T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2738
Karar No : 2023/3990
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Eğitim Turizm Produk. Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava; yurtiçi yolcu taşımacılığı yapmak üzere davacı şirket adına düzenlenmiş 20.11.2019 yılına kadar geçerli BKN-U-NET.A1.06.56 sayılı A-1 yetki belgesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 78. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca iptal edilmesine ilişkin Ulaştırma Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü nezdinde oluşturulan ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davacı şirketin A-1 yetki belgesinin iptalinin, Karayolları Taşıma Yönetmeliğinin 13/1-d maddesinde belirtilen yükümlülüğün aynı Yönetmeliğin 78/9.maddesinde öngörülen süre içerisinde yerine getirilmemiş olmasına dayandırıldığı dikkate alındığında, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin bazı maddelerinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay 15. Dairesi'nin 16.12.2015 tarih ve E:2013/2135, K:2015/8833 sayılı kararıyla Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 13/1-d maddesinin iptaline karar verilmiş olması karşısında, davacı şirketin adres değişikliği bildirimi üzerine, merkez adresi için alınacak olan şehiriçi taşıma düzeni arz/talep dengesi bakımından sakınca olmadığına dair UKOME kararının ibrazı koşulu aranamayacağından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek istinaf kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Ankara İlinde A-1 yetki belgesine istinaden yurtiçinde taşımacılık yapan davacı şirkete, 20.11.2014-20.11.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere A-1 yetki belgesi verildiği, 17.06.2014 tarihinde davacı şirket ile Ulaştırma Bakanlığı arasında toplam 77 adetlik araç kiralama sözleşmesi imzalandığı, davacı şirketin 30.09.2015 tarihinde yaptığı başvuru ile adres değişikliği bildiriminde bulunduğu, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla "adres değişikliği talebinin karşılanabilmesi için Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca merkez adresi için alınacak olan şehiriçi taşıma düzeni arz/talep dengesi bakımından sakınca olmadığına dair UKOME kararının gönderilmesi gerektiği"nin davacı şirkete bildirildiği, buna ilişkin yükümlülüğün davacı şirket tarafından 90 gün içerisinde yerine getirilmediğinden bahisle Yönetmeliğin 78/9 maddesi uyarınca A1 yetki belgesinin iptal edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişik yetki belgesi almanın ve yenilemenin özel şartları başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır. Ancak bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar bu şart aranmaz. Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 90 gün içerisinde söz konusu şartın gereği olan ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya ilgili il trafik komisyonu kararının Bakanlığa sunulmaması halinde bu kapsamda düzenlenen yetki belgeleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin iptal başlıklı 78. maddesinin 9. fıkrasında; "Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde, kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 90 gün bekleneceği, bu 90 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesinin iptal edilir" kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23/10/2012 günlü ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 6. maddesiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (d) bendinin, Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 16/12/2015 tarihli ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edildiği, bu durumda tesis edilen işlemin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de Danıştay Onbeşinci Dairesinin ilgili yönetmelik hükmüne ilişkin iptal kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/10/2018 gün ve E:2016/2234, K:2018/4042 sayılı kararıyla bozulmuş olup Dairemizin 02.02.2020 gün ve E:2019/4819 K:2020/708 sayılı kararıyla davanın reddedildiği görüldüğünden bu gerekçeyle dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, bahse konu Yönetmelik hükümlerinin, yukarıda ayrıntısı verilen hukuki denetim süreci sonrasında yürürlükte olduğu dikkate alındığında ilgili Yönetmelik hükümleri gereğince kamu kurum kuruluşlarıyla geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesi varsa UKOME veya il trafik komisyonu kararı ibraz etme yükümlülüğünün bu sözleşme süresi sonuna kadar aranmayacağının sabit olduğu, davacı şirket ile Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı arasında 01/07/2014 tarihinde 77 adet Sürücülü Araç Kiralama Hizmet Alımına Ait Sözleşme imzalandığı, işi bitirme tarihi olarak 30/06/2017 tarihinin öngörüldüğü görülmektedir.
Bu durumda davacı şirket ile kamu kurum ve kuruluşları arasında geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesi olup bu sözleşme süresi sonuna kadar UKOME veya il trafik komisyonu kararı sunma şartı aranmaması gerekirken UKOME veya il trafik komisyonu kararının süresi içerisinde ibraz edilmediğinden bahisle A1 yetki belgesinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden sonucu itibarıyla hukuka uygun olan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 20/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.