Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/2807 E. , 2022/2279 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/2807
Karar No:2022/2279
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurulu
VEKİLİ : Av. …
MÜDÂHİLLER (DAVALI YANINDA) : 1) …
2) …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1) …
2) …
3) …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine tesis edilen ve … tarih ve … sayılı işlemle bildirilen, emsal satış bedelleri ile şikâyete konu arsanın satış bedeli arasında bariz derecede düşük bir bedel farkı tespit edilemediğinden konuyla ilgili olarak bu aşamada daha ileri bir inceleme yapılmasına gerek olmadığına ilişkin … tarih ve … sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … Ticaret ve Sanayi A.Ş.'de toplam %17,34 oranında paya sahip olan davacılar … ile kardeşleri … ve … tarafından 25/04/2014 ve 09/05/2014 tarihli şikâyet dilekçelerinde; … Tekstil'in 31/12/2013 tarihli finansal tabloları ile bağımsız denetim raporunun incelenmesi sonucunda, şirkete ait İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, … Köyü, … pafta, … parselde kayıtlı bulunan 2.121,88 m2 yüzölçümlü arsa niteliğindeki taşınmazın 12/12/2013 tarihinde satıldığı, 31/12/2012 tarihi itibarıyla finansal durum tablosunda 2.440.000-TL gerçeğe uygun değerle kayıtlı olduğu anlaşılan arsanın, rayiç değerinin Küçükçekmece Belediyesi'nce 3.219.777,08-TL olarak belirtildiği, ancak değerleme tarihinin üzerinden 11 ay geçmesine rağmen 12/12/2013 tarihinde kayıtlı değerinin 319.000,00-TL altında 2.121.000,00-TL'ye satıldığı, çevre parsellerin kıymet takdirleri ve satış bedelleri ile şirkete ait arsanın satış bedeli arasında şirketi ve hissedarları zarara uğratacak nitelikte bariz fark bulunduğu, mahkeme vasıtasıyla satılan arsaların birim metrekare fiyatı ortalama 1.439,25-TL iken, arsanın metrekare satış fiyatının 999,59-TL olduğu, arsanın gerek belediye rayiç değerinin gerekse piyasa değerinin çok altında bir bedelle 3. bir şahsa satıldığı, arsayı alan kişi veya kişilerin arsanın yanında bulunan taşınmazları satın alan … ve … ile ilişkili bir şahıs olma olasılığının bulunduğu belirtilerek, konunun sermaye piyasası mevzuatı kapsamında değerlendirilmesinin talep edildiği;
Kurul uzmanınca hazırlanan … tarih ve … sayılı uzman yazısında, arsanın … isimli kişiye satıldığı, anılan şahsın … Ticaret Sicil Memurluğu'na … sicil numarası ile kayıtlı olan … Ltd. Şti.'nin ortakları arasında yer aldığı, ayrıca satış tarihinde … Tekstil'de %0,8 oranında pay sahibi olduğu, bununla birlikte … Tekstil'in 2013 yılı fınansal tablo dipnotlarında yer alan ilişkili taraf açıklamalarında, anılan kişi veya ortağı olduğu şirketin … Tekstil'in ilişkili tarafı olduğuna ilişkin bir açıklama yer almadığı, şirketle yönetim veya denetim bakımından ilişkisinin bulunduğuna dair herhangi bir tespite ulaşılamadığı, … Tekstil tarafından arsanın yatırım amaçlı gayrimenkuller altında sınıflandırıldığı ve yatırım amaçlı gayrimenkullerin gerçeğe uygun değerinin her yıl bir değerleme şirketi tarafından değerlendirildiği, arsanın 2013 yılı için emsal karşılaştırma yaklaşımı esas alınarak belirlenmiş gerçeğe uygun değerinin 2.440.000-TL olduğu, satış fiyatının (satış bedeli: 2.121.000,00-TL) ilgili fınansal tablolarda belirtilen gerçeğe uygun değerinden 319.000,00-TL düşük olarak gerçekleştiği, pazar değerinin belirlenmesi amacıyla düzenlenen 10/10/2013 tarihli değerleme raporunda, KDV hariç toplam değerinin 1.910.000-TL, KDV dâhil toplam değerinin 2.253.800-TL olarak belirlendiği, 2 yıldan fazla süredir şirket aktifinde olması sebebiyle KDV'den muaf olduğundan arsanın satış fiyatının belirlenmesinde raporda belirlenen KDV hariç değerinin dikkate alındığı, arsanın satışının gayrimenkul değerleme raporunda belirlenen KDV hariç değerden yüksek