Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/2622 E. , 2021/4518 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2019/2622
Karar No : 2021/4518
DAVACI : …Süt Analitik Cihazlar Kimyasal Medikal
Gıda Tarım Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVACI YANINDA) : …
VEKİLİ : …
DAVALILAR : 1. …Kurumu
VEKİLİ : Av. …
2. …Bakanlığı
VEKİLİ : …
DAVANIN KONUSU :
1. Davacı tarafından, Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca gerçekleştirilen …ihale kayıt numaralı ''Sığır Cinsi ve Koyun Keçi Türü Hayvanlar İçin Elektronik ve Görsel Kulak Küpesi'' ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı kararının,
2. Bu karara dayanak olduğu belirtilen Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.3. maddesi ile 30.5.2. maddesinin 1. fıkrası, II. ve III/c nolu bentlerinin iptali,
3. Teminatının irat kaydedilmesi işleminin iptali ile 1.600.000,00-TL'lik teminat mektubu bedelinin iade edilmesi ya da yasal teminat miktarını aşan 683.125,00-TL'nin iadesi ve hukuka aykırı olduğu belirtilen işlemler nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 30.000,00-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işleyecek en yüksek reeskont (ticari avans) faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından, …Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Müdürlüğü'nce 19/10/2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen …ihale kayıt numaralı "1 Adet El Tipi Xrf Analiz Cihazı" ihalesi nedeniyle 17/11/2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararla şirketleri adına teklif mektubunu imzalayan ...'in yasaklandığı, ancak anılan karara karşı dava açıldığı ve iptal edilmesinin kuvvetle muhtemel olduğu, anılan yasaklama kararının hukuka aykırı olarak …hakkında olduğu, ancak itirazen şikâyete konu ihaleye katılan şirketin farklı bir tüzel kişilik olduğu, cezaların şahsiliği ilkesi çerçevesinde konunun değerlendirilmesi gerektiği, ...'in şirket müdürü yahut şirket ortağı olmadığı, dolaylı olarak ihaleye katıldığı kabul edilemeyecek kişinin yasaklı olmasının teminatının irat kaydedilmesine gerekçe olamayacağı, dava konusu işlemlere dayanak olan Kamu İhale Genel Tebliği'nin ilgili maddelerinin kanuna aykırı olduğu, 6 kısım için verilen teklifin 30.562.500,00-TL olduğu, ancak irat kaydedilen teminatın 1.600.000,00-TL olduğu, % 3'ten fazla irat kaydedilen teminatın iade edilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Davacı yanında müdahil tarafından, davacı şirket hakkında yasaklama kararı bulunmadığı, …'in davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili olmadığı, yalnızca teklif mektubunu imzaladığı, kaldı ki adı geçen kişi hakkında kesinleşmiş bir yasaklama kararının da bulunmadığı, teminatın irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, davacı şirket adına teklif mektubunun yasaklı olmasına rağmen …tarafından imzalandığı, kanunda yer verilen açık düzenleme gereği işlemin tesis edildiği ve düzenleyici işlemin yürürlüğe konulduğu, yasaklama kararının mali sonuçları olan ve yasaklanan kişiler üzerinde ekonomik etkiler doğuran bir tedbir olduğu, doğrudan ya da dolaylı olarak, asaleten veya vekâleten temsil yetkisini kullanarak şirket adına ihaleye katılamayacağı, aksi durumun kanunda yer verilen açık düzenlemelere aykırı olacağı, kamu yararı açısından ihale sürecinin mevzuata uygun yürütülmesinin bir zorunluluk olduğu, anılan hukuki yararın korunması adına yasaklanan kişilerin doğrudan ya da dolaylı olarak ihalelere katılmasının yasaklandığı, yasaklı olan kişinin vekil vasıtasıyla ihaleye katılmasının da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, bu konuda kesinleşmiş pek çok yargı kararının da bulunduğu, teminatın %3'ten fazlasının iade edilmesi gerektiği hususunda davacının itirazen şikâyet başvurusunda bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ :
Dava konusu Kurul kararının 1. iddia yönünden kısmen iptaline, diğer talepler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'UN DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı tarafından, Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilen …ihale kayıt numaralı ''Sığır Cinsi ve Koyun Keçi Türü Hayvanlar İçin Elektronik ve Görsel Kulak Küpesi'' ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı kararının; bu karara dayanak olduğu belirtilen Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.3. maddesi ve 30.5.2. maddesinin 1. fıkrası ile II ve III/c no.lu alt bentlerinin ve teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptalleri ile 1.600.000,00-TL'lik teminat mektubu bedelinin iade edilmesi ya da yasal teminat miktarını aşan 683.125,00-TL'nin iadesi ve hukuka aykırı olduğu belirtilen işlemler nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 30.000,00-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işleyecek en yüksek reeskont (ticari avans) faiziyle birlikte ödenmesine kara verilmesi istemiyle açılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.3. maddesi ve 30.5.2. maddesinin 1. fıkrası ile II ve III/c no.lu alt bentlerinin iptali istemi yönünden;
4734 sayılı Kanunu'nun "Kamu İhale Kurumu" başlıklı 53. maddesinde, "... Kurum, Kurul kararıyla bu Kanun'un ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkilidir. Kurul ve Kurum yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanır. Standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğler Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulur ..." kuralı bulunmaktadır.
