T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2553
Karar No : 2022/4721
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 08/01/2018 tarihinde Hamzabeyli Sınır Kapısından Türkiye'ye giriş yapan ... plakalı araçta yapılan aramada, ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı eşya dışında, beyan harici ve beyan fazlası eşya bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, Bulgaristan'dan Gürcistan'a gitmek üzere 08/01/2018 tarihinde Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen ... plakalı araçta yapılan aramada, transit refakat belgesi muhteviyatı "kullanılmış oto parçası" olarak beyan edilen eşyanın bir kısmının, beyana ve faturasına göre fazla beyan edildiği (şansızman, silindir kapağı, klima kompresorü, marş dinamosu, şarj dinamosu, direksiyon pompası, krank mili, far, piston kolu), bir kısmının ise hiç beyan edilmeyerek beyan harici olarak araçta bulunduğunun (oto beyni, enjektör) tespiti üzerine, beyan fazlası ve beyan harici eşya için 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kararı düzenlenmişse de; anılan Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasında, transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespit edilmesi halinde uygulanacak cezanın, 237. maddesinin 3. fıkrasında, eşyanın özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi belgelerde kayıtlı miktara göre fazla çıktığının tespit edilmesi halinde uygulanacak cezanın, Gümrük Yönetmeliği'nin 243. maddesinde, transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespit edilmesi halinde uygulanacak cezanın, Yönetmeliğin 239. maddesinin 2. fıkrasında, ulusal transit rejiminde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılık halinde uygulanacak cezanın, Yönetmeliğin 240. maddesinin 2. fıkrasında ise, ortak transit rejiminde serbest dolaşımda olmayan eşyanın beyanda belirtilen cinsine uygun olmakla birlikte beyana göre fazla çıkması halinde uygulanacak cezaların düzenlendiği, dolayısıyla beyan fazlası eşya ve beyan harici eşya bakımından uygulanacak cezaların yasal dayanağı ve usulünün farklı olduğu bu nedenle gerek beyan fazlası gerekse beyan harici eşyaya ilişkin para cezasının 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası kapsamında değerlendirilmesi suretiyle alınan idari para cezası kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yargılama aşamasında çekişmeli olan konuda bilirkişi incelemesi yaptırılarak eşyanın beyan edilen eşya ile aynı cins olup olmadığının tespit edilmesi gerekirken, bu konuda herhangi bir saptamanın bulunmadığı, Mahkemenin gerekçeli kararında fazla çıkan eşyanın aynı cins eşya olarak kabul edilmesinin sebebinin açıkça belirtilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Olayda, belirgin bir şekilde farklı eşya beyanı değil, transit rejiminde beyan fazlası ve beyan harici eşya bulunması durumu söz konusu olduğundan, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
08/01/2018 tarihinde Hamzabeyli Sınır Kapısından Türkiye'ye giriş yapan ... plakalı araçta yapılan aramada, ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı eşya dışında, beyan harici ve beyan fazlası eşya bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 16. fıkrasında; gümrük beyanının eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade edeceği, 17. fıkrasında; beyan sahibinin gümrük beyanında bulunan kişi olduğu, 20. maddesinin (a) bendinde; gümrük beyanında bulunan kişinin rejim hak sahibi olduğu, (b) bendinde ise; transit rejiminde rejim hak sahibine "asıl sorumlu" denileceği, 235. maddesinin 5. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliği'nin ''belirgin bir şekilde farklı cinste eşya''yı tanımlayan olay tarihindeki yürürlükteki şekliyle 243. maddesinde ise; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşyanın, belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edileceği, Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanmasını müteakip eşyanın sevkine izin verileceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi için de giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Olayda ise, belirgin bir şekilde farklı eşya beyan edilmesi değil, transit refakat belgesi muhteviyatında yer aldığı halde beyan edilenden fazla çıkan ve belge muhteviyatında yer almayan beyan harici eşyanın mevcudiyeti söz konusudur.
Bu bakımdan, anılan maddenin olayda uygulanma imkanı bulunmadığından, belirtilen hüküm dayanak alınmak suretiyle karara bağlanan para cezasında ve bu cezaya vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden, yukarıda yer verilen gerekçe ile dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 29/11/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği, Gümrük Yönetmeliği'nin olay tarihindeki yürürlükteki şekliyle 243. maddesinde de, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, idarece yapılan fiziki muayenesinde, şansızman, silindir kapağı, klima kompresorü, marş dinamosu, şarj dinamosu, direksiyon pompası, krank mili, far, piston kolu cinsi eşyada beyan fazlasının bulunduğu; oto beyni, enjektör cinsi eşyanın ise hiç beyan edilmeyerek beyan harici bırakıldığı anlaşılmıştır. Transit refakat belgesinde beyan edilen eşya ile tespit edilen eşyanın hem miktar olarak, hem de cins olarak aynı olması gerektiği izahtan varestedir. Beyanda hiç yer almayan farklı cinste eşyaların ve beyan edilen sayısından fazla çıkan eşyalar beyan harici eşya hükmünde olup, aksi düşünce beyan edilenin haricinde nitelik ve nicelik açısından farklı birçok eşyanın serbest dolaşıma girmesi mümkün kılınmış olmakla beraber cezasız kalacağından, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyorum.