Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/3009 E. , 2022/4183 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3009
Karar No : 2022/4183
DAVACI : …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU :
1. 01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrası le;
2. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 17/03/2017 tarihinde yapılan başvuruların kabulüne dair işlemin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Özel öğretim kurumu açmak için 17/03/2017 tarihinde internet üzerinden başvuru yaptığı, internet bağlantısı ile ilgili yaşadığı sorun nedeniyle başvuru yapmak istediği il/ ilçe merkezleri için sisteme başvuru kaydını yükleyemediği, bürokratik engelleri kaldırarak başvuru sürecini hızlandırma amacıyla internet üzerinden başvuru alınabileceği, ancak; davalı idarece, dava konusu düzenleme ile bu sürecin bir yarışmaya dönüştürüldüğü, kişilerin insiyatifleri dışında sistemsel olarak yaşanabilecek teknik aksaklıkların sonuçlarının kişilere yükletilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı, dava konusu düzenlemenin, Anayasa'nın 2., 5. ve 48. maddelerine aykırı olduğu, dava konusu düzenleyici işlem ile bu işleme dayanılarak tesisi edilen Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 17/03/2017 tarihinde yapılan başvuruların kabulüne dair işlemin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrası uyarınca açılacak kursların nüfus verileri dikkate alınarak belirli il/ilçe merkezlerinde açılmasının planlandığı, bu kapsamda başvuruların internet üzerinden alındığı, "zamanda önce olan hakta da önce olur" ilkesinin bu başvurularda uygulandığı, başvuruların internet ortamında alınması hususunun idarenin takdirinde olduğu, davacı ile 545 başvuru yapıldığı, işlemlerin hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bireysel işlem yönünden davanın reddi; düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 01/02/2017 günlü, 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrası ve buna bağlı olarak Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 17/03/2017 tarihinde yapılan kurs açma başvurularının kabulüne dair işlemlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
01/02/2017 günlü, 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrası , 1.07.2018 günlü ve 30465 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliğin de değişiklik yapılmasına dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olup, ortada hukuki değerlendirmeye tabi tutulacak bir düzenleyici işlemin varlığından söz etmeye olanak kalmadığından, iptali istenilen hüküm hakkında karar verilmesine olanak bulunmamaktadır.
Ancak, her ne kadar dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen hükmünün yürürlükten kaldırıldığından bahisle, iptali istenilen düzenleme hakkında karar verilmesine yer bulunmamakta ise de; Yönetmeliğin anılan maddesine dayanılarak tesis edilen işlemin de dava konusu edilmesi nedeniyle, işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan hükmün hukuka uygunluğunun irdelenmesi gerekmektedir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurum Açma İzni" başlıklı 3. Maddesinde, Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, izin başvurularının ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılacağı, Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verileceği, Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderileceği belirtilmiş; Kurum açma izni verilmesinin, binanın kullanılış amaçlarına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterli bulunmasıyla birlikte maddede sayılan şartların yerine getirilmesine bağlı olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kurum açma" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesi hükmü doğrultusunda özel öğretim kurumlarına kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verileceği hükmü yer almış, 2. fıkrasında da kurum açma izni için istenilen belgeler düzenlenmiştir.
4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'na dayanılarak hazırlanan ve 01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. Maddesinin iptale konu mülga 5. Fıkrasında ; "Genel Müdürlükçe ilk müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisine ait kimlik bilgileri, öğrenim durumu ve adli sicil sorgulaması yapılır. Sorgulama sonucunda kurs açmasında sakınca görülmeyen müracaat sahibine, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen belgeleri üç ay içerisinde tamamlayıp il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne vermesi gerektiği yazı ile bildirilir. Kurs açılacak il/ilçe milli eğitim müdürlüklerine de durum yazı ile bildirilir. Kurs açmak üzere müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisi verilen süre sonuna kadar belgelerini eksiksiz olarak teslim etmezse veya il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda belgelerinin ilgili mevzuata uygun olmadığı tespit edilirse bu durum yazı ile müracaat sahibine bildirilir ve yazı ekinde belgeler iade edilir. Ayrıca konu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Bu kurucu veya kurucu temsilcisine iki yıl süre ile kurs açmak için Genel Müdürlüğün internet sayfasında yer alan başvuru ekranı girişine izin verilmez." düzenlemesine yer verilmiş; mülga 6. fıkrasında da: "Genel Müdürlüğün internet sayfasında yer alan başvuru ekranına aynı il veya ilçe sınırları içinde birden fazla kurs açma müracaatı olması durumunda, müracaat eden farklı kişiler ilk müracaattan itibaren sıralanarak farklı kişiler tarafından açılacak kurs sayısı kadar müracaat edilmesi halinde tümüne, farklı kişiler tarafından açılacak kurs sayısından fazla müracaat edilmiş olması halinde ise başvuru sırasına göre beşinci fıkra hükümleri doğrultusunda işlem başlatılır. Müracaat edenlerin belgelerinin iade edilmesi durumunda sırasıyla sonraki müracaat edenler için aynı işlem uygulanır." hükmü yer almıştır.
