Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2019/2753 E. , 2021/2344 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2753
Karar No : 2021/2344
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : 1- …
2- … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi bünyesinde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, davalı idare tarafından gerçekleştirilen ... tarih ve ... sayılı disiplin soruşturmasına binaen 01/09/2016 tarih ve 29818 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Mahkemelerince yapılan ara kararına davalı idarece verilen cevapta, davacının doğrudan 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'de adına yer verilerek kamu görevinden çıkarıldığının, 29/03/2017 tarih ve 30022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 688 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile de görevine iade olduğunun, tüm özlük ve parasal haklarının ise iade edildiğinin belirtildiği görüldüğünden, işlemin bu haliyle davacının hukuki durumunda değişiklik yapan veya yargılama yoluyla değerlendirmesi yapılabilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte işlem olmadığı, bu nedenle davanın esasını inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın incelenmeksizin reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, müvekkilinin davalı idarece yürütülen soruşturma sonucu 672 sayılı KHK ile ihracına ilişkin açtıkları dava derdest iken, 688 sayılı KHK eki listede ismine yer verilmek suretiyle görevine iade edildiği, dava tarihi itibarıyla davayı açmakta haklı oldukları ve davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet verdiği, bu nedenle davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken müvekkili aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Mahkeme kararının bu kısım yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının ihracına ilişkin idarelerince bir işlem tesis edilmediği, doğrudan Kanun Hükmünde Kararname ile ihraç edildiği, dava konusunun soruşturmacı tayinine ilişkin işlemin iptali olduğu, bu işlemin ise kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı belirtilerek usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, ... Üniversitesi Rektörlüğünün yanında Cumhurbaşkanlığı da hasım mevkiine alınarak, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Üniversitesi bünyesinde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacı, 01/09/2016 tarih ve 29818 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmıştır.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan, söz konusu dava devam ederken, davacının 29/03/2017 tarih ve 30022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 688 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname ile görevine iade edildiği görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlığını taşıyan 24. maddesinin (f) bendinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği, 31. maddesinin gönderme yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde de, davaya göre Kanun uyarınca takdir olunacak vekalet ücretlerinin yargılama giderlerinden olduğu, 326. maddesinin birinci fıkrasında, kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 330. maddesinde davayı kaybeden taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedileceği, 331. maddesinin 1. fıkrasında, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği kuralı dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Bilindiği üzere, yargılama sonucu bir tarafa yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o tarafın dava açmak ya da dava açılmasına sebebiyet vermek suretiyle karşı tarafın yargılama masrafı yapmasına neden olmasıdır.
Bu durumda; davacının, kanun hükmünde kararname ile doğrudan kamu görevinden çıkarılmasına dair işleme karşı açılan dava devam ederken, kanun hükmünde kararname ile görevine iade edildiği, davanın bu nedenle konusunun kalmadığı dikkate alındığında davalı idarelerin davanın açılmasına sebebiyet verdiği açıktır.
Bu itibarla, dava konusu uyuşmazlıkta, davacının davasını vekille takip ettiği, davacının görevine iade edilmesi nedeniyle hukuki durumunda değişiklik yapan ve yargılama yoluyla değerlendirmesi yapılabilecek bir işlem bulunmaması nedeniyle davanın incelenmeksizin ret ile sonuçlandığı ve davalı idarelerin davanın açılmasına sebebiyet verdiği görüldüğünden, yargılama giderlerinin davalı idarelere yüklenerek davacı lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılarak, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 28/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.