Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/2468 E. , 2022/1679 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/2468
Karar No : 2022/1679
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü - …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Emlak İnşaat Turizm Taşımacılık Gıda San. ve
Tic.Ltd.Şti.
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, Antalya ili, Manavgat İlçesi, … Mahallesi … ada ve … parsel üzerinde bulunan, S.S. … Sahil Arsa ve Konut Yapı Kooperatifine ait 134 adet meskenden ibaret 33 bloklu turizm konaklama tesisini 09/07/2016 tarihinden itibaren 8 yıl 111 gün süreyle kiralanmasına dair sözleşmeye ilişkin damga vergisinin eksik ödenediğinden bahsile takdir komisyonu kararına dayanılarak 2016/Temmuz dönemi için re'sen tarh edilen damga vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu fark verginin hesaplanma şekli incelendiğinde; kira süresi, teminat tutarı ve uygulanan oranın değiştirilmesi sebebi ile matrah farkı oluştuğu görüldüğünden her durum ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, uyuşmazlığa konu sözleşmenin süresinin 8 yıl +111 gün olarak belirlendiği, 8 yılın dolmasından itibaren ödemelerin gününde eksiksiz yapılması, tesis içinde akde aykırılık bulunmaması gibi konularda mutabık kalınması halinde sözleşmenin 2 yıl süre ile uzatılacağının öngörüldüğü, bu kapsamda sözleşmenin süresinin uzatılmasının şarta bağlı olduğunun anlaşıldığı, sözleşmenin imzalandığı tarih itibari ile sözleşme bedelinin yıllık 376.000 Avro ve artı 111 gün için ise 92.000 Avro olarak belirlenmiş olduğu, sözleşme bedelinin toplamda 8 yıl için net 3.100.000 Avro olduğunun görüldüğü, henüz yürürlüğe girmemiş olan ve şarta bağlı olduğundan geçerli olmaması da muhtemel olan ek 2 yıllık sürenin ise idare tarafından hesapta dikkate alınmasında hukuka uyarlık görülmediği; 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 6. maddesinin 2. fıkrasında, bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde Damga Vergisinin, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınacağı düzenlenmekte olup, davacı tarafından imzalanan kira sözleşmesinde asıl işlem "kiraya verme" işlemi olduğu, teminat ipoteği işleminin ise bu asıl işleme bağlı olarak ortaya çıkan ve bir kağıtta toplanan işlem niteliğinde olduğundan, en yüksek vergi alınmasını gerektiren tutar olan kira bedelinin damga vergisinin matrahını oluşturmasının yasal açıdan bir zorunluluk olduğu, bu nedenle damga vergisi matrahına teminat ipoteği bedelinin de esas alınmasında hukuka uyarlık bulunmadığı; sözleşmenin tabii olduğu oran açısından yapılan inceleme de ise, sözleşme başlığında kira sözleşmesi denildiği, içeriği incelendiğinde ise, Antalya Manavgat - … … ada ve … parselde bulunan toplam 134 adet meskenin kiraya verilmesi amacı ile düzenlendiğinin görüdüğü, mevzuatta bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağının açıkça düzenlendiği, dava konusu sözleşmenin niteliğinin kira sözleşmesi olduğunun açık olduğu, kanuna ekli tablo uyarınca binde 1.89 orana tabii olduğu anlaşılmakla, sözleşme içerisinde yer alan ve asıl işleme bağlı olarak ortaya çıkan teminat sebebi ile tüm akdin teminat kapsamında yorumlanarak binde 9,48 nispetinde damga vergisine tabii tutulmasında da hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, bir kat vergi ziyaı cezalı damga vergisinin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Nispi damga vergisinin hesaplanmasında sözleşmede yer alan 2 yıllık uzatma süresi ile teminat bedelinin dikkate alınmış olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, sözleşmenin sadece kiralamayı içermediği, taşınmazın otel olarak işletilmesi esnasında kullanılacak tüm hak ve yetkileri de içerdiği, bu nedenle sözleşmenin iktisadi bir sözleşme niteliğine haiz olduğu, bu nedenle binde 9,48 oranında vergi hesaplandığı, sözleşmedeki kira bedelinin net olarak belirlendiği, bu bedele gelir vergisi tevkifatı tutarının da eklenerek vergi matrahının belirlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'iN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 27/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.