T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/299
Karar No : 2022/6459
DAVACI : …İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- …Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- …Valiliği
VEKİLİ : Av. …
3- …Kaymakamlığı - …
DAVANIN KONUSU :
Davacı şirket tarafından;
1) Çankaya Kaymakamlığı Sarar İlkokulu Okul Aile Birliği Başkanlığı'nın …tarih ve …sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan,
2) Çankaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısı,
3) Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısı,
4) Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısının tahliyeye dayanak B) Binalara Giriş ve Çıkışların Kontrolü maddesinin (c) fıkrası ile F) Fiziki Eminiyet maddesinin (e) fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu idari işlemlerin tesisinde kamu yararı bulunmadığı, bu gibi yerlerden elde edilen gelirin mali olanakları sınırlı olan okulların ihtiyaçlarının giderilmesinde önemli bir kalem teşkil ettiği, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığı, Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın 18/06/2018 tarih ve 118346689 sayılı genelgesinde ise; okul açık alanlarının otopark olarak da kısmi zamanlı olarak okul aile birliklerinde eğitim öğretimi aksatmamak şartı ile işlettirilmesinin ve işletilmesinin uygun olacağının mütalaa edildiği, kazanılmış haklarının ihlal edildiği, işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
…BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI: Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı ile okul ve kurumların işyeri ve bina eklentilerinin güvenlik uygulamasının daha sıkı tedbirlerle sağlıklı ve güvenli bir şekilde yürütülmesinin amaçlandığı, dolayısıyla dava konusu işlemin kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka uygun hazırlandığı savunulmaktadır.
…VALİLİĞİ'NİN SAVUNMASI: Davacı şirket ile aralarında sözleşme olmadığı, davacı şirketin hukuka aykırı olarak dava konusu alanı 15/09/2016 tarihinden bu yana işgal ettiği; eğitim tesis alanlarının, bahçelerinin; otopark ve ticari amaçlı faaliyetlerde kullandırılmamasının açık olduğu savunulmaktadır.
…KAYMAKAMLIĞI'NIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Otopark olarak kiraya verilen Sarar İlkokulu bahçesinin tahliye edilmesine ilişkin işlemin, Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı ile eğitim kurumlarının bina ve eklentilerinin, daha sıkı tedbirlerle korunması için kamu yararı amacıyla tesis edildiği, dayanağı olan Ankara İl Milli Eğitim ve Çankaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinin yazıları ile Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü yazısının davaya konu maddelerinde hukuka, hizmet gereklerine, üst normlara aykırılık ve iptali gerektirecek bir husus bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Sarar İlkokulu Okul Aile Birliği Başkanlığı ile imzalanan sözleşmeye istinaden; Ankara ili, Çankaya ilçesi, …Caddesi, …Sokak, No:…adresinde bulunan Sarar İlkokulu bahçesini otopark olarak işleten davacı şirket tarafından, kendilerinden 15/09/2016 tarihi itibarıyla otoparkın tahliye edilmesinin istenilmesi üzerine, Çankaya Kaymakamlığı Sarar İlkokulu Okul Aile Birliği Başkanlığı'nın …tarih ve …sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Çankaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısı, Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısı ile Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısının tahliyeye dayanak B) Binalara Giriş ve Çıkışların Kontrolü maddesinin (c) fıkrası ile F) Fiziki Eminiyet maddesinin (e) fıkrasının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 'Eğitim kampüsleri ve okul ile ailenin işbirliği' başlıklı 16. maddesinde; "Aynı alan içinde birden fazla örgün ve/veya yaygın eğitim kurumunun bir arada bulunması halinde eğitim kampüsü kurulabilir ve bunların ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere eğitim kampüsü yönetimi oluşturulabilir. Eğitim kampüsü bünyesindeki ortak açık alan, kantin, salon ve benzeri yerlerin işlettirilmesi veya işletilmesi kampüs yönetimince yerine getirilir. Bu şekilde elde edilen gelirler, kampüsün ortak giderlerinde kullanılır. Eğitim kampüslerinin kuruluşu, yönetiminin oluşumu, gelirlerinin harcanması ve denetlenmesi ile bu fıkrada belirtilen diğer hususlar Maliye Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenir. Eğitim kurumlarının amaçlarının gerçekleştirilmesine katkıda bulunmak için okul ile aile arasında işbirliği sağlanır. Bu amaçla okullarda okul-aile birlikleri kurulur. Okul-aile birlikleri, okulların eğitim ve öğretim hizmetlerine etkinlik ve verimlilik kazandırmak, okulların ve maddi imkanlardan yoksun öğrencilerin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere; ayni ve nakdi bağışları kabul edebilir, maddi katkı sağlamak amacıyla sosyal ve kültürel etkinlikler ve kampanyalar düzenleyebilir, okulların bünyesinde bulunan açık alan, kantin, salon ve benzeri yerleri işlettirebilir veya işletebilirler. Öğrenci velileri hiçbir surette bağış yapmaya zorlanamaz. Okul-aile birliklerinin kuruluş ve işleyişi, birlik organlarının oluşturulması ve seçim şekilleri, sosyal ve kültürel etkinliklerden sağlanan maddi katkılar, bağışların kabulü, harcanması ve denetlenmesi ile açık alan, kantin, salon ve benzeri yerlerin işlettirilmesi veya işletilmesinden sağlanan gelirlerin dağıtım yerleri ve oranları, harcanması ve denetlenmesine dair usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenir. Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, gerekli görülen hallerde il milli eğitim müdürlükleri; il sınırları içerisinde bulunan bir veya birden fazla eğitim kampüsü yönetiminin veya okul-aile birliğinin işlettirebileceği veya işletebileceği yerlere ilişkin ihaleleri bunlar adına yapmaya yetkilidir..." hükmüne yer verilmiştir.