Anılan Kanun'un "İhaleye katılamayacak olanlar" başlıklı 11. maddesinde, "Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar: a) Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/04/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar..."; "Yasak fiil veya davranışlar" başlıklı 17. maddesinde, "İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: ... e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır."; "Yasaklar ve Ceza Sorumluluğu" başlıklı dördüncü kısmının "İhalelere katılmaktan yasaklama" alt başlıklı 58. maddesinde ise, "17. maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2. ve 3. maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. ..." kuralı yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.3. maddesinde, "İhale üzerinde kalan isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının İhale Kontrol Sisteminden teyit ettirilmesi esasları çerçevesinde, haklarında kamu davası açılması nedeniyle ihalelere katılamayacak olanlar için de teyit işlemi gerçekleştirilecektir. Bütün aday veya isteklilerin ve bu kapsamda tüzel kişi aday veya isteklilerin % 50’den fazla hissesine sahip ortakları ile başvuru veya teklifi imzalayan yetkililerinin de 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre İhale Kontrol Sisteminden kontrol edilmesi gerekmektedir." kuralına yere verilmiştir
Aynı Tebliğin 30.5.2. maddesinde, "4734 sayılı Kanun'un 40. maddesinde, sadece ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, 42. maddesinde de sadece ihale üzerinde kalan isteklinin yasaklı olup olmadığının Kurumdan teyit ettirilmesinden söz edilmiş ise de, 11. maddede, ihalelere katılmaktan yasaklanmış olanların hiçbir şekilde ihalelere katılmamalarının sağlanmasının amaçlandığı dikkate alındığında, ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılan tüm isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanması ve teyit edilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple: I- Başvuru veya ihale tarihi itibarıyla tüm aday ve istekliler için, ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde kalan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi için, sözleşmenin imzalanacağı tarihte ise sadece ihale üzerinde kalan istekli için ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir. II- Yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları halinde tüm ortakları, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir. III- Bu çerçevede yapılan teyit işlemi sonucunda; ... c) Aday ve isteklilerin şahıs şirketi olmaları halinde ortaklarından herhangi birinin, sermaye şirketi olmaları halinde sermayelerinin yarısından fazlasına sahip ortakları veya hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortaklarının veya ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin başvuru veya ihale tarihi itibariyle yasaklı olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda belirtilen müeyyideler dışında ayrıca 58 inci madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edilecektir. ..." kuralı yer almıştır.
Aktarılan kurallardan, 4734 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları, ihaleye katılan isteklilerin, şahıs şirketi olması hâlinde tüm ortaklarının, sermaye şirketi olmaları hâlinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ile başvuru veya teklifi imzalayan yani ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının Kurum'dan teyit ettirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Temsilin hükmü" başlıklı 40. maddesinde, "Yetkili bir temsilci tarafından bir başkası adına ve hesabına yapılan hukukî işlemin sonuçları, doğrudan doğruya temsil olunanı bağlar. ..." kuralı yer almıştır.
Doğrudan doğruya temsil, kendisine yetki verilmiş olan temsilcinin yapmış olduğu hukukî işlemin hüküm ve sonuçlarının işlemin yapıldığı andan itibaren doğrudan doğruya temsil olunana ait olmasıdır. Doğrudan doğruya temsilin söz konusu olabilmesi için, temsilcinin temsil yetkisine sahip olması ve temsil olunan adına ve hesabına hareket etmesi gerekir.
4734 sayılı Kanun ve diğer kanunlar gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların dolaylı olarak dâhi kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları yönündeki düzenlemeden, ihaleye katılmak isteyen istekli veya temsilciler yönünden 4734 sayılı Kanun ile fiil ehliyetine bir kısıtlama getirildiği ve kanun koyucunun hakkında yasaklama kararı bulunanların dolaylı olarak dahi ihalelere katılmalarını istemediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, ihaleye katılmak isteyen isteklinin ihaleye bizzat katılabileceği gibi vekil veya temsilci aracılığı ile de katılabileceği, vekil veya temsilci sıfatına haiz kişinin temsil ettiği kişi adına dolaylı olarak ihaleye katıldığı, ihale sürecinde, ihaleye teklif vermek, birtakım taahhütlerde bulunmak ve ihale sürecinin sonunda sözleşme imzalamak gibi hak ve borç doğurucu işlemler söz konusu olduğundan teklifi tüzel kişiliği temsilen imzalayacak kişilerin de kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olmaması, dolayısıyla asıl istekli için aranan ihaleye katılma koşullarının temsilci için de aranması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun'daki kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacağı yönündeki kural uyarınca, isteklilerce, ihalelere katılmaktan yasaklı bulunan temsile yetkili kişi aracılığı ile ihalelere teklif verilmesi mümkün bulunmadığından, bu kurala paralel olarak Kamu İhale Kurulu tarafından kendisine verilen yetki çerçevesinde yapılan, ihaleye katılan isteklilerin vekil ve temsilcilerinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının Kurum'dan teyit ettirileceği ve ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin başvuru veya ihale tarihi itibariyle yasaklı olduğunun tespit edilmesi halinde, madde metninde geçen müeyyideler dışında ayrıca 58 inci madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edileceği yönündeki dava konusu Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.3. maddesi ve 30.5.2. maddesinin 1. fıkrası ile anılan fıkranın II ve III/c no.lu alt bendinde yer alan düzenlemelerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Davacı tarafından, Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilen …ihale kayıt numaralı ''Sığır Cinsi ve Koyun Keçi Türü Hayvanlar İçin Elektronik ve Görsel Kulak Küpesi'' ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı kararına gelince;
Dava dosyasının incelenmesinden; …Ağır Silah ve Çelik Fabrikası tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen …tarih ve …ihale kayıt numaralı "1 Adet El Tipi Xrf Analiz Cihazı" ihalesinde … Laboratuar Cihazları ve Ekipmanları Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ve % 50'den fazla hissedarı …'in "ihale konusu cihazın istenilen özelliklerde teslim edilmediğinden" bahisle 1 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, bu kararın 17/11/2018 tarih ve 30598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı; Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı ''Sığır Cinsi ve Koyun Keçi Türü Hayvanlar İçin Elektronik ve Görsel Kulak Küpesi'' ihalesine davacı şirketin katıldığı, şirket adına teklif mektubunu … in imzaladığı, teklif mektubunun … tarafından, şirket yetkilisi olarak imzalandığı ve yetkili olduğuna dair belge olarak imza sirkülerinin sunulduğu,; davacı şirket tarafından, 6 kısım olarak gerçekleştirilen ihaleye 30.562.500,00-TL tutarlı teklif verildiği, geçici teminat olarak … SA tarafından düzenlenen 1.600.000,00-TL tutarındaki banka teminat mektubunun sunulduğu, idare tarafından ihale tarihinde gerçekleştirilen yasaklılık sorgulaması kapsamında, davacı şirketin teklif mektubunu imzalayan kişinin 17/11/2018-17/11/2019 tarihleri arasında Milli Savunma Bakanlığı tarafından ihalelere katılmaktan yasaklandığının tespit edildiği, bunun sonucunda şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve geçici teminatının gelir kaydedilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından anılan karar üzerine özetle;