bir bedelle gerçekleştiği, şikâyet dilekçesinde emsal satış bedelleri olarak sunulan civardaki taşınmazların satış fiyatları dikkate alındığında, söz konusu arsanın satış bedeli ile ilgili bariz derecede düşük bir bedel farkının tespit edilemediği hususları da göz önünde bulundurularak, bu aşamada daha ileri bir inceleme yapılmasına gerek olmadığının değerlendirildiği, bunun üzerine dava konusu Kurul kararıyla, emsal satış bedelleri ile şikâyete konu arsanın satış bedeli arasında bariz derecede düşük bir bedel farkı tespit edilemediğinden, konuyla ilgili olarak bu aşamada daha ileri bir inceleme yapılmasına gerek olmadığına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;
Söz konusu arsanın değerinin, 30/12/2011 tarihli ekspertiz raporuna göre 4.405.000,00-TL, 04/01/2013 tarihli ekspertiz raporuna göre 4.405.000,00-TL, 12/02/2014 tarihli ekspertiz raporuna göre ise 1.965.000,00-TL olduğu, değerleme tarihinin üzerinden 11 ay geçmesine rağmen 12/12/2013 tarihinde, kayıtlı değerinin 319.000,00-TL altında 2.121.000-TL'ye satıldığı, Kurulca, arsanın, şirkette %0,8 oranında pay sahibi olan gerçek kişiye satıldığı, emsal satış bedelleri olarak sunulan civar parsellerdeki satış fiyatları dikkate alındığında arsanın satış bedeli ile ilgili bariz derecede düşük bir bedel farkının tespit edilemediği belirtilmiş ise de, Küçükçekmece Belediye Başkanlığı İşletme Müdürlüğü'nce 22/04/2014 tarihli "rayiç değeri" konulu yazıda, arsanın 2013 yılı rayiç bedelinin 3.219.777,08-TL olarak belirtildiği, ancak arsanın, şirkette %0,8 oranında pay sahibi olan gerçek bir kişiye 2.121.000,00-TL'ye satıldığı dikkate alındığında, emsal satış bedelleri ile arsanın satış bedeli arasında bariz derecede düşük bir bedel farkı tespit edilemediğinden daha ileri bir inceleme yapılmasına gerek olmadığı gerekçesiyle şikâyetin reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, rayicin/emsalin altında gerçekleştirilen her satış işleminin Kurul mevzuatının ihlâl edildiği anlamına gelmediği, görev alanına girmeyen hususlarda Kurulca herhangi bir işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı, zira 6362 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre ilişkili tarafla yapılan bir işlem olmadıkça, halka açık ortaklık tarafından piyasa değerinin altında yapılan her satım işleminin örtülü kazanç olarak değerlendirilerek yaptırım uygulanmasının mümkün olmadığı, olayda satış işleminin emsallere bariz aykırı olarak gerçekleştirilmediği sonucuna varıldığı, ancak bunun yanı sıra söz konusu arsanın satıldığı kişinin Arsan Tekstil'in ilgili mevzuat kapsamında ilişkili tarafı olmadığı tespitine de yer verildiği, tespitler neticesinde konunun örtülü kazanç aktarımı teşkil ettiğine dair herhangi bir bulguya rastlanmaması, örtülü kazanç aktarımı için aranan unsurların somut olayda bulunmaması ve bu bağlamda satış işleminin sermaye piyasası mevzuatına aykırılık teşkil etmemesi nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği, arsanın rayiç değerin altında satıldığı kabul edilecek olsa dâhi, satışın salt rayiç değerin altında yapılmasının Kurul mevzuatının ihlâli sonucunu doğurmayacağı, yönetim kurulu üyeleri tarafından Türk Ticaret Kanunu'nun 553. maddesi uyarınca tazminat davası açılabileceği ve şirketin uğradığı zararın sorumlular tarafından tazmin edilerek kaybın giderilmesinin söz konusu olabileceği, Mahkemece, yalnızca sermaye piyasası mevzuatı ile kendisine verilen yetki kapsamında karar tesis edebileceği dikkate alınmaksızın karar verildiği, konuya ilişkin tekrar inceleme yapma zorunluluğu getirilerek takdir yetkisinin ortadan kaldırıldığı, yerindelik denetimi yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın …. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 25/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.