Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/2285 E. , 2021/1422 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2285
Karar No : 2021/1422
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığında Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 8. fıkrasının (ç) bendi uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu'nun … gün ve … sayılı kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan tüm özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; 667 sayılı KHK'nın hükmü gereğince Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen davacının, … gün ve … sayılı Rektörlük Makamının Oluruyla tesis edilen … gün ve … sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile kamu görevinden çıkarıldığı, 667 sayılı KHK hükümlerinde terör örgütleri veya MGK'ca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunulduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar ile üyeler arasındaki bağın "sübut" derecesinde ortaya konulması şartının aranmadığı, böyle bir bağın varlığının, KHK'nın 3'üncü ve 4'üncü maddeleri kapsamında yetkilendirilen kurullarca değerlendirilmesinin yeterli görüldüğü, bu değerlendirmenin ilgilinin cezai sorumluluğunun bulunup bulunulmadığından bağımsız olarak sadece kamu görevinde kalmasının uygun olup olmadığına ilişkin olduğu gözetilerek kamu görevinde kalmasında sakınca görülen davacı hakkında tesis edilen kamu görevinden çıkarma işleminin; Anayasaya, ilgili mevzuat hükümlerine, kamu düzeni ve milli güvenliğin sağlanması amacına, üstün kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu, idareye tanınan takdir yetkisinin sınırları dahilinde kullanıldığı anlaşılmakta olup, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 09/04/2018 tarih ve E:2018/143, K:2018/13203 sayılı bozma kararına uyan … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnameyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle … İdare Mahkemesi'nde açtığı davada verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Dairelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın Danıştay 5. Dairesinin 13/03/2018 tarih ve E:2017/6025, K:2018/11538 sayılı kararıyla bozulması üzerine Dairelerince … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla bozma kararına uyularak … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, yasal düzenleme nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na gönderilmek üzere mahkemesine iadesine karar verildiği ve … İdare Mahkemesine gönderildiği, … İdare Mahkemesince dosyanın 01/11/2018 tarihinde OHAL Komisyonu'na gönderildiği, bu durumda, davacının OHAL Kanun Hükmünde Kararnamesiyle kamu görevinden çıkarılmasına dair karara karşı mevcut bir davasının bulunduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, müvekkilinin davalı idare işlemi ile kamu görevinden çıkarılmasından sonra 677 sayılı KHK ile de ihraç edilmiş olmasının hukuken yok hükmünde olduğu, müvekkilinin KHK'nın yayınlandığı tarihte devlet memuru sıfatını taşımadığı, dava konusu edilen işlemin yargısal denetiminin yapılması gerektiği en azından KHK ile ihraca kadar geçen süre açısından tüm parasal ve özlük hakların ödenmesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının kamu görevinin Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında Üniversite Yönetim Kurulu kararının kendiliğinden ortadan kalktığı, davanın konusuz kaldığı, davacı tarafından KHK ile ihraç kararına karşı Komisyona başvuruda bulunulduğu, Komisyonca verilen ret kararına karşı da dava açıldığı ve davanın derdest olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığında Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 8. fıkrasının (ç) bendi uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu'nun … gün ve … sayılı kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan, davacı, 22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.
Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açmış olduğu dava ise ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davaları, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.
Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının üniversite yönetim kurulu kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.
Buna karşın, belirtilen hususlar dikkate alınmadan, İdare Mahkemesince verilen ret kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/05/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.