"(1. iddia) İhale komisyonu kararı ile tekliflerinin ihalelere katılmaktan yasaklı oldukları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yasaklılık kararının Milli Savunma Bakanlığı tarafından verildiği, söz konusu yasaklılığın şikâyete konu ihalede teklif veren istekli … Süt Analitik Kim. Gıd. Tar. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında değil, anılan şirketin müdürü olan … hakkında olduğu, tüzel kişiliğin bu konuda sorumlu tutulamayacağı, kaldı ki alınan yasaklama kararına iptal davası açıldığı, 4734 sayılı Kanun’un 11. maddesine aykırılığın yaptırımının geçici teminatın gelir kaydedilmesi olması gerekirken ihale komisyonunca verilen yasaklama kararının kanuna aykırı olduğu,
(2. iddia) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.5.2. maddesinde yer alan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı olması dolayısıyla anılan düzenlemenin istekli üzerinde uygulanmasının mümkün bulunmadığı,
(3. iddia) İhalede teklif veren ilk üç firmanın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, şöyle ki, birim fiyat teklif cetvelinde bulunan yazı ile rakam uyuşmazlığında yazı ile yazılan rakamın kabul edilerek teklifin geçerli sayılması gerektiği,
(4. iddia) İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif kalmadığından kamu yararı bulunmadığı, bu nedenle ihalenin iptali gerektiği" iddialarına yer verilmiştir.
Davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi üzerine; davacı tarafından, Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı ''Sığır Cinsi ve Koyun Keçi Türü Hayvanlar İçin Elektronik ve Görsel Kulak Küpesi'' ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının; bu karara dayanak olduğu belirtilen Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.3. maddesi ve 30.5.2. maddesinin 1. fıkrası ile II. ve III/c no.lu bentlerinin ve teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali ile tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Geçici teminat" başlıklı 33. maddesinde, "İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir." kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının 1. iddia yönünden davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesinden;
Yukarıda yer alan 4734 sayılı Kanun'un 33. maddesinin gerekçesinde, madde ile geçici teminatın asgari oranının %3 olarak belirlendiği ve isteklilerin bunun üzerinde de teminat vermelerine imkân tanınmak suretiyle tekliflerin gizlenmesi esasının korunduğu belirtilmiştir. İhaleye teklif sunan istekliler, tekliflerinin %3'ü kadar geçici teminat sunabilecekleri gibi, tekliflerinin gizliliğinin sağlanması amacıyla teklif tutarının %3'ünden daha fazla da geçici teminat sunabileceklerdir. Bu sayede geçici teminatları irat kaydedilecek isteklilerin, geçici teminatlarının sadece %3'lük kısmı irat kaydedilerek, tekliflerin gizliliğinin sağlanması için fazladan yatırmış oldukları teminat miktarlarının aşan kısmı iade edilerek kanunun amacına ulaşılmış olacaktır.
Davacı şirket tarafından, 6 kısım olarak gerçekleştirilen ihaleye 30.562.500,00-TL'lik teklif verildiği, geçici teminat olarak … SA tarafından düzenlenen 1.600.000,00-TL bedelli banka teminat mektubunun sunulduğu, davacı tarafından Kamu İhale Kurumu'na sunulan itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ileri sürülen "geçici teminatının irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu" iddiasına ek olarak dava dilekçesinde, 6 kısım için verilen teklifin 30.562.500,00-TL olduğu, ancak irat kaydedilen teminatın 1.600.000,00-TL olduğu, irat kaydedilen teminatın %3'ü aşan kısmının iade edilmesi gerektiği iddiasına yer verildiği, anılan iddianın tamamen farklı bir iddia ve yeni bir vakıa olarak nitelendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacı şirketin ihale tarihi itibarıyla tüm kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olan kişi tarafından imzalanan teklif mektubuyla ihaleye katıldığı, bir şirketin yasaklı bir gerçek kişi eliyle birim fiyat teklif mektubunu ve cetvelini imzalayarak ihalelere teklif vermesinin hukuken mümkün bulunmadığı dikkate alındığında, bu şekilde ihaleye teklif veren şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesinde açıkça hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ancak, yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde davacı tarafından sunulan geçici teminat mektubu miktarının, teklif tutarının % 3'ünü aşan kısmının iade edilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin geçici teminatın tamamının irat kaydına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararının 1. iddiaya ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Davacının 2. iddiasına ilişkin olarak;
Yukarıda açıklandığı üzere, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.5.2. maddesinde yer alan düzenleme hukuka uygun bulunduğundan, "Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.5.2. maddesinde yer alan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı olması dolayısıyla anılan düzenlemenin istekli üzerinde uygulanmasının mümkün bulunmadığı" yolundaki, 2. iddia yönünden davacının başvurusunun reddinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Davacının 3. iddiası yönünden;
4734 sayılı Yasanın 30. maddesinin ikinci fıkrasında, "Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. ..." kuralına; 36. maddesinin ikinci fıkrasında, "İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır." hükmüne; 37. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. ..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 52. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde de, "teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması" teklif mektubunun taşıması gerekli şartlar arasında sayılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; teklif mektuplarında, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılmasının gerekli olduğu ve bu hususun teklif mektubunun taşıması gereken şartlardan birisi olduğu, bu doğrultuda, teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmamasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olduğu, taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesinin söz konusu olmayacağı, teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı sonucuna varılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; … Küpe San. ve Tic. Ltd. Şti.- Baltaş Küpe San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan teklif mektubunda rakam ve yazı ile ifade edilen tutarların birbirinden farklı olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışında bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, dava konusu Kurul kararının 3. iddia yönünden davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmında mevzuata ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
4. iddianın incelenmesine gelince;
Dava konusu Kurul kararında 4. iddiaya ilişkin olarak; 4734 sayılı Yasanın 40. maddesinde yer alan "varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin" ifadesinden idarelerin enkonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluğunun olmadığı, bir isteklinin ancak ihale komisyonu tarafından belirlenmesi durumunda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi sıfatını haiz olabileceği, yani ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlenmesi aşamasında takdir yetkisinin ihale komisyonunda olduğu, yapılan incelemede şikayete konu altı kısımda geçerli teklif olarak tek isteklinin kaldığı, yani ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmesi imkanının bulunmadığı, ihalelerde en avantajlı ikinci teklif bulunması zorunluluğunun olmadığı, mevcut durumun ihalenin sonuçlanmasına engel teşkil etmediğinden bahisle davacının başvurusu reddedilmiştir.
