T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2741
Karar No : 2023/4152
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Taşımacılık Tur. A. Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava, davacı şirket tarafından, … numaralı A1 Taşımacılık Yetki Belgesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 78.maddesinin 5. ve 9. fıkraları uyarınca iptal edilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davalı idarece, 23.10.2012 tarih ve 28450 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikte mecburi hale gelen ve 90 gün içerisinde UKOME'den bir yıl geçerli olacak şekilde yeni bir karar alınması zorunluluğu ve asgari kapasitenin kaybedildiği sürelerin toplamının yetki belgesinin 5 yıllık geçerlilik süresi boyunca 540 takvim gününden fazla olamayacağı iddia edilmiş ve işleme gerekçe teşkil etmiş ise de; dava konusu işlemin birinci dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13.maddesinin 1 fıkrasının (d) bendinin, Danıştay 15.Dairesi'nin 16.12.2015 tarih ve E: 2013/2135, K: 2015/8833 sayılı kararı ile "...yetki belgesi sahibinin merkezi adresinin yolculuğun varış ya da bitiş noktasında bulunması koşuluyla seyahat acentaları yönünden ticari faaliyetin yürütülmesinin zorlaştırıldığı anlaşıldığından, eksik düzenleme yapılmış olması nedeniyle hukuka uyarlılık görülmediğinden bahisle iptaline" karar verildiği dolayısıyla iptal edilen mevzuat hükmü esas alınarak tesis edilen işlemin bu yönüyle dayanaksız kaldığı, öte yandan asgari kapasitenin kaybedildiği sürelerin toplamı, yetki belgesinin 5 yıllık geçerlilik süresi boyunca 540 takvim gününden fazla olamaz hükmünün 04.05.2016 tarih ve 29702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikle 630 takvim gününden fazla olamaz şeklinde değiştirildiği, her ne kadar dava konusu işlem değişiklikten önce tesis edilmiş ise de, yaptırımlara ilişkin mevzuatta yapılan değişikliklerin lehe olan hükümlerinin değişiklikten önce tesis edilen işlemler hakkında da uygulanması gerektiğinin hukuk devleti ilkesinin bir gereği olması karşısında asgari kapasite için öngörülen süresinin de henüz dolmamış olması karşısında dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına otomobil ile yurtiçi tarifesiz yolcu taşımacılığı yapmak üzere 02.04.2018 tarihine kadar geçerli olmak üzere … No.lu A1 yetki belgesinin düzenlendiği, bakanlığın … tarih ve … sayılı yazısı ile yönetmelik hükmüne uygun olarak yeni bir UKOME kararının ibraz edilmesi gerektiği aksi halde yetki belgesinin iptal edileceği hususunun davacıya bildirildiği ve buna rağmen 90 gün içerisinde UKOME kararının gönderilmemesi nedeniyle 20.01.2016 tarihli işlemle davacı şirkete ait A1 yetki belgesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 78.maddesinin 5. ve 9. fıkraları gereğince iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
23.10.2012 tarihli ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesiyle değişik Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin yetki belgesi almanın ve yenilemenin özel şartları başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "A1 veya A2 yetki belgesi için başvuranların, (c) bendinde belirtilen taşınmazda yürütecekleri taşımacılık faaliyetinin arz/talep dengesi ve taşıma düzeni bakımından sakıncası olmadığına dair büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nden, diğer yerlerde ise ilgili il trafik komisyonundan alınmış kararı Bakanlığa sunmaları şarttır. Ancak bir kamu kurum/kuruluşuyla yapılan geçerli bir taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olanlardan A1 yetki belgesi başvurusu sırasında sözleşme süresi sonuna kadar bu şart aranmaz. Sözleşme süresinin bitiminden itibaren 90 gün içerisinde söz konusu şartın gereği olan ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya ilgili il trafik komisyonu kararının Bakanlığa sunulmaması halinde bu kapsamda düzenlenen yetki belgeleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin iptal başlıklı 78. maddesinin 9. fıkrasında; "Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde, kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 90 gün bekleneceği, bu 90 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesinin iptal edilir" kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
… İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin dayanağı olan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23/10/2012 günlü ve 28450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeligin 6. maddesiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (d) bendinin, Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 16/12/2015 tarihli ve E:2013/2135 K:2015/8833 sayılı kararı ile iptal edildiği, bu durumda tesis edilen işlemin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; Danıştay Onbeşinci Dairesinin ilgili Yönetmelik hükmüne ilişkin iptal kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/10/2018 gün ve E:2016/2234, K:2018/4042 sayılı kararıyla bozulduğu, Dairemizin 02.02.2020 gün ve E:2019/4819 K:2020/708 sayılı bozmaya uyma suretiyle verilen davanın reddine karar nedeniyle Mahkemece bu husus göz önünde bulundurularak yeniden bir karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile iptal edilmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 27/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.