Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/249 E. , 2021/5556 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/249
Karar No : 2021/5556
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2014 ilâ 2016 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 10 adet beyanname ile 22.06 tarife pozisyonunda beyan edilerek serbest dolaşıma giren şarap cinsi eşyanın, 22.05 tarife pozisyonunda yer aldığının tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesinin 22. Faslının "Vermut ve diğer taze üzüm şarapları (bitkiler veya kokulu maddelerle aromalandırılmış)" başlıklı 22.05 tarife pozisyonunda; bu pozisyonun, genellikle iştah açıcı (aperatif) veya kuvvet verici (tonik) olarak kullanılan çeşitli içecekleri içine aldığı, bunların, 22.04 pozisyonundaki taze üzümden mamul şaraptan yapıldığı ve bitki parçaları (yapraklar, kökler, meyveler vb.) yoluyla infüzyon edildikleri veya aromatik maddeler ile aromalandırıldıkları; kuru üzümden elde edilen ve aromatik bitkiler veya aromatik maddelerle hazırlanmış olan şarapların (22.06 pozisyonuna ait olduğu) bu pozisyona dahil olmadığının belirtildiği; 22. Fasla ilişkin 7 nolu ek notta, sadece, alkol derecesi hacim itibariyle en az % 7 olan ve bitkiler veya kokulu maddelerle lezzetlendirilmiş vermut ve diğer taze üzüm şaraplarının 22.05 pozisyonunda yer alan ürünler olarak kabul edileceği, 06/02/2010 tarih ve 27485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2 seri nolu Gümrük Tarife Cetveli Açıklama Notları ekinde; 22.05 pozisyonuna ilişkin, alkol derecesi hacim itibariyle %7’den az olan ürünlerin 2206.00 pozisyonunda yer alacağının belirtildiği, olayda, bilirkişi tarafından hazırlanan raporun ve ek raporun birlikte değerlendirilmesinden, bilirkişi raporunun, "Monserat Exclusive" isimli şarap bazlı içkinin tarife pozisyonunun belirlenmesi için gerekli olan vermuttan veya taze üzümden mi yoksa meyve posasından mı üretildiği, gerçek alkol miktarının hacmen yüzde kaç olduğu ve 20 santigrat derece sıcaklıkta karbondioksitli şişe içi basıncının kaç bar olduğu bilgilerini içerdiği, her ne kadar bilirkişi tarafından söz konusu şarabın 22.06 tarife pozisyonunda yer aldığı sonucuna varılmış ise de, raporda yer alan "Monserat Exclusive" isimli şarap numunesinin gerçek alkol miktarının hacmen %8,2, karbondioksit miktarının 1,5 bar ve taze üzümden üretilmiş aromatize şarap bazlı içki olduğuna dair tespitlerden, davaya konu "Monserat Exclusive" isimli şarap bazlı içkinin davalı idarece tespit edilen 22.05 tarife pozisyonunda yer aldığı sonucuna ulaşıldığı, bu nedenle, ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarında ve vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Beyanname muhteviyatı eşyaların, gümrük laboratuvar tahlili ve üniversite raporu doğrultusunda 22.06 tarife pozisyonunda beyan edilerek beyannamelerin tescil edildiği, muayene memurlarınca eşyanın, 22. Faslın 9 nolu ek notu uyarınca 22.06 pozisyonunda yer aldığının belirtildiği, davalı idarece, pozisyon tespitinin farklı firma adına tescilli beyannameler esas alınarak yapıldığı, bilirkişi raporunda eşyanın 22.06 tarife pozisyonunda olduğunun belirtilmesine rağmen mahkemece, rapordaki kanaate aykırı karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına 2014 ilâ 2016 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı olup, 2206 tarife pozisyonunda beyan ve ithal edilen şarap cinsi eşyanın, 2205 tarife pozisyonunda yer aldığından bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca anılan vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair vergi dava dairesi kararı temyiz edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, serbest dolaşıma giriş rejimine veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15. maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarında veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5'i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 195. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, Gümrük İdaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirileceği belirtilmiş; 15. maddesinin 1. fıkrasında ise, anılan vergilerin, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı öngörüldükten sonra, 7. fıkrasında da, bu maddenin 3. fıkrasının (c) bendinde, gümrük vergisi oranlarını da kapsadığı belirtilen Gümrük Tarife Cetveli, idari uygulamalarda esas tutulması zorunlu metinler arasında sayılmıştır.
4458 sayılı Kanun'un 3. ve devamı maddeleriyle de, gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararının dava konusu işlemin ek tahakkuka isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır.
Vergi dava dairesi kararının, dava konusu işlemin para cezalarına isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasına gelince;
Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; para cezasının uygulanabilmesi için, vergi kaybına neden olan durumun maddede yazılı türden olması ve tarife uygulamasını etkileyici nitelikte bulunması gerekmektedir.
Maddede, tarife uygulamasını etkileyebileceği kabul edilen durumlar, Gümrük Kanunu'nun 60. maddesinde, beyannameye yazılması veya eklenmesi zorunlu kılınan ve eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün bilgi ve belgelerle ilgilidir. Bu bilgi ve belgelerin beyannameye eklenmesinde yasal zorunluluk olması, gümrük mevzuatını uygulamakla görevli gümrük idaresince kendiliğinden bilinmeleri ya da bulunmaları mümkün olmayan; ancak ithalatı yapan veya temsilcisi tarafından sahip olunan ya da temini olanaklı bilgi ve belge niteliği taşımalarından kaynaklanmaktadır.
Bu bakımdan; ithal olunan eşyaya ait beyannameler ve eki belgelerin incelenmesi, gerekiyorsa, eşyanın gümrük laboratuvarlarında tetkik edilmesi suretiyle gerçekte hangi tarife istatistik pozisyonunda yer aldığının tespitinin, gümrük idaresince, kendiliğinden yapılabilecek durumda olması karşısında; gümrük idaresine sunulan bilgi ve belgelerin, eşyanın dahil olacağı tarife istatistik pozisyonunun saptanması bakımından eksik veya yanlış ya da yanıltıcı olduğu konusunda herhangi bir iddia bulunmayan olayda, cezalandırma eyleminin oluşmaması nedeniyle, dava konusu işlemin para cezalarına ilişkin kısmında hukuka uyarlık, vergi dava dairesi kararının işlemin anılan kısmına ilişkin hüküm fıkrasında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…., K:… sayılı kararının, dava konusu işlemin ek tahakkuka isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, dava konusu işlemin para cezalarına isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Mahkemece karara bağlanan harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
6. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 13/12/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Eşyanın serbest dolaşıma girişinde gümrük yükümlülüğü, beyannamenin tescili ile başlamaktadır. Anılan yükümlülüklerden biri olan gümrük vergisinin tahakkukunda, verginin hesaplanmasına esas olan eşya kıymeti ile bu kıymete uygulanacak vergi oranının belirlenmesinde esas alınacak oranın saptanmasına olanak sağlayan ve aynı zamanda eşyayı rakamsal olarak ifade edip, Gümrük Giriş Tarifesindeki yerini gösteren pozisyon numarası ile cins, tür ve nitelikleri; sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinin yükümlü veya temsilcisi tarafından beyannamenin ilgili bölümlerinde gösterileceği, diğer bir ifadeyle beyan edileceği, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun çeşitli maddeleri ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereğidir. Anılan Kanun'un, yükümlülerin beyanlarında kolaylık sağlamak ve tahakkuk ettirilecek vergilerin belirlenmesinde kullanılmak üzere, ilgililerin talebine istinaden verilecek bağlayıcı tarife bilgisine ilişkin esasları düzenleyen 9. maddesi ile gümrük vergilerinin hesaplanmasında kimyevi tahlil yapılmasıyla ilgili hükümleri içeren 243. maddesi de bu görüşü doğrulamaktadır.
Öte yandan, 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15. maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan esaslar çerçevesinde, yükümlüsünce beyan edilen pozisyon için öngörülen maktu özel tüketim vergisine nazaran daha yüksek maktu vergiye tutulmasını gerektiren farklı bir pozisyonda yer aldığının tespit edilmesi halinde, Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan koşullar dikkate alınarak ceza uygulanması gerekmektedir.
Olayda, serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın davalı idarece farklı pozisyonda sınıflandırılması gerektiğinin tespit edildiği ve tespit edilen pozisyonda ithalat vergilerinden olan maktu özel tüketim vergisi tutarının daha yüksek belirlendiğinden bahisle farka isabet eden özel tüketim ve katma değer vergilerinin ek olarak tahakkuk ettirilerek bu vergiler üzerinden hesaplanarak para cezalarının karara bağlandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davalı idarece tespit edilen pozisyonda maktu özel tüketim vergisi tutarı daha yüksek belirlendiğinden, para cezası uygulanabilmesi için Kanun'da öngörülen koşulların oluşması karşısında, temyiz istemine konu vergi dava dairesi kararının para cezalarına ilişkin hüküm fıkrasının da onanması gerektiği oyu ile, kararın belirtilen kısmına katılmıyoruz.