T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/2902
Karar No:2023/4833
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı (… Kurumu)
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 4634 sayılı Şeker Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca davacı şirkete 170.447,20-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin 16/10/2015 tarih ve 2612 sayılı işlemle bildirilen 16/09/2015 tarih ve 336/4 sayılı Şeker Kurulu (Kurul) kararı ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair Kurul'un … tarih ve …. sayılı kararının davacıya yönelik kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … ilinde denetim yapan … Kurumu elemanları tarafından … Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.'nin yasal kayıtları üzerinde yapılan incelemede, firmanın yurt içi glukoz satış fiyatlarının alış fiyatlarından daha düşük olduğunun tespit edildiği, ürünlerde kullanılarak iç piyasada pazarlanan glukozun asıl satıcısının davacı şirket olduğuna ilişkin beyanlar bulunduğu, davacı şirketçe üretimi gerçekleştirilen glukozun ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. üzerinden ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.'ye satıldığı, ... Çikolata'da yapılan incelemede alınan numunelere ilişkin olarak düzenlenen numune alma tutanağında, firma yetkilileri tarafından, mamullerinde kullanılan glukozun davacı firmadan satın alındığının beyan edildiği, ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.'den talep edilen ve firma yetkilisi tarafından elektronik posta yoluyla iletilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, firmanın yurt içine sattığı ürünlerin içerisinde kullandığı glukozu ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.'den temin ettiği, ancak kayıt dışı satışı yapılan glukozun asıl satıcısının davacı firma olduğunun tespit edildiği, bunun üzerine davacı firmaya 4634 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca 170.447,20-TL idarî para cezası verildiği, davacı şirket tarafından idarî para cezasına itiraz edildiği, yapılan itirazın Kurul tarafından reddi üzerine bakılan davanın açıldığı; bu durumda, cezaya konu glukoz satışına aracılık eden ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.'nin ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.'ye nişasta satışının bulunduğu, ancak ... Çikolata'nın, içerisinde nişasta kullanılan herhangi bir ürünün üretiminin bulunmadığı ve Ticaret Sicil Gazetesi kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde firma faaliyetleri arasında alım satıma konu olacak bir hususun olmadığı, ... Çikolata'da yapılan incelemelerde, davacı şirketçe üretimi gerçekleştirilen glukozun ... firması üzerinden ... Çikolata'ya satıldığının tespit edildiği, bu itibarla, davacı şirkete, 4634 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca 170.447,20-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında ve bu cezaya yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin … tarih ve E:…, K:… sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; … Kurumu yetkilileri tarafından, … ilinde şekerli mamul üreten ve şeker ticareti yapan firmalar nezdinde yapılan denetim ve incelemeler kapsamında 03/11/2014 tarihinde ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.'ye denetime gidildiği ve üretilen ürünlerden numune alındığı, numune alma tutanağında, mamullerde kullanılan glukozun davacı firmadan alındığının beyan edildiği, bunun üzerine ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.'den nişasta bazlı şeker (glukoz) faturalarının talep edildiği, 04/11/2014 tarihinde firma yetkilisi tarafından elektronik posta (e-mail) yoluyla glukozun temin edildiği firmalar ile bu firmaların glukozu temin ettikleri üretici firmaların isimlerinin davalı Kurum'a gönderildiği, Kurum tarafından söz konusu elektronik posta yoluyla iletilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemede; "... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş. tarafından ihraç amaçlı olarak şekerli mamul imalatında kullanılan glukozun doğrudan ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den temin edildiği, yurt içine satılan ürünlerin içerisinde kullanılan glukozun ise ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.'den temin edildiği ve bu glukozun da üretici firmasının ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu, bu glukozların şekerli mamul üretiminde kullanılarak iç piyasaya satıldığı, ... Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin nişasta bazlı şeker kotasının bulunmadığı, bu nedenle Dâhilde İşleme İzin Belgesi dışında yurt içine satış yapamayacağı, uyuşmazlığa konu glukozun kota dışı yurt içine satıldığı ve ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.'nin bu işlemlere aracılık yaptığı" tespitleri üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği; bu bağlamda, uyuşmazlık konusu işlemin, ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.'de yapılan denetim neticesinde firma yetkilisi tarafından davalı Kurum'a gönderilen elektronik posta (e-mail) dikkate alınmak suretiyle tesis edildiği, söz konusu e-mailde ise, yurt içine satılan ürünlerin içerisinde kullanılan glukozun ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti.'den temin edildiği ve bu glukozun da üretici firmasının davacı firma olduğunun belirtildiği, ancak Kurum tarafından, ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.'nin mamullerinde kullandığı glukozun davacı firma üretimi olduğu ve söz konusu glukozun ... Toptan Şeker ve Endüstriyel Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. üzerinden ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş.'ye satışının gerçekleştirildiği hususunda hiçbir inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, bu hususa yönelik olarak anılan firmalar nezdinde bir denetim ve/veya bu firmaların sundukları faturalar ile ticari defter kayıtları üzerinde karşılıklı herhangi bir incelemenin yapılmadığı anlaşıldığından, yalnızca ... Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş. yetkilisinin elektronik postayla gönderdiği beyanına itibar edilmek suretiyle, başkaca bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ve değerlendirme sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin, C şekeri olarak kabul edilen glikozun iç piyasada pazarlanmadığını ispatlayıcı herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, kayıt dışı satışı yapılan glikozun kaydının belgeler üzerinde olmasının beklenemeyeceği ve bu nedenle olmayan kaydın izinin aracı firmalarda bulunamayacağı için konuyla ilgili bir denetim faaliyetinde bulunulamadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 16/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.