İhalelerde, idarelerin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirleme zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki, ihalede geçerli teklif olarak tek isteklinin kaldığı, yani ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmesi olanağının bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde Kurul kararının 4. iddia yönünden davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacının maddi tazminat isteminin incelenmesinden;
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmıştır.
Buna göre, idarenin hukuki sorumluluğundan söz edebilmek için, ortada somut bir zararın bulunması ve bunun idareye yüklenebilen bir işlem veya eylemden doğması, başka bir deyişle, zararla idari faaliyet arasında illiyet bağı bulunması gerekmektedir.
Davacı, hukuka aykırı olduğunu öne sürdüğü dava konusu karar nedeniyle üçüncü kişinin garantörü olduğu 1. 600.000,00 TL bedelli teminat mektubunun irat kaydedildiğini ve Tarım ve Orman Bakanlığının 01.02.2019 tarih ve 30673 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı ile 2 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verildiğinden bahisle bu yasaklılık süresi içinde ihalelere katılamamaktan dolayı maddi zarara uğradığını öne sürmekte ise de, geçici teminatın irat kaydedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmaması, öte yandan ihalelere katılmaktan yasaklama işlemi nedeniyle davacının uğradığı maddi zarara ilişkin somut hiçbir verinin sunulamaması karşısında, maddi tazminat isteminin kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Manevi tazminat istemine gelince;
Manevi tazminat, patrimuanda meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı olmayıp, manevi tatmin aracıdır. Manevi tazminata hükmedilebilmesi için kişinin fizik yapısını zedeleyen, yaşama ve kazanma gücünün azalması sonucunu doğuran olayların meydana gelmesi ve idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eylemi sonucunda ağır bir bir elem ve üzüntünün duyulmuş olması veya şeref ve haysiyetinin rencide edilmiş olması gerekmktedir.
Dava konusu geçici teminatın irat kaydedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığından, olayda, manevi tazminat ödenmesini gerektirir koşulların oluştuğundan söz edilemeyeceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının 1. iddia yönünden davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmının iptali ile davacı tarafından sunulan geçici teminat mektubu miktarının, teklif tutarının % 3'ünü aşan kısmı olan 683.125,00-TL'nin davacıya iadesi, diğer kısımlar yönünden ise davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
… Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Müdürlüğü'nce19/10/2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "1 Adet El Tipi Xrf Analiz Cihazı" ihalesinde … Laboratuar Cihazları ve Ekipmanları Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ile % 50'den fazla hissedarı …'in "ihale konusu cihazın istenilen özelliklerde teslim edilmediğinden" bahisle 1 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verilmiş, bu karar 17/11/2018 tarih ve 30598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Akabinde Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca 04/12/2018 tarihinde gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı ''Sığır Cinsi ve Koyun Keçi Türü Hayvanlar İçin Elektronik ve Görsel Kulak Küpesi'' ihalesine davacı şirket katılmış, şirket adına teklif mektubunu … imzalamıştır. Teklif mektubunun … tarafından, şirket yetkilisi olarak imzalandığı ve yetkili olduğuna dair belge olarak imza sirkülerinin sunulduğu görülmüştür.
Davacı şirket tarafından, 6 kısım olarak gerçekleştirilen ihaleye 30.562.500,00-TL tutarlı teklif verilmiş, geçici teminat olarak … SA tarafından düzenlenen 1.600.000,00-TL tutarındaki banka teminat mektubu sunulmuştur.
İdare tarafından ihale tarihinde gerçekleştirilen yasaklılık sorgulaması kapsamında, davacı şirketin teklif mektubunu imzalayan kişinin 17/11/2018-17/11/2019 tarihleri arasında Milli Savunma Bakanlığı tarafından ihalelere katılmaktan yasaklandığı tespit edilmiş, bunun neticesinde şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve geçici teminatının gelir kaydedilmesine karar verilmiştir.
