Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/2251 E. , 2021/4689 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2251
Karar No : 2021/4689
DAVACI : …
DAVALI : …. Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : Davacının, … Merkezi Müdürlüğünde aday öğrenci iken, polis meslek eğitimi merkezi ile ilişiğinin kesilmesine ilşkin … tarih ve …. sayılı işleminin davacıya ilişkin kısmı ile ve bu işlemin dayanağını olan … Akademi Yönetim Kurulunun … tarihli ve …sayılı kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: 26/02/2016 tarihinde Astsubay Meslek Yüksek Okulu sınavını yedek olarak kazandığı, daha sonra yedekten kursa çağrıldığı, 15 Temmuz darbe girişiminden sonra Kanun Hükmünde Kararname ile askeri okulların kapatıldığı ve öğrencilerin ilişiğinin kesildiği ancak kendisinin 26/08/2016 tarihinde kursu tamamlayarak kurs bitirme belgesini aldığı, üniversite mezunu olduğu için polis eğitim merkezi sınavına girerek kazandığı ve eğitime başladığı, polis eğitim merkezinde eğitim gören öğrencilerin kendi istekleri ile veya Polis Okullarına Giriş Şartları Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımadıklarının tespit edilmesi halinde ilişiklerinin kesilebileceği, masumiyet karinesinin, adil yargılama hakkının ve eğitim hakkının ihlal edildiği, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI: 15 Temmuz başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen öğrencilerin, Polis Akademisi Başkanlığına bağlı okullara yerleştiği, kesin kayıt işlemi sırasında SGK kayıtları girişi yapılırken bu durumun tespit edilmesi üzerine bahse konu öğrencilerin durumu ile ilgili...Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunca alınan .... tarih ve .... sayılı kararıyla 15 Temmuz başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen daha sonra polis meslek eğitim merkezlerine kayıt yaptıran öğrencilerin ilşiğinin kesilmesine karar verildiği, bu kararın tüm okul müdürlüklerine bildirildiği, davacının ilişiğinin de bu karar doğrultusunda kesildiği dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ :Dava, … öğrenci adayı olan davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve kanun hükmünde kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilenlerin Başkanlıklarına bağlı eğitim kurumlarından ilişiklerinin kesilmesine dair … Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; 15 Temmuz darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen öğrencilerin Polis Akademisi Başkanlığa bağlı okullara başvurdukları, ancak kesin kayıt işlemleri sırasında SGK girişleri yapılırken bu durumlarının tespit edilmesi üzerine konunun … Yönetim Kurulunda görüşüldüğü ve … tarih ve .. sayılı kararla söz konusu kişilerin Başkanlığa bağlı eğitim kurumlarından ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, bu hususun tüm okul müdürlüklerine bildirildiği, POMEM'de öğrenci adayı olan davacının da anılan karar doğrultusunda okulla ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.
3201 sayılı sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun Ek 24. maddesinde, "Polis meslek eğitim merkezlerindeki eğitim-öğretim süresi içerisinde; giriş şartlarını taşımadıkları sonradan anlaşılanlar, eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayamayanlar, sağlık ve disiplin yönünden polis olamayacağına yetkili kurullarca karar verilenlerin polis meslek eğitim merkezleri ile ilişikleri kesilir. Sağlık veya ölüm dışındaki nedenlerle ilişiği kesilenlerden, ödenen harçlık ve yapılan masraflar kanunî faizi ile birlikte tahsil edilir." hükmüne yer verilmiş, 4652 sayılı Polis Meslek Öğretim Kanunu'nun 7. maddesinde Akademi Yönetim Kurulunun işleyiş ve görevleri sayılmış, 06.06.2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği ile Polis Meslek Eğitim Merkezlerine alınacak öğrencilerde aranılacak nitelikler, seçme ve değerlendirme komisyonlarının oluşumu, öğrencilerin geçici ve kesin kayıt işlemleri ile intibak eğitimlerine ilişkin usul ve esaslar kurala bağlanmış, bu Yönetmeliğin 8. maddesinde, POMEM'lere başvuran adaylarda aranılacak şartlar belirtilmiş, 15.07.2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim Öğretim Yönetmeliğinde, Polis Akademisi Başkanlığına bağlı Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş, bu Yönetmeliğin 14. maddesinde de okuldan ayrılma ve çıkarılma koşullarına yer verilmiştir.
