısının dava konusu encümen kararlarında imar uygulamasının dayanağı olan onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca, söz konusu 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında hangi meclis kararı ile değişiklik yapıldığı hususunda da belirsizlik bulunmaktadır. Bu yönüyle dava konusu işlemin kesinleşmiş bir uygulama imar planı sonucu gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği konusunda belirsizlikler olması nedeniyle usul açısından sıkıntılı olduğu bilirkişi heyetimizce değerlendirilmektedir...'' yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulmasına karşın davalı idareler tarafından dava konusu parselasyonun dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanmasına ilişkin belediye meclis kararının tarih ve sayısı ile ilgili herhangi bir açıklama yapılmamış, bu plana ilişkin belediye meclis kararı ile plan paftası ve diğer bilgi ve belgeler dosyaya sunulmamıştır.
Bu itibarla, İdare Mahkemesince öncelikle dava konusu parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tespit edildikten sonra bu planın da dava konusu olduğu göz önünde bulundurularak dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 06/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.