T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/2824
Karar No:2023/4832
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :… Bakanlığı (… Kurumu)
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 4634 sayılı Şeker Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca davacı şirkete 185.908,80-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin 19/10/2015 tarih ve 2610 sayılı işlemle bildirilen … tarih ve … sayılı Şeker Kurulu (Kurul) kararının davacıya yönelik kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idare tarafından yapılan denetim ve incelemelerde, davacı şirketin mamullerinde glukoz bulunduğunun tespiti üzerine, şirketten glukoz alımlarına ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, davacı şirket tarafından, alımların ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. ile … Gıda Dış Ticaret-… firmasından gerçekleştirildiğinin bildirildiği, … Gıda Dış Ticaret-… firması üzerinden tedarik edilen alımın … Nişasta Sanayi ve Ticaret A.Ş. firması üretimi olduğu, ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. firmasından tedarik edilen alımın ise üretici firmasının ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu, ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile … Nişasta Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin kotalarının bulunmadığı, tedarik edilen glukozun (C şekeri) üretim sürecinde kullanılmak üzere temin edildiği ve üretim sürecinde kullanıldığı, bu itibarla, C şekerini dolaylı olarak iç piyasada satan davacı şirketin, 4634 sayılı Şeker Kanunu'nun 11. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca toplam 185.908,80-TL idarî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; Dairemizin … tarih ve E:…, K:… sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; Şeker Kurumu yetkilileri tarafından, İstanbul ilinde şekerli mamul üreten ve şeker ticareti yapan firmalar nezdinde yapılan denetim ve incelemeler kapsamında 03/11/2014 tarihinde davacı firmaya denetime gidildiği ve üretilen ürünlerden numune alındığı, numune alma tutanağında, mamullerde kullanılan glukozun ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den alındığının beyan edildiği, bunun üzerine davacı firmadan nişasta bazlı şeker (glukoz) faturalarının talep edildiği, 04/11/2014 tarihinde firma yetkilisi tarafından elektronik posta (e-mail) yoluyla glukozun temin edildiği firmalar ile bu firmaların glukozu temin ettikleri üretici firmaların isimlerinin davalı Kurum'a gönderildiği, Kurum tarafından söz konusu elektronik posta yoluyla iletilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemede; "... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş. tarafından ihraç amaçlı olarak şekerli mamul imalatında kullanılan glukozun doğrudan ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den temin edildiği, yurt içine satılan ürünlerin içerisinde kullanılan glukozun ise ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.'den temin edildiği ve bu glukozun da üretici firmasının ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu, bir defaya mahsus olmak üzere de … Gıda Dış Ticaret-... firması üzerinden … Nişasta Sanayi ve Ticaret A.Ş. üretimi glukozun alındığı, bu glukozların şekerli mamul üretiminde kullanılarak iç piyasaya satıldığı, ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile … Nişasta Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin nişasta bazlı şeker kotasının bulunmadığı, bu nedenle Dâhilde İşleme İzin Belgesi dışında yurt içine satış yapamayacakları, uyuşmazlığa konu glukozun kota dışı yurt içine satıldığı ve ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. ile ... Gıda Dış Ticaret-...'nın bu işlemlere aracılık yaptığı" tespitleri üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği; bu bağlamda, uyuşmazlık konusu işlemin, davacı firmada yapılan denetim neticesinde firma yetkilisi tarafından davalı Kurum'a gönderilen elektronik posta (e-mail) dikkate alınmak suretiyle tesis edildiği, söz konusu e-mailde ise, yurt içine satılan ürünlerin içerisinde kullanılan glukozun ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.'den temin edildiği ve bu glukozun da üretici firmasının ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu, bir defa da ... Gıda Dış Ticaret-... firması üzerinden … Nişasta Sanayi ve Ticaret A.Ş. üretimi glukozun alındığının belirtildiği, ancak Kurum tarafından, davacı şirketin mamullerinde kullandığı glukozun … Nişasta Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. üretimi olduğu ve söz konusu glukozun ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. ile ... Gıda Dış Ticaret-... firmaları üzerinden davacı şirkete satışının gerçekleştirildiği hususunda hiçbir inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, bu hususa yönelik olarak anılan firmalar nezdinde bir denetim ve/veya bu firmaların sundukları faturalar ile ticari defter kayıtları üzerinde karşılıklı herhangi bir incelemenin yapılmadığı anlaşıldığından, yalnızca davacı firma yetkilisinin elektronik postayla gönderdiği beyanına itibar edilmek suretiyle, başkaca bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ve değerlendirme sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin, C şekeri olarak kabul edilen glikozun iç piyasada pazarlanmadığını ispatlayıcı herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, kayıt dışı satışı yapılan glikozun kaydının belgeler üzerinde olmasının beklenemeyeceği ve bu nedenle olmayan kaydın izinin aracı firmalarda bulunamayacağı için konuyla ilgili bir denetim faaliyetinde bulunulamadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…., K:…. sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın …. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 16/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.