T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/2735
Karar No:2024/357
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Akaryakıt Ticaret ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 17/07/2012 tarihinde yapılan denetim sonucunda alınan numunelerin İnönü Üniversitesi Akaryakıt Petrol Analiz Laboratuvarı (… PAL) tarafından yapılan analizi sonucunda teknik düzenlemelerde yer alan özelliklere aykırı olduğunun tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ve aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca 67.962,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemle bildirilen … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde alınan numunenin İNÖNÜ PAL'de yapılan analizi sonucunda düzenlenen … tarih ve … sayılı analiz raporuna göre, akaryakıtın "mevcut gom" değeri yönünden teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiği ve soruşturma sonucunda da söz konusu fiilin subuta erdiği hususunun ortaya konulduğu, bu durumda, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıt ikmalinde bulunulduğu anlaşıldığından davacı şirket hakkında idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, akaryakıt istasyonuna tankerler ile gelen yakıtların Intertek laboratuvarı tarafından ikmal öncesi analiz edildiği, yapılan analizlerde ihtilafa konu olan "mevcut gom" değerlerinin yer almadığı, istasyona gelen akaryakıtların söz konusu değer açısından denetlenmediği, bir başka ifadeyle istasyona gelen yakıtın değerlerinde sorun olma ihtimalinin bulunduğu, istasyondan alınan numunede aykırılık çıkmasının bu değerlerin istasyonda bozulduğu anlamına gelmeyeceği, sistem gereği "mevcut gom" değerlerinin kontrol edilmediği ve bu hâliyle istasyona yakıt teslim edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 17/07/2012 tarihinde yapılan denetim sonucunda alınan numunelerin İnönü PAL tarafından yapılan analizi sonucunda teknik düzenlemelerde yer alan özelliklere aykırı olduğunun tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ve aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca 67.962,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararı alınmış, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisans Sahiplerinin Temel Hak ve Yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanuna göre faaliyette bulunanların, piyasa faaliyetlerinde, Kurul'un belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamakla yükümlü oldukları; işlem tarihinde yürürlükte bulunan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 4. madde hükümlerinin ihlâli hâlinde, sorumluları hakkında ikiyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verileceği; aynı maddenin dördüncü fıkrasında, bayiler için para cezalarının beşte birinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madenî yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik'in 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmasının zorunlu olduğu; (b) bendinde, ürünlerin öncelik sırasıyla TS veya EN standartlarına veya bu standart da yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara uygun olmasının esas olduğu; 7. maddesinin (d) bendinde ise, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etmekle yükümlü oldukları kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait akaryakıt istasyonunda 17/07/2012 tarihinde yapılan denetimde alınan numunelere ilişkin İnönü PAL tarafından düzenlenen … tarih ve AKİS Benzin (…) Analiz Raporu'nda, benzin numunesinin sadece "mevcut gom" parametresinin teknik düzenlemelere aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Davacı şirket tarafından kendilerince herhangi bir müdahale ile mevcut gom parametresinin değiştirilemeyeceği hususları ileri sürülmüştür.
Dairemizce bakılan aynı konuya ilişkin başka bir uyuşmazlıkta, Dairemizin 2014/4860 sayılı esasına kayıtlı dosyada 16/10/2019 tarihli ara kararı ile, analizi yapan İnönü Üniversitesi Petrol Analiz Laboratuvarı'na, "mevcut gom" parametresinin üretim aşamasında ayarlanıp ayarlanamayacağı, diğer parametreler sınır değerde tutularak sonradan müdahale ile değiştirilip değiştirilemeyeceği, mevcut gom parametresinin üretim aşamasında ayarlanıp ayarlanmadığı, mevcut gom parametresinin ölçümünde gerekli filtrasyon yapılmamış olmasının teknik düzenlemelere aykırı sonuç verip vermeyeceği, numunenin alındığı tarihten laboratuvara teslim edildiği tarihe kadar hangi koşullar altında muhafaza edilmesi gerektiği, numunenin uygun koşullarda muhafaza edilmemesi hâlinde söz konusu parametrenin teknik düzenlemelere aykırı sonuç verip vermeyeceği, numunenin alındığı tarih ile analizin yapıldığı tarihler arasında beklemeye bağlı olarak mevcut gom parametresinde değişim olup olmayacağı, eğer değişim söz konusuysa numunenin ulusal marker seviyesi ile birlikte diğer parametrelerinde de aykırılık olup olmayacağı, diğer bütün parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle sadece mevcut gom parametresinin sonradan müdahale ile standardının altında veya üzerinde olacak şekilde değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığı, mevcut gom parametresinin ölçümünde dış etkenlerin ve/veya dışarıdan herhangi bir müdahalenin ne kadar etkili olduğu, böyle bir dış etken ve/veya müdahale varsayımı altında numunenin ulusal marker seviyesi ile birlikte diğer parametrelerinde de değişiklik olup olmayacağı hususları sorulmuştur.
İnönü Üniversitesi Petrol Analiz Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından 22/01/2020 tarihinde verilen ara kararı cevabında, diğer bütün parametreler sınır değerlerde olduğu hâlde yalnızca “mevcut gom” değerinin aykırı olmasının tamamen ürünün rafinasyon aşamasında gerçekleştirilen süreçlerle ilgili bir sonuç olduğu, rafineri üretim sürecinde elde edilen ürünler standart ayırma süreçlerine tâbi tutulduğundan sonradan müdahale ile laboratuvarlarda "mevcut gom" oranının değiştirilmesinin teknik olarak ve akredite laboratuvar için mümkün olmadığı, numunenin alındığı tarihten teslim edildiği tarihe kadar geçen sürede uygun koşullarda saklanmazsa numunenin yapısında "mevcut gom" parametresi ve diğer parametrelerde saklama koşullarına bağlı sapmaların olabileceği hususlarına yer verilmiştir.
Bu durumda, davacıya ait akaryakıt istasyonundan alınan numunenin analizi sonucunda düzenlenen raporda, analizi yapılan akaryakıtın ulusal marker seviyesinin geçerli olduğunun ve mevcut gom dışında diğer parametrelerde bir aykırılık olmadığının tespit edildiği, akredite laboratuvar tarafından verilen görüşte de, "mevcut gom" parametresinin tamamen ürünün rafinasyon aşamasında gerçekleştirilen süreçlerle ilgili bir sonuç olduğu ve bu parametrenin sonradan müdahale ile değiştirilemeyeceği yönündeki cevabı göz önünde bulundurulduğunda, davacının akaryakıta bir müdahalesinin olduğuna ilişkin bir tespitin de bulunmaması karşısında, davacının, akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etme yükümlülüğünü yerine getirmediği fiilinin somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 24/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.