T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/2431
Karar No:2024/79
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu ...
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVALI : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...İnşaat Gıda Giyim Nakliyat Petrol Ürünleri İthalat İhracat Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı kapsamında "Manisa ili, Turgutlu ilçesi, ... Karayolu Üzeri ... km No:..." adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 19/04/2016 tarihinde yapılan denetimde, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiğinin tespit edildiğinden bahisle istasyonun 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca mühürlenmesine ilişkin 21/04/2016 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 19/04/2016 tarihinde davacı şirkete ait akaryakıt ve LPG otogaz istasyonunda yapılan denetim sırasında tespit edilen hususlar nedeniyle, şirket yetkilileri ile istasyon çalışanları hakkında 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrasına muhalefet suçlamasıyla başlatılan ceza soruşturması neticesinde, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ek kovuşturmaya yer olmadığına dair ... tarih ve ... soruşturma sayılı kararıyla, "Akaryakıt istasyonunda kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele şube müdürlüğü tarafından ve EPDK görevlilerince üç adet akaryakıt, bir adet lpg dispanserinde ve 2 adet akaryakıt tankında yapılan denetimde, yer altı tankları ile dispanserlerden alınan numunelerde akaryakıtların ulusal marker seviyesinin geçerli olduğunun tespit edildiği, akaryakıtın ulusal marker seviyesinin geçerli olması durumunda akaryakıt kaçak olamayacağından, kaçakçılık kanununa muhalefet suçunun maddi unsurunun bulunmadığının anlaşıldığı" gerekçesiyle şüpheliler hakkında kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, bu karara davalı idarelerden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yapılan itirazın ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... tarih ve D.İş: ... sayılı kararıyla kesin olarak reddine karar verildiği,
Bu durumda, her ne kadar akaryakıt istasyonundaki ... seri numaralı dispanserin tavan kısmında uzaktan kumanda sistemi ile otomasyon sistemini devre dışı bırakan elektronik sistem bulunduğu tespit edilmiş ise de, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ek kovuşturmaya yer olmadığına dair ... tarih ve ... soruşturma sayılı kararı dikkate alındığında, bu dispanserden alınan akaryakıt numunesinin ulusal marker seviyesinin geçerli olması sebebiyle, bahse konusu elektronik sistemin, kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde bulundurulmadığı, dolayısıyla dava konusu mühürleme işleminin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı şirket tarafından, istasyonun tamamının mühürlenmesinin hukuka aykırı olduğu iddia edilmekte ise de, 5015 sayılı Kanun'un 20/8. maddesinin, 5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin tespiti hâlinde lisansa tabi tüm faaliyetlerin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar geçici olarak durdurulacağına ilişkin düzenlemesi doğrultusunda, akaryakıt ve LPG otogaz istasyonunun tamamının değil, dava konusu işleme esas tespitin yapıldığı akaryakıt istasyonunun mühürlendiği, davacı şirketin aynı istasyondaki LPG otogaz bayilik lisansına tabi faaliyetine yönelik işlem tesis edilmediği görüldüğünden, davacı şirketin bu iddiasına itibar edilmediği belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, ... lisans numarası ile faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 19/04/2016 tarihinde gerçekleştirilen denetimde ... seri numaralı dispanserin tavan kısmında otomasyon sistemini devre dışı bırakan uzaktan kumandalı bir elektronik sistem tespit edildiği, dava konusu işlemin somut tespitlere dayalı olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
... sayılı bayilik lisansı ile "Manisa ili, Turgutlu ilçesi, ...Karayolu Üzeri ...km No:..." adresinde faaliyet gösteren davacıya ait akaryakıt ve LPG otogaz istasyonunda 19/04/2016 tarihinde gerçekleştirilen denetim neticesinde düzenlenen tutanakta, "... seri numaralı dispenserin tavan kısmında uzaktan kumanda sistemi ile otomasyon sistemini devre dışı bırakan elektronik sistem olduğu, 01/01/2016-15/04/2016 tarihleri arasına ilişkin mali hafıza raporuna göre 868.876,00 litre satış yapıldığı, ancak toplam 36.974,00 litrelik alış faturasının ibraz edildiği" hususlarına yer verildiği, söz konusu tespitlere istinaden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı tarafından Manisa İl Emniyet Müdürlüğü'ne gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazıda, "5607 sayılı Kanunda bir kaçakçılık fiili olarak sayılan gizli düzenek bulundurma fiilini işlediği tespit edilen adı geçen lisans sahibine ait tesisin 5015 sayılı Kanun'un 20/8. maddesi uyarınca mühürlenmesi ve lisansa tabi tüm faaliyetlerin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar geçici olarak durdurulması"nın istenilmesi üzerine tesis edilen 21/04/2016 tarihli mühürleme işlemi ile davacı şirkete ait akaryakıt istasyonu (LPG otogaz faaliyetleri hariç) mühürlenmiş, anılan işlemin iptali istemiyle de bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisansların tâbi olacağı usul ve esaslar" başlıklı 3. maddesinin onuncu fıkrasında, "Lisansta yer alan hususlarda değişiklik yapılmasını gerektirecek faaliyetler, Kurumca onaylanıp lisansa işlenmedikçe yapılamaz."; "İdari yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Akaryakıt istasyonu kapsamında sürdürülen bayilik faaliyetlerinin, bu Kanuna veya bu Kanuna istinaden çıkarılan düzenlemelere aykırılığının Kurumca tespiti halinde, anılan istasyonda yapılan akaryakıt ikmali Kurumca geçici veya süresiz olarak mühürleme suretiyle durdurulur. İptale veya mühürlemeye ilişkin usul ve esaslar Kurumca çıkarılacak yönetmeliklerde düzenlenir."; aynı maddenin sekizinci fıkrasında, "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." kuralına yer verilmiştir.
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin ondördüncü fıkrasında, "(14) Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kurallar uyarınca, kaçak akaryakıtı herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiillerinin kaçakçılık suçu teşkil ettiği anlaşılmaktadır.
Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda önce ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı tank ve düzeneklerin mühürleneceği, alınan numunelerin analiz için akredite laboratuvarlara gönderileceği, bu numunelerin analizi sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması durumunda, akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği; ancak kaçakçılık suçu bakımından 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrasındaki fiillerin varlığına ilişkin tespitlerin bulunması hâlinde akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği açıktır.
Öte yandan, mühürleme işlemi bir idari tedbir mahiyetinde olduğundan, işlemin tesis edildiği tarih dikkate alınarak hukukî değerlendirmeye tâbi tutulması gerekmektedir.
Bu durumda, 19/04/2016 tarihinde istasyonda yapılan denetimde ... seri numaralı dispanserin tavan kısmında otomasyon sistemini devre dışı bırakan uzaktan kumandalı bir elektronik sistem tespit edildiği anlaşıldığından, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrası uyarınca kaçakçılık suçu kabul edilen kaçak akaryakıt satmaya ve herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde sabit tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiiline ilişkin yapılan tespit üzerine 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tesis edilen istasyonun mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam ...-TL harcın istemi hâlinde davalıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 11/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.