Ayrıca, 17/12/2018 tarihli İhale Komisyonu kararıyla ihaleye … Bilgi ve Med. Tekn. San. Tic. Ltd. Şti., … Grup Yapı Loj. Ted. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve istekli sıfatıyla katılan … Küpe San. ve Tic. Ltd. Şti. - … Küpe San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklifleri İdari Şartname’nin 31.1. maddesi kapsamında değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Davacı tarafından anılan karar üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusunda, özetle; "(1. iddia) İhale komisyonu kararı ile tekliflerinin ihalelere katılmaktan yasaklı oldukları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yasaklılık kararının Milli Savunma Bakanlığı tarafından verildiği, söz konusu yasaklılığın şikâyete konu ihalede teklif veren istekli … Süt Analitik Kim. Gıd. Tar. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında değil, anılan şirketin müdürü olan … hakkında olduğu, tüzel kişiliğin bu konuda sorumlu tutulamayacağı, kaldı ki alınan yasaklama kararının iptali istemiyle dava açıldığı, 4734 sayılı Kanun’un 11. maddesine aykırılığın yaptırımının geçici teminatın gelir kaydedilmesi olması gerekirken ihale komisyonunca verilen yasaklama kararının kanuna aykırı olduğu,
(2. iddia) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.5.2. maddesinde yer alan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı olması dolayısıyla anılan düzenlemenin istekli üzerinde uygulanmasının mümkün bulunmadığı,
(3. iddia) İhalede teklif veren ilk üç firmanın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, şöyle ki, birim fiyat teklif cetvelinde bulunan yazı ile rakam uyuşmazlığında yazı ile yazılan rakamın kabul edilerek teklifin geçerli sayılması gerektiği,
(4. iddia) İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif kalmadığından kamu yararı bulunmadığı, bu nedenle ihalenin iptali gerektiği" iddialarına yer verilmiştir.
Davacının başvurusu özetle; “(1. iddia yönünden) ihalede idare tarafından, ihale mevzuatında idareye yüklenilen sorumluluklar çerçevesinde ihale tarihinde yasaklılık sorgulamalarının yapıldığı, yapılan yasaklılık sorgulamaları neticesinde, başvuru sahibi isteklinin yetkilisi ... hakkında devam eden bir yasaklılık hâlinin bulunduğu, 4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi hükmü ve Kamu İhale genel Tebliği’nin ilgili madde açıklamaları uyarınca, ihaleye katılan vekil ve temsilciler ile geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları hususu dikkate alındığında, bir şirketin yasaklı bir gerçek kişinin yönetiminde birim fiyat teklif mektubunu ve cetvelini imzalayarak ihalelere teklif vermesinin hukuken mümkün bulunmadığı, bu şekilde ihaleye teklif veren şirketin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi gerektiği, sonuç olarak idare tarafından alınan kararın yerinde ve mevzuata uygun olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 58’inci maddesi kapsamında tesis edilen bir işlem olarak yasaklama kararının niteliği ve bu işlemin denetiminin Kanun’un 53’üncü maddesinde Kurum’un görev alanında sayılmadığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin idarece cezai işlem uygulanmasının mevzuata aykırı olduğu iddiası açısından Kurumun görev ve yetkisinin bulunmadığı, anılan karara karşı İdare Mahkemelerinde dava açılması gerektiği;
(2. iddia yönünden) Kamu İhale Genel Tebliği’ni düzenleme yetkisinin Kamu İhale Kurumu’nun görev ve yetkisinde olduğu, bu nedenle değiştirilmesine veya yürürlükten kaldırılmasına karar verebileceği, şikâyete konu anılan Tebliğ maddesinin değiştirilmediği, yürürlükten kaldırılmadığı ve idari yargı tarafından iptal edilmediği sürece yürürlükte olan hükmünün uygulanmak zorunda olduğu, bu bakımdan başvuru sahibinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.5.2’nci maddesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkin iddiasının yerinde olmadığı;
(3. iddia yönünden) ihaleye istekli olarak katılan … Küpe San. ve Tic. Ltd. Şti. - … Küpe San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu incelendiğinde, “4) İhale konusu işin tamamını her bir iş kalemi için teklif ettiğimiz birim fiyatlar üzerinden Katma Değer Vergisi hariç 198000000 TL “Ondokuzmilyonsekizyüzbin.” ifadeleri içeren teklif mektubunun sunulduğu, söz konusu teklif mektubunda “Ondokuzmilyonsekizyüzbin” ifadesinin rakam ile “19.800.000,00” şeklinde yazılması gerekirken, “198000000" şeklinde yazıldığı, mevzuat hükümleri gereği, teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılmasının zorunlu olduğu, başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda yer alan bedelin bu kurala uygun olarak yazılmadığı, teklif mektubunda yer alan tutara ilişkin yazının rakam ile doğru bir şekilde ifade edilemediği, rakam ve yazı ile ifade edilen tutarların birbirinden farklı olduğu, bu nedenle, idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık görülmediği;
(4. iddia yönünden) 4734 sayılı Kanun'un 40’ncı maddesinde yer alan “varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin” ifadesinden, idarelerin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluklarının bulunmadığı, bir isteklinin ancak ihale komisyonu tarafından belirlenmesi durumunda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi sıfatını haiz olabileceği, yani ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmesi aşamasında takdir yetkisinin ihale komisyonunda olduğu, şikâyete konu altı kısımda geçerli teklif olarak tek isteklinin kaldığı, yani ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmesi imkanının bulunmadığı, ihalelerde en avantajlı ikinci teklif bulunması zorunluluğu bulunmadığı, mevcut durumun ihalenin sonuçlanmasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçeleriyle reddedilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından, yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının, bu karara dayanak olduğu belirtilen Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.3. maddesi, 30.5.2. maddesinin 1. fıkrası, II. ve III/c no.lu bentleri ile teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali ve tazminat istemleriyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Geçici teminat" başlıklı 33. maddesinde, "İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir." kuralına yer verilmiş;
"İhaleye katılamayacak olanlar" başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanların doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları belirtilmiş; "Yasak fiil veya davranışlar" başlıklı 17. Maddesinin (e) bendinde, 11. maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği hâlde ihaleye katılmak yasak fiil veya davranışlar arasında sayılmış; "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 58. maddesinde, haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması hâlinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması hâlinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verileceği, haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları hâlinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları hâlinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verileceği kural altına alınmıştır.