Anılan düzenlemelerin incelenmesinden; daha önce askeri okulda eğitim görmekte iken, 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullarla ilişiğin kesilmiş olması durumu emniyet teşkilatına bağlı eğitim kurumlarında öğrenci olmaya engel haller arasında sayılmamakla birlikte ,dava konusu edilen kararın Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile getirilen düzenlemeler nedeniyle askeri okuldan ilişiği kesilen öğrencilerin, Polis Akademisine bağlı eğitim kurumundaki durumunun ,alacağı eğitim ve yerine getirilecek görevin nitelik ve özellikleri ile olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirler dikkate alınarak tesis edilmiş olduğu dikkate alındığında, davaya konu yönetim kurulu kararında ve davacının ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davaya konu … Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile, 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişilerin Polis Akademisi BaşkanlığIna bağlı okullarda kesin kayıt işlemleri sırasında SGK kayıtları girişi yapılırken tespit edildiği kişilerin okulların sınavlarına girdiği ve başvurdukları ilgili kayıtların girişi yapılmak istenirken SGK kayıtlarının askeri okullarla ilişkilendirildiği belirtilerek, bu kapsamda 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişilerin Polis Akademisi Başkanlığına bağlı eğitim kurumlarından da ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.
Bu hususun tüm okul müdürlüklerine bildirilmesi üzerine, …Akademi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararından bahsedilerek bu karar doğrultusunda … Merkezi Müdürlüğünde aday öğrenci olan davacının, kesin kayıt için SGK kaydı giriş işlemleri yapıldığı sırada, daha önce Astsubay Meslek Yüksekokulu Asttasak Taburunda (Astsubay Temel Askerlik Anlayışı Kazandırma Kursu) sivil kaynaktan öğrenci iken, anılan kurumdan ilişiğinin kesildiğinin tespit edilmesi üzerine, polis meslek eğitimi merkezi ile ilişiğinin kesilmesine ilşkin … Başkanlığının … tarih ve .. sayılı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan … Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Anayasamızın "Cumhuriyetin nitelikleri" başlıklı 2. maddesinde; "Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir." hükmüne, "Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi" başlıklı 42. maddesinde," Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
31/07/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 105. maddesinde;"1)Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde;
a) Askeri liseler ile astsubay hazırlama okullarında öğrenimine devam eden öğrenciler, Millî Eğitim Bakanlığınca, giriş sınavlarının yapıldığı tarihte aldıkları ortaöğretim yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun okullara,
b) Harp okulları, fakülte ve yüksekokullar ile astsubay meslek yüksekokullarında (Jandarma dahil) öğrenimine devam eden öğrenciler ile Yükseköğretim Kurulunca, üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun fakülte ve yüksekokullara, naklen kaydedilirler.
c) 30 Ağustos itibariyle mezun olacak askeri öğrencilerin subay ve astsubaylığa nasbı yapılmaz. Bunlara üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek durumlarına uygun fakülte ve yüksekokullarca diploma verilir." kuralına yer verilmiştir.
29/09/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6. maddessinin 1. fıkrasında, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarih itibarıyla;
a) Kuvvet Komutanlıkları tarafından temin faaliyeti tamamlanmamış olan subay ve astsubay adayları ile sözleşmeli subay ve astsubay adayları hakkındaki işlemler iptal edilmiştir.
b) 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 109 uncu maddesi uyarınca astsubaylıktan subaylığa; 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 15 inci maddesi uyarınca uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçiş aşamasında olan ancak nasıpları onaylanmamış adayların statüye geçiş işlemleri iptal edilmiştir."" kuralına yer verilmiştir.
3201 sayılı sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun Ek 24. maddesinin 5. fıkrasında; "Polis meslek eğitim merkezlerindeki eğitim-öğretim süresi içerisinde; giriş şartlarını taşımadıkları sonradan anlaşılanlar, eğitim ve öğretimini başarı ile tamamlayamayanlar, sağlık ve disiplin yönünden polis olamayacağına yetkili kurullarca karar verilenlerin polis meslek eğitim merkezleri ile ilişikleri kesilir. Sağlık veya ölüm dışındaki nedenlerle ilişiği kesilenlerden, ödenen harçlık ve yapılan masraflar kanunî faizi ile birlikte tahsil edilir." kuralına yer verilmiştir.
