T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/231
Karar No : 2023/3779
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Huk. Müş. Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; … Gemisinde teğmen rütbesinde görev yapmakta iken aynı gemide görevli olan yüzbaşı ile aralarında yaşanan olay sebebiyle geçici olarak görevlendirildiği … Gemisine gelen söz konusu yüzbaşı tarafından 19/03/2012 tarihinde ateşli silahla vurularak yaralandığından bahisle olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık şimdilik 100.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının yaralanmasına sebep olan olayın idari bir hizmetin yürütülmesinden değil davacı ile aralarında husumet bulunan üçüncü kişinin tamamen kişisel kin ve öfkesi nedeniyle işlediği suç teşkil eden eyleminden (müessir fiilden) kaynaklandığı, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması ve zararla idari eylem arasında nedensellik bağının bulunması şartlarının gerçekleşmediği anlaşıldığından olayda idarenin tazminat sorumluluğunun doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu olay ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunduğu, davalı idarenin zarardan sorumlu olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; davacının … Gemisinde teğmen rütbesinde görev yapmakta iken aynı gemide görevli yüzbaşı … ile 17/03/2012 tarihinde aralarında yaşanan kavgadan dolayı hakkında "üste fiilen taarruz" eylemi nedeniyle soruşturma başlatıldığı, davacının geçici olarak önceki görev yeri olan geminin yanında demirlemiş … Gemisinde görevlendirildiği, soruşturma kapsamında davacının tutuksuz yargılanmasına karar verildiği, davacının sevk edildiği askeri mahkemece tutuklanmadığını öğrenen ...'ın 19/03/2012 tarihinde davacının bulunduğu gemiye gelerek tabancasıyla üç el ateş etmek suretiyle davacıyı yaraladığı, olay sonrasında alınan GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesinin … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporuyla davacı hakkında "TSK'da görev yapamaz" kararı verildiği, davacı tarafından dava konusu olayda gerekli tedbirleri almayan davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık maddi ve manevi tazminat istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacı ile aynı gemide görevli olan yüzbaşı ... arasında yaşanan kavga sonrasında Kocaeli Donanma Komutanlığı Askeri Savcılığınca başlatılan soruşturma sonucunda açılan ceza davasında Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Gölcük / Kocaeli Donanma Komutanlığı Askeri Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla ...'ın hapis cezasına mahkum edildiği, ... ile davacı arasında yaşanan ilk kavgadan sonra her ne kadar davalı idarece davacının görev yeri değiştirilmişse de geçici olarak görevlendirildiği geminin, ... ile birlikte görev yaptığı geminin yanında yer aldığı, ...'ın davacının görevini ifa ettiği gemide bulunduğu sırada bu gemiye gelerek davacıyı vurarak yaraladığı dikkate alındığında, davalı idarenin görev sırasında gerçekleşen olay sebebiyle kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince oluşan zarardan sorumlu olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla; davacının dava konusu olay sebebiyle uğradığı maddi ve manevi zararın karşılanması gerekirken davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/06/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.