Anılan Kanun'un "Kamu İhale Kurumu" başlıklı 53. maddesinde, "4734 sayılı Kanun'a ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek" Kurum'un görev ve yetkileri arasında sayılmış; Kurum'un, Kurul kararıyla bu Kanun'un ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurum'un yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulacağı belirtilmiş;
"İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinin 1. fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanun'da belirtilen şekil ve usûl kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri; aynı maddenin 4. fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin dilekçelerde gösterilmesi gerektiği; "Kuruma itirazen şikâyet başvurusu" başlıklı 56. maddesinin 2. fıkrasında, Kurum'un itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlâl edilip edilmediği açılarından inceleyeceği kurala bağlanmıştır.
Dava konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 26.1. maddesinde, “İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.”; 31.1. maddesinde, “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.” kuralına yer verilmiştir.
İptali Talep Edilen Düzenlemeler:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhaleye katılan aday veya isteklilerin ihale kontrol sisteminden kontrol edilmesi” başlıklı 28.3. maddesinde, “İhale üzerinde kalan isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının İhale Kontrol Sisteminden teyit ettirilmesi esasları çerçevesinde, haklarında kamu davası açılması nedeniyle ihalelere katılamayacak olanlar için de teyit işlemi gerçekleştirilecektir. Bütün aday veya isteklilerin ve bu kapsamda tüzel kişi aday veya isteklilerin % 50’den fazla hissesine sahip ortakları ile başvuru veya teklifi imzalayan yetkililerinin de 4734 sayılı Kanun'un 11'inci maddesine göre İhale Kontrol Sisteminden kontrol edilmesi gerekmektedir.”;
"Teyit işlemleri" başlıklı 30.5.1. "maddesinde, 4734 sayılı Kanun'un 40'ıncı maddesinin sekizinci fıkrasında, ihale kararlarının ihale yetkilisince onaylanmadan önce idarelerin, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumdan teyit ederek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorunda oldukları belirtilmiştir. Buna göre teyit belgesi alınmaması halinde ihale sürecinin tamamlanması mümkün olmayacaktır.";
30.5.2. "maddesinde, 4734 sayılı Kanun'un 40'ıncı maddesinde, sadece ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, 42'nci maddesinde de sadece ihale üzerinde kalan isteklinin yasaklı olup olmadığının Kurumdan teyit ettirilmesinden söz edilmiş ise de, 11'inci maddede ihalelere katılmaktan yasaklanmış olanların hiçbir şekilde ihalelere katılmamalarının sağlanmasının amaçlandığı dikkate alındığında, ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılan tüm isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanması ve teyit edilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple:
I- Başvuru veya ihale tarihi itibarıyla tüm aday ve istekliler için, ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde kalan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi için, sözleşmenin imzalanacağı tarihte ise sadece ihale üzerinde kalan istekli için ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,
II- Yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları halinde tüm ortakları, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,
III- Bu çerçevede yapılan teyit işlemi sonucunda;
a) Başvuru veya ihale tarihi itibarıyla haklarında ihalelere katılmaktan yasaklı kararı bulunan aday ve istekliler 4734 sayılı Kanun'un 11'inci maddesi gereğince ihale dışı bırakılacak, geçici teminatı gelir kaydedilecek ve anılan Kanun'un 17'nci maddesinin atıfta bulunduğu 58'inci madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edilecektir. Yasaklama kararının başvuru veya ihale tarihinden sonra tesis edildiğinin tespiti halinde ise 28.1.8.2 maddesi gereğince işlemde bulunulacaktır.
b) 4734 sayılı Kanun'un 40'ıncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca yapılacak yasaklılık teyidi sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci isteklinin ikisinin de yasaklı olduğunun tespiti durumunda ihalenin iptaline, anılan Kanun'un 42'nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılacak yasaklılık teyidi sonucunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yasaklı olması durumunda ihale kararının iptal edilmesine de karar verilecektir.
c) Aday ve isteklilerin şahıs şirketi olmaları halinde ortaklarından herhangi birinin, sermaye şirketi olmaları halinde sermayelerinin yarısından fazlasına sahip ortakları veya hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortaklarının veya ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla yasaklı olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda belirtilen müeyyideler dışında ayrıca 58'inci madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edilecektir.
ç) Hakkında kamu davası açılanlar 1/11/2012 tarihli ve 6359 sayılı Kamu İhale Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gereğince 4734 sayılı Kanun'un 11'inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamından çıkarıldığından, yapılan teyit sonucunda hakkında kamu davası açılan aday veya istekli durumunda olanların, anılan Kanun'un 59'uncu maddesinde belirtilen yasağa rağmen ihaleye katılmış olduklarının tespiti halinde değerlendirme dışı bırakılması, ancak geçici teminatlarının gelir kaydedilmemesi ve idarece haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” kuralına yer verilmiştir.
1. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.3. maddesi ve 30.5.2. maddesinin 1. fıkrası ile II. ve III/c no.lu bentlerinin incelenmesi:
Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında, idare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir .
"Kural işlemler" (ya da diğer adıyla "genel düzenleyici işlemler"), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idarî işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar konulmuş olması zorunlu olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi gerekir.
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, ilgili bulundukları sektörde düzenleme ve denetleme görevi üstlenmekte olup, bu kuruluşların temel işlevi, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlardaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemektir.
