T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2680
Karar No : 2023/4136
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Valiliği
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yetkilisi …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı … plaka sayılı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2/3 maddesi gereğince altmış gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasaya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmeleri Anayasanın üstünlüğü ve Hukuk Devleti ilkesine aykırı olduğu gibi hukuki incelemenin Anayasaya aykırılığı belirlenerek iptal edilen kurallara göre yapılmasına da olanak bulunmadığından, incelenen olayda, davacı şirket adına kayıtlı aracın sürücüsü tarafından, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşındığından bahisle davacıya ait aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek/2-3. maddesi uyarınca, 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, araç sürücüsünün gerçekleştirdiği taşımacılık faaliyetinin, araç sahibi olan davacının bilgisi ve izni dahilinde yapıldığı, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesine 31/05/2012 tarihli değişiklikle eklenen üçüncü fıkranın düzenlenme amacı, korsan taşımacılığın engellenmesi olduğu, olayda, 17/05/2016 tarihinde emniyet yetkilileri tarafından yapılan denetimde ... plakalı araç ile belediye sınırları içinde izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen aracın geçici trafikten men'ine ilişkin işlemde, davacı … Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescilli olan ... plakalı araç ile kendi personelinin servis taşımacılığı yapıldığından, anılan taşımacılık fiilinin Kanunun Ek 2.maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yaptırım uygulanabilmesi için aranan ticari taşımacılık niteliğini içerdiğinden söz edilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, belirtilen gerekçeyle işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekte ise de, farklı bir gerekçeyle işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararının sonucu itibariyle hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesinde ticari işler, 20. ve devamı maddelerinde tacir olmanın hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre, tüm ticaret şirketleri ve şahıs şirketleri tacir sıfatına haiz olup tacirleri ilgilendiren tüm muamele, fiil ve işlemlerin ticari olması esastır. Bu nedenle iştigal konusunda taşımacılık faaliyeti olmayan ticaret şirketlerinin kendi personelini kendi aracı ile taşıma işinin de, işletmesini ilgilendiren ticari bir iş olduğu, dava konusu işlemin bu ticari faaliyetin dava konusu araç yönünden engellenmesine yol açacağından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; (d) bendinde ise, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık; ticari yolcu taşımacılığı faaliyetiyle iştigal etmeyen davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın altmış gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemden kaynaklanmakta olup dava konusu işlemin davacının ticari faaliyetinin engellenmesi sonucunu doğuran bir yönü bulunmadığı dikkate alındığında temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesi'nin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu sonucuna varıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın istemi halinde ilgili tarafa iadesine, kesin olarak, 27/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.