Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/2385 E. , 2021/2045 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2385
Karar No : 2021/2045
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … / …
2- … Bakanlığı / …
Vekili : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde öğretmen olarak görev yapmakta olan davacının, 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden hiç bir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmasının iptali ile yoksun kalmış olduğu parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Danıştay 5. Dairesinin 08/02/2018 tarih ve E:2016/56586, K:2018/7985 sayılı görev ret kararıyla Mahkemelerine gönderilen davada dava konusu edilen işlem hakkında daha önce Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği ve söz konusu karar hakkında istinaf yoluna başvurulduğu, …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla 690 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Mahkemelerinin incelenmeksizin ret yönünde verilen kararı kaldırılarak karar verilmesine yer olmadığın dair karar verildiği ve ilgili dava dosyasının Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na gönderildiği ve kararın kesinleştiği anlaşıldığından tarafları, konusu ve sebebi aynı olan işbu davanın esasının incelenmesine imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği, idarenin tüm işlemlerine karşı yargı yolunun açık olması gerektiğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… sayılı ara kararıyla adli yardım talebinin kabul edildiği görülen davacının, temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten, 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlaması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 218. ve 219. maddeleri uyarınca kapatılan davalı Başbakanlık yerine Cumhurbaşkanlığı hasım mevkine alındıktan sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde öğretmen olarak görev yapmakta iken 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır.
Davacı tarafından, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin söz konusu işlemin iptali istemiyle hem … İdare Mahkemesi'nde E:… sayılı dosyası ile hem de Danıştay Beşinci Dairesi'nde E:2016/56586 sayılı dosyası ile iki ayrı dava açılmıştır.
Danıştay Beşinci Dairesi'nin E:2016/56586 sayısına kayden açılan davada, Dairemizin 08/02/2018 tarih ve K:2018/7985 sayılı kararıyla, davanın görev yönünden reddine ve dava dosyasının … İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve bunun üzerine dosya …İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı esasına kaydedilmiştir.
…İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında açılan diğer davada ise, anılan Mahkemenin … tarihli, K:… sayılı kararıyla davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş, bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… K:.. sayılı kararı ile; 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince dava konusu işlemin Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun görevleri arasındaki işlemlerden olduğu gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddi yönündeki mahkeme kararının kaldırılmasına, söz konusu yasal düzenleme nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve dosyanın Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna gönderilmek üzere Mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
… İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında da; davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmiş ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Bunun üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin söz konusu kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesi ile Anayasa'nın 120. maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/07/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuş; Komisyonun, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi konularındaki başvuruları değerlendirip karar vereceği belirtilmiş; yine aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Yargı denetimi" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabileceği; "Geçiş hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında ise, Komisyonun görev alanına giren konularda daha önce herhangi bir yargı merciine başvurmuş veya dava açmış olanlar için de 7. maddedeki usul ve sürelerin uygulanacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Öte yandan, 29/04/2017 tarih ve 30052 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 690 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 56. maddesiyle 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yukarıda anılan geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasına, "Bu dosyalar hakkında yargı mercilerince karar verilmesine yer olmadığına ve tarafların yaptıkları masrafların üzerlerinde bırakılmasına dosya üzerinden kesin olarak karar verilir, vekâlet ücretine hükmedilmez. Bu dosyalar, yeni bir başvuru şartı aranmaksızın incelenmek üzere Komisyona gönderilir." hükmü eklenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca; kanun yollarının açık olduğu işlemler dışında Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun görev alanına giren konulara ilişkin olarak idari yargı mercilerinde açılmış olan davalar hakkında 690 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 56. maddesi uyarınca karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek yeni bir başvuru şartı aranmaksızın dosyanın incelenmek üzere anılan Komisyona gönderilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, bakılan bu dava hakkında 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yukarıda anılan geçici 1. maddesinin amir hükmü uyarınca karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek yeni bir başvuru şartı aranmaksızın dosyanın incelenmek üzere Komisyona gönderilmesi yönünde karar verilmesi gerekirken, kesin hüküm nedeniyle davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 5. İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın yukarıda özetlenen kesin hüküm bulunduğu gerekçeyle incelenmeksizin reddine ilişkin... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… kararının BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge Mahkemesi İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 15/06/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.