Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/2188 E. , 2021/385 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2188
Karar No : 2021/385
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- …/ …
2- … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu bünyesinde askeri öğrenci iken, 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 104. ve 105. maddesi kapsamında, okulunun kapatılması sonucu kaydının Milli Savunma Üniversitesi'ne yapılmamasına ve sivil üniversitelere naklinin yapılmasına yönelik işlemin iptali ile işlem nedeni ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … (kararda sehven … yazılmış) tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; kanun niteliği taşıyan hukuki bir düzenleme uyarınca dava konusu işlemin tesis edilidiği, bu nedenle davalı idarece tesis edilmiş idari davaya konu olabilecek bir işlemin varlığından söz etmeye olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçeyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; asker kişi olan davacının astsubaylığa nasbının yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, askeri kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin olması nedeniyle uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçeyle, istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 43/1. maddesi uyarınca dava dosyasının görev yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından; 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 104. ve 105. maddeleri kapsamında askeri okulların kapatıldığı ve tüm öğrencilerin okulla ilişiklerinin kesildiği, bu kapsamda 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin ilgili maddeleri uyarınca Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulu bünyesinde öğrenci olan davacının da 31/07/2016 tarihinde ilişiğinin kesildiği; askeri kişi olmayan davacının 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununa tabi olmadığı, bu itibarla açılacak davalarda ve dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde genel idari yargının yetkili olduğu, idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, belirtilen nedenlerle Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Davanın incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu kararın kaldırılmasına, dava dosyasının görev yönünden reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 218. ve 219. maddeleri uyarınca kapatılan Başbakanlık hasım mevkiinden çıkarılarak Cumhurbaşkanlığı hasım mevkiine alındıktan sonra dosya incelenerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulunda askeri öğrenci statüsünde öğrenim görmekte iken, 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 104. maddesi uyarınca harp akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okullarının kapatıldığı, 105. maddesinde, "Harp okulları, fakülte ve yüksekokullar ile astsubay meslek yüksekokullarında (Jandarma dahil) öğrenimine devam eden öğrenciler ile Yükseköğretim Kurulunca, üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun fakülte ve yüksekokullara, naklen kaydedilirler. 30 Ağustos itibariyle mezun olacak askeri öğrencilerin subay ve astsubaylığa nasbı yapılmaz. Bunlara üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek durumlarına uygun fakülte ve yüksekokullarca diploma verilir." hükmüne yer verildiğinden bahisle davacının askeri öğrencilik statüsüne son verilerek astsubaylığa nasbı yapılmamıştır.
Bunun üzerine, davacının öğrencilik statüsünün sonlandırılmasına ilişkin işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksul kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
11/02/2017 tarih ve 29976 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 17. maddesiyle 2709 Sayılı Kanu'na eklenen Geçici 21. maddenin (E) fıkrasında, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Askeri Mahkemelerin kaldırıldığı; aynı fıkranın son cümlesinde, kaldırılan askeri yargı mercilerinde görülmekte olan dosyalardan, kanun yolu incelemesi aşamasında olanların ilgisine göre Yargıtay veya Danıştaya, diğer dosyaların ise ilgisine göre görevli ve yetkili adli veya idari yargı merciilerine 4 ay içinde gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 18. Maddesinde, Anayasa maddelerinde yapılan değişikliklerin ne zaman yürürlüğe gireceği belirlenmiş, Askeri Yüksek İdare Mahkemelerinin kaldırıldığına ilişkin hükmün yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği ve halkoyuna sunulması halinde tümüyle oylanacağı hükmüne yer verilmiş, 16 Nisan 2017 tarihinde ülke genelinde yapılan halkoylaması sonucu Askeri Yüksek İdare Mahkemelerinin kaldırılacağına ilişkin düzenlemeyi de içeren Anayasa değişikliği kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6771 sayılı Kanun'la yapılan Anayasa değişikliğinin halk oylaması sonucu kabul edilmesi ve yukarıda anılan maddenin yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş olması karşısında, işbu davanın, tüm idarelerce tesis edilmiş kesin ve icrai niteliği haiz işlemlerin iptali istemine ilişkin davaları çözmekle yetkili olan genel idari yargı yerince çözülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın incelenmeksizin reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu kararın kaldırılmasına, davanın görev yönünden reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu kararın kaldırılmasına, görev yönünden reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge Mahkemesi … İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.