Aktarılan mevzuat uyarınca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmenin Kamu İhale Kurumu'nun görev ve yetkileri arasında olduğu, Kurum'un bu yetkilerini, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğleri gibi düzenleyici işlemler tesis edilerek kullanabileceği ve bunların Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca, Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan konuya ilişkin düzenlemeler, ihale sürecine katılan bütün taraflar (ihaleyi gerçekleştiren idare, istekli ve istekli olabilecekler) bakımından bağlayıcı olup, ihale süreçlerine ilişkin öngörülebilirliği ve ihale işlemlerindeki objektifliği sağlamaya hizmet etmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği'nin dava konusu maddeleriyle özetle, ihaleye iştirak eden bütün aday veya isteklilerin ve bu kapsamda tüzel kişi aday veya isteklilerin % 50’den fazla hissesine sahip ortakları ile başvuru veya teklifi imzalayan yetkilileri, vekil veya temsilcilerinin ihalelere katılmaktan yasaklanmış olup olmadığının sorgulanması ve teyit edilmesinin zorunlu olduğu, bunların başvuru veya ihale tarihi itibarıyla yasaklı olduğunun tespit edilmesi hâlinde, 4734 sayılı Kanun’un 58. maddesi uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edileceği düzenlenmiştir.
Söz konusu Tebliğin dayanağı olan 4734 sayılı Kanun düzenlemeleri incelendiğinde, anılan Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış bulunanların doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları belirtilmiş; 17. maddesinde, 11. maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği hâlde ihaleye katılmak yasak fiil veya davranışlar arasında sayılmış; 58. maddesinde, haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması hâlinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması hâlinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında yasaklama kararı verileceği, haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları hâlinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları hâlinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verileceği kurala bağlanmıştır.
Tebliğ'in dava konusu maddeleriyle 4734 sayılı Kanun'da yer alan kuralların uygulanmasına yönelik açıklama getirildiği, anılan maddelerin yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran bir düzenleme içermediği anlaşıldığından, dava konusu Tebliğ düzenlemelerinde üst hukuk kurallarına aykırılık görülmemiştir.
2. Dava konusu 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının 1. iddia yönünden davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesi:
4734 sayılı Kanun'un 33. maddesinin gerekçesinde, madde ile geçici teminatın asgari oranının %3 olarak belirlendiği ve isteklilerin bunun üzerinde de teminat vermelerine imkân tanınmak suretiyle tekliflerin gizlenmesi esasının korunduğu belirtilmiştir.
Bu çerçevede, ihaleye teklif sunan istekliler, tekliflerinin %3'ü kadar geçici teminat sunabilecekleri gibi, tekliflerinin gizliliğinin sağlanması amacıyla teklif tutarının %3'ünden daha fazla da geçici teminat sunabileceklerdir. Ancak geçici teminatları irat kaydedilecek isteklilerin, Kanun'un amacına uygun olarak geçici teminatlarının sadece %3'lük kısmı irat kaydedilebilecek, tekliflerin gizliliğinin sağlanması için fazladan yatırmış oldukları teminat miktarlarının aşan kısmı ise iade edilecektir.
Dosya incelendiğinde, davacı şirket tarafından, 6 kısım olarak gerçekleştirilen ihaleye 30.562.500,00-TL'lik teklif verildiği, geçici teminat olarak … SA tarafından düzenlenen 1.600.000,00-TL bedelli banka teminat mektubunun sunulduğu, davacı tarafından Kamu İhale Kurumu'na sunulan itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ileri sürülen "geçici teminatının irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu" iddiasına ek olarak dava dilekçesinde, 6 kısım için verilen teklifin 30.562.500,00-TL olduğu, ancak irat kaydedilen teminatın 1.600.000,00-TL olduğu, irat kaydedilen teminatın %3'ü aşan kısmının iade edilmesi gerektiği iddiasına da yer verildiği, anılan iddianın tamamen farklı bir iddia ve yeni bir vakıa olarak nitelendirilemeyeceği, başka bir anlatımla "teminatının irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu" iddiasının "teminatın %3'ten fazlasının iade edilmesi gerektiği" itirazını da içerdiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacı şirketin ihale tarihi itibarıyla tüm kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olan kişi tarafından imzalanan teklif mektubuyla ihaleye katıldığı, bir şirketin yasaklı bir gerçek kişi eliyle birim fiyat teklif mektubunu ve cetvelini imzalayarak ihalelere teklif vermesi hukuken mümkün olmadığından bu şekilde ihaleye teklif veren şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, davacı tarafından sunulan geçici teminat mektubu miktarının, teklif tutarının % 3'ünü aşan kısmının iade edilmesi gerektiğinden, geçici teminatın tamamının irat kaydına yönelik yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararının 1. iddiaya ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
3. Dava konusu 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının davacının 2. iddiası yönünden incelenmesi:
Davacı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda 2. iddia olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.5.2. maddesinde yer alan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı olduğu, anılan düzenlemenin istekli üzerinde uygulanmasının mümkün bulunmadığı iddia edilmişse de, Tebliğin anılan düzenlemesinin 4734 sayılı Kanun'da yer alan kuralların uygulanmasına yönelik açıklamalar getirdiği, yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran bir düzenleme olmadığı anlaşıldığından, söz konusu Tebliğ maddesinde üst hukuk kurallarına aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, anılan kural davacıya da uygulanmak suretiyle davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
4. Dava konusu 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının davacının 3. iddiası yönünden incelenmesi:
Davacı tarafından, ihalede teklif veren ilk üç firmanın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde bulunan yazı ile rakam uyuşmazlığında yazı ile yazılan rakamın kabul edilerek teklifin geçerli sayılması gerektiği iddia edilmiştir.