09/02/2012 tarih ve 28199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin 'Birliğin görev ve yetkileri' başlıklı 6. maddesinde; "...ç) Okul yönetimiyle iş birliği yaparak eğitim ve öğretim faaliyetleri dışındaki zamanlarda okulun derslik, spor salonu, kütüphane, laboratuvar ve atölyeleri gibi eğitim ortamlarının değerlendirilmesine katkı sağlamak,...,g) Kantin ve benzeri yerleri işlettirmek veya işletmek,..." hükmü, Birliğin görev ve yetkileri arasında sayılmış olup 'Kiralama usulü ve işlemleri' başlıklı 20. maddesinde; "Birlik; kantin ve benzeri yerleri öncelikle işletmecilere kiralama usulü ile işlettirir veya işletmecinin bulunmadığı durumlarda işletir. Kantin ve benzeri yerlerin kiraya verilmesinde, eğitim ve öğretimin aksatılmaması esastır..." hükmü, 'Mevcut Sözleşme' başlıklı geçici 1. maddesinde; "Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce salon, açık alan ve otopark olarak kiraya verilen yerlerin sözleşmeleri, sözleşme bitim tarihinden sonra yenilenmez.
" hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu … tarih ve …sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü yazısının tahliyeye dayanak B) Binalara Giriş ve Çıkışların Kontrolü maddesinin (c) fıkrası ile F) Fiziki Eminiyet maddesinin (e) fıkrası ile Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve … sayılı yazısı ve Çankaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısının incelenmesi:
…tarih ve …sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü yazısında; "Anayasa'nın 42. maddesi vatandaşlarımızın “Eğitim ve Öğrenim Hakkı ve Ödevi”ni tanımlamaktadır. Türkiye'nin gelişmesini durdurmak, ekonomisini yıpratmak, rekabet gücünü zayıflatmak isteyen güçlerin temel hedefi eğitim sistemimizi ele geçirmek olmuştur. Eğitim alanında gücü kırılan FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantılı cuntacılar, 15 Temmuz 2016 tarihinde ülkemizi korumak için kendilerine emanet edilen araç, cihaz ve teçhizatı vatandaşa doğrultarak, ülkemizin demokratik hukuk düzenine, kamu kurum ve kuruluşlarının işleyişini tahrip etmeye yönelik bir darbeye kalkışmıştır.
Bu kalkışma devletimizin ve milletimizin sergilediği ortak dayanışma ve üstün gayret sayesinde bertaraf edilmiştir. Vatandaşlarımızın yaşam hak ve hürriyetini çiğneyen mezkur terör örgütüyle bağlantılı tüm; kişi, kurum ve kuruluşlarla etkin bir şekilde mücadele edilmesi ve bu örgütün bütün faaliyet alanlarının ortadan kaldırılması, etkisiz hale getirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, diğer yıkıcı ve bölücü terör örgütleri de, devleti yıpratacak, yıkıcı dalgalanma etkisi yaratacak, ülkemizde önemli tesis, kuruluş ile toplu taşıma araçlarını hedef seçerek, vatandaşlarımıza ve kurumlarımıza terör ve sabotaj eylemlerinde bulunarak ülke bütünlüğünü, huzur ve güveni sarsmayı amaçlamaktadır.
Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatı, okul/kurumlarımız ile özel eğitim kurumları ve barınma merkezlerinde üzücü olaylarla karşılaşılmaması, eğitim ve öğretim faaliyetlerinin güvenle yürütülebilmesi için ilgideki mevzuat esasları doğrultusunda emniyet ve güvenlik tedbirleri aksatılmadan uygulanacaktır.
Uygulanan emniyet ve güvenlik tedbirleri; birim amirleri, il/ilçe milli eğitim müdürleri, okul/kurum müdürleri tarafından sağlanacak, istenildiğinde sıralı birim amirlerine raporlanacak, etkin ve sürdürülebilir şartların sağlanması için sürekli denetim yapılacaktır.
Aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi önem arz etmektedir.
...
B) Binalara Giriş ve Çıkışların Kontrolü
c) Okul bahçesine hiçbir surette araç alınmayacaktır. Öğrenci servis araçlarına ayrılan alan dışında park yapılmayacaktır.
...
F) Fiziki Emniyet
...
e) Yabancı araçların bina ve eklentilere ait bahçe ve otoparklara alınmaması, bina ve bahçe önlerine park ettirilmemesi,..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Dava konusu Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısı ile Çankaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısında da, Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısından bahisle emniyet ve güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına yer verilmiştir.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. İdarelerin; düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki niteliği taşımaktadır.
Diğer taraftan, hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri olan hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir.
Bu kapsamda, eğitim ve öğretim hizmetlerinin güvenle yürütülebilmesini teminen objektif ve kamusal öneme sahip yapılan düzenlemelerde hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu Çankaya Kaymakamlığı Sarar İlkokulu Okul Aile Birliği Başkanlığı'nın …tarih ve …sayılı işleminin incelenmesi:
Dava konusu düzenlemelerde, hukuka aykırılık görülmediğinden anılan düzenlemeler doğrultusunda tesis edilen bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve Ankara Valiliği'ne verilmesine,
4. Posta giderleri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
11/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.