Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/22025 E. , 2022/8102 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/22025
Karar No : 2022/8102
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Şişli İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin parselasyon işleminin onaylanmasına dair … tarih, … sayılı sayılı Şişli Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu alana ilişkin 16.12.1986 tastik tarihli 1/1000 ölçekli ıslah imar planı yapıldığı, dava konusu … tarih, … sayılı sayılı encümen kararı ile uyuşmazlık konusu taşınmazın da içinde bulunduğu alana ilişkin imar uygulaması yapıldığı, %35 oranında düzenlenme ortaklık payı kesilmesine karar verildiği, düzenlenen şuyulandırma cetvelinde, … pafta, … sayılı parselde, kayıtlı malikin davacı … ile … olduğu, düzenleme öncesi hisseye isabet eden alanın 334m2, kesilen düzenleme ortalık payının 117 m2, düzenleme sonucu istihkak miktarı olarak hesaplanan 217 m2'nin … ada … sayılı parselin … ve … sayılı parsele ayrılması sonucu davacıya … sayılı parselden 124,30 m2, …'e … sayılı parselden 92,70 m2 yer tahsis edildiği, davacı tarafından 17.04.2007 tarihinde verilen muvafakat ile … parsel sayılı yerde bulunan konuta ilişkin her türlü değişikliğin kabul edildiği, sonrasında Kağıthane Belediye Başkanlığının … tarih, … sayılı işlemi ile anılan … sayılı parselde bulunan 217 m2 alanlı taşınmazın 121 m2 lik kısmının, 2981-3290 sayılı Kanun uyarınca davacı adına tahsisine karar verildiği, Kağıthane Belediye Başkanlığı Emlak İstimlak Müdürlüğünün 02.07.2008 tarihli işlemi ile arsa bedeli 3016 sayılı Yasa uyarınca ödendiğinden bahisle 2981-3290 sayılı Yasanın 10/b-c maddeleri uyarınca tapu senedi düzenlenmesi için Kağıthane Tapu Sicil Müdürlüğüne bildirimde bulunulduğu ve davacı adına tapu düzenlendiği anlaşıldığından; ıslah imar planı bulunan alanda, 2981 sayılı Kanunun 10/b ve 10/c maddelerinde belirtilen kurallar uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu belediye encümeni kararında, usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davacı tarafından, İstanbul İli, Şişli İlçesi, … Mahallesi,… parsel üzerinde, 329 m2 büyüklüğündeki gecekondu için yapılan müracaat üzerine … tarih, … sayılı tapu tahsis belgesi düzenlendiği ve tapuya tescil edildiği, davalı idarece 2981 sayılı Kanuna göre ıslah imar planı yapıldığı, ancak fiili durum gözardı edilerek uygulama sonucunda hak sahibi olduğu 329 m2 'nin tamamının kendisine verilmediği, gecekondu dışında kalan alanın, komşu … sayılı parsele tecavüzlü hale getirildiği, Mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, Şişli İlçesi, … Mahallesi,… sayılı parsel üzerinde, 329 m2 büyüklüğündeki gecekonduya ilişkin, … tarih, … sayılı tapu tahsis belgesi düzenlendiği, söz konusu … sayılı parselin, parselasyon uygulamasına tabi tutularak davacı adına 124,30 m2'ye tahsis yapılmasına ilişkin … tarih, … sayılı sayılı encümen kararı alındığı, davacı tarafından 2981 sayılı Kanuna göre ıslah imar planı yapılan alanda fiili durumun gözardı edildiği, uygulama sonucunda hak sahibi olduğu 329 m2 'nin tamamının kendisine verilmediği, gecekondu dışında kalan alanın, komşu 8 sayılı parsele tecavüzlü hale getirildiği ileri sürülerek anılan encümen kararının ilgili parsel yönünden iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinin 1. fıkrasında, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 10. maddesinde, "....b) Üzerinde imar mevzuatına aykırı olarak toplu binalar inşa edilmiş hisseli veya özel parselasyona dayalı arsa veya arazilerde, kişilerin hisse miktarları ve fiili kullanma durumları dikkate alınarak valilik veya belediyelerin talebi üzerine:
1. Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde, kadastro müdürlüklerince bu Kanunda belirtilen mülkiyet tespitine dair hükümler de uygulanarak,
2. Kadastrosu veya tapulaması tamamlanmış yerlerde ise bu Kanunla verilen yetkiler kadastro müdürlüklerince kullanılarak,
Islah imar planlarının yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın: onayların alınmasına ve ilanların yapılmasına (askı ilanları hariç), komisyonların kurulmasına lüzum kalmaksızın 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri veya 766 sayılı Tapulama Kanunu hükümlerine göre hak sahipleri tespit veya yeniden tayin edilerek adlarına tescil edilir.
Bu tespit sırasında özel parselasyon planında görülen veya hisseli satışlar sonucu fiilen oluşan yol, meydan, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha vs hizmetlere ayrılan yerler ile bunlara ilişkin hisseler bedelsiz olarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yeri ve benzer kamu hizmetlerine ayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgili idareler adına tespit ve tescil edilir.
