T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2849
Karar No : 2023/3658
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ordu İl Jandarma Komutanlığında sözleşmeli üsteğmen olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin 12/06/2017 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının Ordu İl Jandarma Komutanlığında görev yapmakta iken sözleşme dönemi içerisinde FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçlamasıyla İstanbul Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 10/05/2017 tarihinde gözaltına alındığı, 20/05/2017 tarihinde adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, ayrıca Ordu Valiliği tarafından da görevden uzaklaştırıldığı; sözleşme yenilememe konusunda geniş anlamda takdir yetkisine sahip olan idarenin, bu yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullandığı, ayrıca, sözleşmenin yenilenmesi hususunda idarenin yargı kararıyla zorlanamayacağı kanaatine ulaşıldığından, davacının sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Görevini başarıyla yerine getirdiği, meslek hayatı boyunca 12 kez takdirname ve 2 kez de kol saati ile ödüllendirildiği, FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında göz altına alınmış ise de, ... Sulh Ceza Hâkimliğince adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, terör örgütü ile hiçbir bağlantısının bulunmadığı, 4678 sayılı Kanun'da sözleşmenin hangi hallerde yenilenmeyeceğine dair açık bir hükmün bulunmadığı, abisi hakkında yürütülen ceza soruşturmaları sebebiyle hakkında işlem tesis edilmesinin suç ve cezaların şahsiliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği; ayrıca, kendisi hakkında yürütülen ceza soruşturması bekletici mesele yapılmadan hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu,; öte yandan, idarenin sözleşme yenilememe konusundaki takdir yetkisinin sınırsız olmadığı ve keyfi kullanılamayacağı, sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ..
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ordu İl Jandarma Komutanlığında sözleşmeli üsteğmen olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasında, 30/08/2013-29/08/2017 dönemini kapsayan 4 yıllık sözleşme imzalanmıştır.
Davacı, sözleşme dönemi içinde FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçlamasıyla İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 10/05/2017 tarihinde gözaltına alınmış ve 20/05/2017 tarihinde adli kontrol şartıyla serbest bırakılmış, ayrıca Ordu Valiliği tarafından da görevden uzaklaştırılmıştır.
Davacının, 29/08/2017 tarihinde sona erecek olan sözleşmesinin yenilenmesi için yapmış olduğu başvuru, Sözleşmeli Subay ve Astsubay Değerlendirme Komisyonunda görüşülmüş ve anılan Komisyonca sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilmiş olup; Jandarma Genel Komutanlığının 12/06/2017 tarihli işlemiyle de davacının isminin "sözleşmesi yenilenmeyen personel" listesinde yer alması üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un "Sözleşme süreleri" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında, "Sözleşmeli subay adayları ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınırlar. Bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılır ve bu kişiler teğmen rütbesine nasbedilirler. Sözleşme süreleri üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirlenir. Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir..." kuralı; üçüncü fıkrasında, "Sözleşme işlemleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır" kuralı; 'Rütbe bekleme süreleri ve sözleşmenin yenilenmesi' başlıklı 12. maddesinin ikinci fıkrasında, "Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşme kendiliğinden sona erer." kuralı yer almıştır.
27/04/2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin Yenilenmesi ve Uzatılması" başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder. Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda, Ordu İl Jandarma Komutanlığında sözleşmeli üsteğmen olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasında 30/08/2013-29/08/2017 dönemini kapsayan 4 yıllık sözleşme imzalandığı; davacının, sözleşme dönemi içerisinde FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçlamasıyla İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 10/05/2017 tarihinde gözaltına alındığı, ayrıca Ordu Valiliği tarafından görevden uzaklaştırıldığı; davacı tarafından, 28/08/2017 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmesi talebinde bulunulmuş ise de, davalı idarece bu talebin uygun görülmediği ve sözleşmenin yenilenmediği; dosyada yer alan "subay değerlendirme komisyonu çizelgesi" ile diğer bilgi ve belgelerin incelenmesinden, sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işleme dayanak olarak, davacının söz konusu suçlama nedeniyle gözaltına alınmasının gösterildiği; ancak davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyesi olduğuna dair hakkında devam eden adli soruşturma haricinde dosyaya herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede ise davacı hakkında söz konusu suçlama nedeniyle ceza davasının devam ettiği ve henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının sözleşmesinin yenilenmemesinin sebebi olarak gösterilen FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan hakkında devam eden ceza davasının sonucunun araştırılması ve ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra, dava konusu işlemin hukuka uygun olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin, eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/06/2023 tarihinde, kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşüncesiyle, aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.