06/06/2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliğinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan 5. maddesinde; POMEM’lere, lisans mezunları veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar başvurabilirler" düzenlemesi, "Adaylarda aranılacak nitelikler" başlıklı 8. maddesinin (k) bendinde," Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumlu olmak." düzenlemesi, "İntibak Eğitimi" başlıklı 18. maddesinde; (1) POMEM’lere geçici kaydı yapılan adaylar Başkanlığın belirleyeceği takvim doğrultusunda intibak eğitimine tabi tutulurlar. Bu süre içinde POMEM Müdürlükleri tarafından Sağlık Yönetmeliği hükümlerine göre sağlık kurulu raporları aldırılır. Ayrıca, intibak eğitimi başlangıcından itibaren adayların güvenlik soruşturmaları ve arşiv araştırmaları yaptırılır. Yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ile ilgili sonuçlar POMEM Yönetim Kurulunca değerlendirilerek karara bağlanır." düzenlemesi, " İntibak eğitimi döneminde pomem’den çıkma veya çıkarılma" başlıklı 21. maddesinin 3. fıkrasında" 8 inci maddede sayılan nitelikleri taşımadıkları anlaşılan adayların ilişikleri, POMEM Müdürünün teklifi ve Başkanın onayıyla kesilir." kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biri olduğu, Anayasa'nın 42. maddesinde öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edileceği açıkça düzenlenmiş olup, bu konuda yasal düzenleme olmadan genel düzenleyici işlemlerle öğrenim hakkının kapsamının ve sınırlarının belirlenemeyeceği de açıktır. Polis Meslek Eğitim Merkezlerine giriş koşullarını taşımadığı sonradan anlaşılan veya eğitim görmekte iken giriş koşullarını kaybettiği tespit edilen öğrencilerin 3201 sayılı sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun Ek 24. maddesindeki düzenleme uyarınca okuldan ilişiğinin kesileceği tabi olmakla birlikte, 669 ve 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde veya meri mevzuatta daha önce askeri okulda eğitim görmekte iken bu okulların kapatılması nedeniyle öğrenim gören öğrencilerin ilişiğinin kesilmesi halinin emniyet teşkilatına bağlı eğitim kurumlarında öğrenci olmaya engel haller arasında düzenlenmediği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, daha önce askeri okulda eğitim görmekte iken yasal düzenleme sebebiyle askeri eğitimle ilişiklerinin kesilmesinden sonra, Polis Meslek Eğitim Merkezi sınavlarına girerek başarılı olan ve geçici kaydı yapılarak intibak eğitimini tamamlayan adaylar hakkında, davalı idarece Polis Meslek Eğitim Merkezine giriş koşullarını taşımadığı ya da kaybettiğine ilişkin mevzuata uygun şekilde yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucuna göre herhangi bir somut tespit yapılmaksızın ilgili Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılan askeri okullardan ilişiklerinin kesilmiş olmasından bahisle Polis Akademisi Başkanlığına bağlı eğitim kurumlarından da ilişiğinin kesilmesine ilişkin … Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun …tarihli, … sayılı kararı yasal dayanaktan yoksun olup, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemine gelince;
Davacının her ne kadar Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan askeri okullarda daha önce öğrenim gördüğü ve ilişiğinin kesildiği gerekçesine dayalı olarak Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiği kesilmiş ise de, işleme dayanak alınan Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun … tarihli, … sayılı kararı yukarıda yazılı gerekçeyle hukuka aykırı bulunduğundan, davacının Polis Meslek Eğitim Merkezine giriş koşullarını taşımadığı ya da kaybettiği tespiti yapılmaksızın, okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu bireysel işlemde de hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Dava konusu … Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile anılan karar doğrultusunda davacının … Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin Polis Akademisi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin davacıya ilişkin kısmının İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X):
Dava konusu uyuşmazlıkta; 15 Temmuz darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen öğrencilerin Polis Akademisi Başkanlığa bağlı okullara başvurdukları, ancak kesin kayıt işlemleri sırasında SGK girişleri yapılırken bu durumlarının tespit edilmesi üzerine konunun … Başkanlığı Yönetim Kurulunda görüşüldüğü ve … tarih ve .. sayılı kararla söz konusu kişilerin Başkanlığa bağlı eğitim kurumlarından ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, bu hususun tüm okul müdürlüklerine bildirildiği, POMEM'de öğrenci adayı olan davacının da anılan karar doğrultusunda okulla ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.
06.06.2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği ile Polis Meslek Eğitim Merkezlerine alınacak öğrencilerde aranılacak nitelikler, seçme ve değerlendirme komisyonlarının oluşumu, öğrencilerin geçici ve kesin kayıt işlemleri ile intibak eğitimlerine ilişkin usul ve esaslar kurala bağlanmış, anılan Yönetmeliğin 8. maddesinde, POMEM'lere başvuran adaylarda aranılacak şartlar belirtilmiş, 15.07.2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim Öğretim Yönetmeliğinde, Polis Akademisi Başkanlığına bağlı Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş, bu Yönetmeliğin 14. maddesinde de okuldan ayrılma ve çıkarılma koşullarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirmesinden; daha önce askeri okulda eğitim görmekte iken, 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullarla ilişiğin kesilmiş olması durumu emniyet teşkilatına bağlı eğitim kurumlarında öğrenci olmaya engel haller arasında sayılmamakla birlikte ,dava konusu edilen kararın Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile getirilen düzenlemeler nedeniyle askeri okuldan ilişiği kesilen öğrencilerin, Polis Akademisine bağlı eğitim kurumundaki durumunun, alacağı eğitim ve yerine getirilecek görevin nitelik ve özellikleri ile olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirler dikkate alınarak tesis edilmiş olduğu dikkate alındığında, davaya konu yönetim kurulu kararında ve davacının ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddi gerektiği oyu ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.