Davacının anılan iddiası incelendiğinde, ihaleye istekli olarak katılan … Küpe San. ve Tic. Ltd. Şti. - … Küpe San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda “Ondokuzmilyonsekizyüzbin” ifadesinin rakam ile “19.800.000,00” şeklinde yazılmadığı, teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılmasının zorunlu olduğu, teklif mektubunda yer alan tutara ilişkin yazının rakam ile doğru bir şekilde ifade edilemediği, rakam ve yazı ile ifade edilen tutarların birbirinden farklı olduğu, bu nedenle, idare tarafından anılan isteklinin teklifinin, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
5. Dava konusu 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının davacının 4. iddiası yönünden incelenmesi:
Davacı tarafından, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif kalmadığından kamu yararı bulunmadığı, bu nedenle ihalenin iptali gerektiği iddia edilmekteyse de, idarelerin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluklarının bulunmadığı, bir isteklinin ancak ihale komisyonu tarafından belirlenmesi durumunda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi sıfatını haiz olabileceği, yani ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmesi aşamasında takdir yetkisinin ihale komisyonunda olduğu anlaşıldığından, davacının iddiasının yerine olmadığı, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
6. Davacının teminat mektubu bedelinin iadesi isteminin incelenmesi:
Davacı tarafından, 1.600.000,00-TL'lik teminat mektubu bedelinin iade edilmesi ya da yasal teminat miktarını aşan 683.125,00-TL'nin iadesi ile hukuka aykırı olduğu belirtilen işlemler nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 30.000,00-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işleyecek en yüksek reeskont (ticari avans) faiziyle birlikte ödenmesi talep edilmektedir.
4734 sayılı Kanun'un "İhaleye katılamayacak olanlar" başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanların doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları; dördüncü fıkrasında ise, bu yasağa rağmen ihaleye katılan isteklilerin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının irat kaydedileceği belirtilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihalede birim fiyat teklif mektubunu imzalayan şirketin yetkilisi ... hakkında devam eden bir yasaklılık hâli mevcut olup, ihale mevzuatı uyarınca geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların vekil ve kanuni temsilci olarak da hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları açıktır.
Bir şirketin, yasaklı bir gerçek kişi tarafından birim fiyat teklif mektubu imzalanmak suretiyle ihalelere teklif vermesi hukuken mümkün bulunmadığından, bu şekilde ihaleye teklif veren şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi gerektiği açık olup, davacının teminat mektubu bedelinin iade edilmesi talebinin reddi gerekmektedir.
Davacının yasal teminat miktarını aşan 683.125,00-TL'nin iadesi talebinin incelenmesine gelince, "2. Dava konusu 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının 1. iddia yönünden davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesi" başlığı altında da ifade edildiği üzere davacı şirket tarafından, 6 kısım olarak gerçekleştirilen ihaleye 30.562.500,00-TL teklif verildiği, geçici teminat olarak 1.600.000,00-TL bedelli banka teminat mektubunun sunulduğu, davacı tarafından sunulan geçici teminat mektubu miktarının, teklif tutarının % 3'ünü aşan kısmının iade edilmesi gerektiği açıktır.
Bu durumda, davacının teklif tutarının %3'ü olan 916,875,00-TL'den fazla verilen geçici teminatın ve dolayısıyla Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hukuka aykırı olarak fazladan irat kaydedilen (1.600.000-916.875) 683.125,00-TL'nin irat kaydedildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya iade edilmesi gerekmektedir.
Davacının maddî ve manevî tazminat istemine gelince, davacıya %3’ten fazlaya isabet eden irat kaydedilen tutar yasal faiziyle birlikte iade edileceğinden, davacının bunun dışında herhangi bir maddî zararı da görülmediğinden maddî tazminat ve en yüksek reeskont (ticari avans) faiz talebinin reddi gerekmektedir.
Manevî tazminat yönünden ise, manevi tazminatın kişilik haklarının ihlâli hâlinde meydana gelen eksilmenin, başka türlü giderim yolunun bulunmaması nedeniyle, uğranılan manevî zararın kısmen de olsa telafi edilmesini sağlayan manevî bir tatmin aracı olduğu, davacının kişilik haklarını, saygınlık, ticarî itibar, sosyal ilişkiler bakımından sahip olunan değerini, diğer kurumlar nezdindeki algılanış, meslekî çevresindeki konumunu, güvenilirliği gibi değerlerini ihlâl eden bir hukukî tasarrufun olmadığı, bu itibarla, davacının tazmini gereken bir manevi zararının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 30/01/2019 tarih ve 2019/UM.I-156 sayılı Kurul kararının 1. iddia yönünden davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmının İPTALİNE,
2. Davacının yasal geçici teminat miktarını aşan … -TL'nin iadesi talebinin KABULÜ ile anılan tutarın irat kaydedildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan alınarak davacıya verilmesine,
3. Diğer tüm talepler yönünden davanın REDDİNE,
4. Dava açılırken eksik ödenen … -TL nispi karar harcının davacıya tamamlattırılmasına,
5. Dava kısmen ret, kısmen iptal ve kabul ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … -TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, kalan … -TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından ödenen toplam … -TL nispi karar harcının davalı Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan alınarak davacıya verilmesine,
6. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan … -TL vekâlet ücretinin Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan alınarak; … -TL vekâlet ücretinin ise, Kurul kararının kısmen iptaline karar verildiğinden, Kamu İhale Kurumu'ndan alınarak davacıya verilmesine,
7. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maddi ve manevi tazminat istemi reddedildiğinden (… +…) toplam … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı'na; dava konusu Kurul kararı yönünden kısmen davanın reddine karar verildiğinden, … -TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Kamu İhale Kurumu'na verilmesine,
8. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … -TL müdahil yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davalı idarelerden alınarak müdahile verilmesine, kalan … -TL'nin müdahil üzerinde bırakılmasına,
9. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
10. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 14/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.