Hazine, belediye veya il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazileri üzerinde yapıldığı tespit edilen gecekondular hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
(Ek fıkra: 18/05/1987 - 3366/4 md.) Belediye, hazine, özel idare veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa ve araziler üzerine gecekondu yapıldıktan sonra tespit edilerek kira kontratı düzenlenmiş gecekondu hak sahiplerine tapu tahsis belgesi ve tapuları verilir.
Hak sahibi olmadığı halde tapu verilen kişilerin tapuları resen iptal edilir.
c) İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir. Belediye veya valiliklerin talebi halinde bu yetkiler kadastro müdürlüklerince de kullanılır.
Bu gibi arazilerde hisse sahiplerinin malik olduğu hisse üzerindeki temliki tasurruflar ve bunlarla ilgili takyitler 11/06/1945 tarih ve 4753, 19/07/1943 tarih ve 4486 sayılı Kanunlar, 775 sayılı Gecekondu Kanunundaki hükümler dahil, uygulamayı durdurmaz. Bu gibi işlemlerde takyitler hisse sahibine isabet edecek müstakil parsele aynen nakledilir ve yapılan işlem Medeni Kanunun 927 nci maddesine göre hak sahibine bildirilir. Islah imar planı ile düzenlemeye tabi tutulan arsa ve arazilerin yeni sahiplerine verilmesinde valilik veya belediyelerce arsa ve arazilerin durumuna göre düzenleme ortaklık payı alınabilir.
Bu gibi yerlere ait yapılmış olan özel parselasyon planı, ıslah imar planı olabilecek nitelikte olduğu belediye veya valiliklerce uygun görüldüğü takdirde aynen kabul edilerek tescil edilir.
Üzerinde yapılanma bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler valiliğin talebi üzerine, belediye veya özel idareler adına resen tapuya tescil edilir. Islah imar planlarında genel bütçeye dahil dairelerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere ayrılan veya ayrılacak olan veya bir kamu hizmeti için lüzumlu görülen arsa veya araziler eski sahibi kamu idarelerine veya o işe tahsil edilmek üzere hazineye aynı şartlarla geri verilir.
Islah imar planı yapılmış ve yapılacak bölgelerde bu Kanun kapsamına giren ve tapu tahsis belgesi verilen hazine arsa ve arazileri, iktisap tarihine bakılmaksızın aynı amaçta kullanılmak üzere ilgili belediyelere devredilir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yasanın Ek 1. maddesinde, "İmar planı olan yerlerde, 09/05/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu alanda, davacı adına 28.05.1985 tarihinde "329 m2 tek katlı mesken" için tapu tahsis belgesi düzenlendiği, 16.12.1986 tarihinde 1/1000 ölçekli ıslah imar planı yapıldığı, 29.12.1988 tarihinde ise 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarınca yapılan dava konusu parselasyon işlemi ile 117 m2 düzenleme ortaklık payı kesildikten sonra oluşturulan ... ada ... parsel sayılı 217 m2 büyüklüğünde taşınmaza, Hayrettin Genç ve davacı adına tahsis yapıldığı, ... sayılı parselin ... ve ... sayılı parsellere ayrıldığı ve 124,30 m2'lik ... sayılı parselin davacı adına, 92,70 m2'lik ... sayılı parselin ... adına tahsis edildiği, Kağıthane Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün 02.07.2008 tarihli yazısı ile de 121 m2'lik alana sahip … parsel sayılı taşınmaz için davacı adına tapu düzenlenmesine ilişkin Kağıthane Tapu Sicil Müdürlüğüne bildirimde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, … sayılı parselin dava konusu parselasyon işleminde hak sahibi sayılmasına ilişkin (tapu tahsis belgesi vb.) herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, davacı tarafından dava dilekçesinde ise kendisine 324 m2'lik tapu tahsis belgesi düzenlendiği, tahsis alanı içerisinde ev, bahçe ve kömürlüğünün bulunduğu tahsis alanından yapılan kesinti nedeniyle üzerinde yapısının bulunduğu … sayılı parselin komşuluğunda bulunan … parsel sayılı taşınmaza tecavüzlü duruma düştüğü, bu nedenle yapılan parselasyon işleminin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla bakılmakta olan davayı açtığı hususları dikkate alındığında, dava konusu parselasyon işleminde, davacı adına düzenlenen tahsis belgesindeki alandan düzenleme ortaklık payı kesildikten sonra, tapuya esas tahsis edilen alanın nasıl belirlendiği, 92,70 m2'lik alanın başkasına(… sayılı parsel malikine) tahsis edilme gerekçeleri ve davacının esasında … parsel sayılı taşınmaza ilişkin iddiaları kapsamında 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesine uygun olarak işlemin tesis edilip edilmediğinin keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle araştırılması sonucunda yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/09/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.