T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/2890
Karar No : 2023/5035
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Kreş ve Gündüz Bakımevi Hizm. Ltd. Şti.
…
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı … plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3 maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; işlemde, ilgili belediyeden izin alınmaksızın öğrenci taşımak suretiyle ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı belirtilmiş ise de bu durumun olay sırasında düzenlenecek tespit tutanağında yer alacak araç, güzergah, yolcu beyanı, yolcuları taşınan firma/okul ismi, ücret gibi bilgilerle taşımacılığın mahiyetinin kesin bir şekilde ortaya konulması gerektiği, uyuşmazlıkta düzenlenen tespit tutanağında, taşımacılığın ticari nitelikte ücret karşılığı yapıldığına ilişkin herhangi bir tespit olmaması ve dosya içeriğinde taşımacılığın ticari mahiyette olduğunu ispatlar başkaca delillerin de bulunmaması karşısında, davacı şirkete ait araçla ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yapıldığı iddia edilen yolcu taşımacılığı faaliyetinin ticari amaçlı olduğu her türlü şüpheden uzak, açık ve kesin delillerle ortaya konulamadığından, dava konusu işlemde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … İdare Mahkemesi'nin … sayılı esasına kayıtlı davada; 27.02.2015 tarihinde Ticari Hayat Gazetesinde yayınlanan Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü Özel Servis Araçları Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. bendinin (1) alt bendinde yer alan "(C) plaka kaydı bulunan araçlar" ibaresi ile özel araçların C plakalı araçlar dışında kendi özel araçları ile öğrenci taşımasına müsaade edilemeyeceğine ilişkin UKOME Genel Kurulu'nun 5.2.2015 tarih ve 2015/04 sayılı kararının dava konusu edildiği, idarelerin, kamu hizmetinin güvenli, etkin, süratli ve gereği gibi yürütülmesinden, bunların düzenli bir biçimde sürdürülmesinden sorumlu olduğu, bu bağlamda öğrenci taşımacılığı gibi hassas bir konuda can ve mal güvenliğinin temini ile bu hizmetlerin koordineli bir şekilde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediyesi ve/veya bu konuda karar almaya yetkili diğer idarelerce düzenlemeler yapılabileceği, dava konusu Yönetmelikte yer alan düzenlemelere bakıldığında ihdas olunan kurallarla Ankara İli sınırları içerisinde servis taşımacılığı yapılabilmesi için C plakalı araca sahip olunması gerektiğinin hükme bağlandığı, bu düzenlemeyle toplu taşıma hizmetlerine belirli bir standart getirilmesinin amaçlandığı, özel okulların (C) plakalı araçlar dışında kendi özel araçları ile öğrenci taşımasına müsaade edilmeyeceğine ilişkin UKOME Genel Kurulunun 05/02/2015 tarih ve 2015/04 sayılı kararı bu doğrultuda değerlendirildiğinde; alınan kararın öğrencilere yönelik taşıma hizmetlerinin daha sağlıklı, güvenli ve kontrollü yürütülmesini amaçladığı, aksi yöndeki bir düzenlemenin bu taşıma faaliyetleri açısından belirsizlik ve düzensizliğe neden olabileceği görüldüğünden, özel okulların (C) plaka taşımayan kendi özel servis araçları ile öğrenci taşımasına izin verilmemesine ilişkin UKOME Genel Kurulu 05/02/2015 tarih ve 2015/04 sayılı kararın ve dava konusu Yönetmeliğin 4.maddesinin 1.bendinin (ı) alt bendinde yer alan "(C) plaka kaydı bulunan araçlar" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle 19.4.2017 gün ve E:2015/1377, K:2017/1420 sayılı kararıyla davanın reddedildiği, söz konusu kararın istinaf incelemesi sonucunda istinaf isteminin reddine karar verildiği, bu durumda, özel okulların (C) plaka taşımayan kendi özel servis araçları ile öğrenci taşımasına izin verilmeyeceği, belediye sınırları içinde karayolu taşımacılığı yapacak araçların (taksi, dolmuş, minibüs, servis aracı,...) güzergah ve sayılarının UKOME tarafından tespit edileceği, UKOME'den alınmış izin belgesi ya da çalışma ruhsatı bulunmaksızın ticari yolcu taşımacılığı yapan araçlar hakkında 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3 maddesinde belirtilen müeyyidelerin uygulanması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, olayda; görevli polis memurlarınca 16.03.2016 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen tespit tutanağında, davacı şirkete ait ... plakalı araçla ilgili belediyeden alınmış herhangi bir belgesi olmaksızın öğrenci taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, bu tespit üzerine de 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3 maddesi uyarınca aracın trafikten men edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, özel kreş işletmeciliği yapan davacının, kreşe ait araçla, kreş öğrencisi taşıdığı ve UKOME'den alınmış güzergah izin belgesi ya da çalışma ruhsatı olmaksızın belediye sınırları içinde taşımacılık yaptığı sabit olduğundan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.
3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.
...
6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: (...) d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" (...) hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.
Olayda, 16/03/2016 tarihli tutanakta, bahse konu aracın Tirebolu sokak üzerinden almış olduğu öğrencileri … Kreş ve Gündüz Bakımevi Ltd. Şti. isimli işyerine taşırken tespit edildiği ifade edilmekte olup, davacı şirketin öz malı olan aracı ile kendi öğrencilerini taşıdığı ve yapılan işin ticari nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.
Buna göre; davacı şirketin esas ticari faaliyetinin yolcu taşımacılığı olmadığı da dikkate alındığında dava konusu işlemle bahsi geçen aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanunun 46/1-d bendi kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kesin olarak, 20/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.