Yönetmelikte belirlenen kursların belli il ve ilçelerde belirli sayılar dahilinde kurulabileceği, kurs açma başvurularının internet üzerinden kabul edileceği, başvuru ekranının belirli gün ve saatte açılıp belirli süre aktif olacağı, başvuruların ancak bu süre zarfında yapılacağı ve başvuruların öncelik sırasına göre değerlendirileceği, öncelik sırasının ise, başvuru tarihi/saati/dakikası/saniye önceliğine göre belirleneceği anlaşılmakta olup, bu haliyla anılan düzenlemede, davalı idarece başvuruların değerlendirilmesinde ve bu değerlendirme ile kurs açma izni verilmesinde hizmetin verimli yürütülebilmesinin sağlanabilmesi açısından başvurucuların yarıştırılabilmesini amaçlayacak somut ve objektif ölçütlerin dikkate alınmadığı görülmekle, dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. fıkrasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Dolayısıyla anılan düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 01/02/2017 günlü, 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrasının iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 17/03/2017 tarihinde yapılan kurs açma başvurularının kabulüne dair işlemlerinin ise iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrası ve buna bağlı olarak internetten yaptığı başvurunun kabul edilmemesi nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 17/03/2017 tarihinde yapılan kayıt-kabul başvurularının kabulüne dair işlemlerin iptali istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesinde, ''Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Kurum açma izni talebinin valilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren onbeş iş günü içinde Bakanlığa itirazda bulunulabilir. İtiraz, Bakanlıkça onbeş iş günü içinde karara bağlanır. Kurum açma izni alınmadıkça, kuruma öğrenci kaydı yapılamaz. Kurum açma izni verilmesi, binanın kullanılış amaçlarına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterli bulunmasıyla birlikte aşağıdaki şartların yerine getirilmesine bağlıdır:...'' hükmüne yer verilerek devamında, kurum açma izni ve kurucu/kurucu temsilcisinin nitelikleri ve kurum binaları ile ilgili kurallara yer verilmiştir.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'in ''Amaç'' başlıklı 1. maddesinde, ''Bu Yönetmeliğin amacı, her derece ve türdeki özel öğretim kurumlarının açılış ve işleyişiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir.'' hükmüne, ''Kurum açma'' başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, ''Kanunun 3 üncü maddesi hükmü doğrultusunda özel öğretim kurumlarına kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilir.'' hükmüne, 2. fıkrasında ise gerekli bilgi ve belgelere yer verilmiştir.
4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti" başlıklı 5. maddesinde; "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur. Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin mesleki saygınlık, mali yeterlilik ve mesleki yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. (Ek cümle: 23.01.2008 - 5728 S.K/Madde 516) Ayrıca, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü mesleki yeterlilik belgesi almaları zorunludur. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir."; "Yönetmelik" başlıklı 34. maddesinde; "Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde;
a) (Değişik bend: 06.02.2014 - 6518 S.K/Madde 60) Taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik belgeleri ve taşıt kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam, tür ve şekilleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları,
…
h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri,
...
düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmi Gazetede yayımlanır." hükmü yer almaktadır.
01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı, karayolu yolcu ve eşya-kargo taşımacılık faaliyetleri için öngörülen mesleki yeterlilik eğitimini veren özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarının işleyişiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; " (1) Bu Yönetmelik, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarını kapsar.
(2) SRC 5 türü tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kursları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır." hükmü ile "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik, 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmüne yer verilmiştir.
Yine, anılan Yönetmeliğin "Özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarının açılması" başlıklı 6. maddesinin 5. fıkrasında ; "Genel Müdürlükçe ilk müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisine ait kimlik bilgileri, öğrenim durumu ve adli sicil sorgulaması yapılır. Sorgulama sonucunda kurs açmasında sakınca görülmeyen müracaat sahibine, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen belgeleri üç ay içerisinde tamamlayıp il/ilçe milli eğitim müdürlüğüne vermesi gerektiği yazı ile bildirilir. Kurs açılacak il/ilçe milli eğitim müdürlüklerine de durum yazı ile bildirilir. Kurs açmak üzere müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisi verilen süre sonuna kadar belgelerini eksiksiz olarak teslim etmezse veya il/ilçe milli eğitim müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda belgelerinin ilgili mevzuata uygun olmadığı tespit edilirse bu durum yazı ile müracaat sahibine bildirilir ve yazı ekinde belgeler iade edilir. Ayrıca konu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Bu kurucu veya kurucu temsilcisine iki yıl süre ile kurs açmak için Genel Müdürlüğün internet sayfasında yer alan başvuru ekranı girişine izin verilmez." hükmü yer almaktayken; anılan düzenleme 01/07/2018 ve 30465 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. Maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Dava devam ederken 06/03/2019 tarih 30706 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesiyle, mülga hüküm yeniden düzenlenerek, elektronik ortamda yapılan başvurunun geçerli olabilmesi için; kurucu veya kurucu temsilcisinin, internet sayfasına girilen bilgilerin belge asıllarını başvuru süresinin bitim tarihinden itibaren beş iş günü içinde kurs açma başvurusu yaptığı il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne ibraz etmesi ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce de iki iş günü içinde belgeler incelenerek uygun görülen başvuruların Genel Müdürlüğün internet sayfası üzerinden onaylamasının gerektiği, başvuru şartlarını taşımayanların veya belgeleri eksik olanların başvuru taleplerinin işleme alınmayacağı, İl/ilçe millî eğitim müdürlüğünce onaylanan başvuruların listesinin Genel Müdürlüğün internet sayfasında beş iş günü süre ile yayımlanacağı, yayımlanan başvuru listelerine beş iş günü içinde il/ilçe millî eğitim müdürlüğü nezdinde itiraz edilebileceği, yapılan itirazın Genel Müdürlüğe iletileceği ve Genel Müdürlüğün verdiği karara göre işlem yapılacağı, başvuruların, başvurunun yapıldığı yıl için geçerli olacağı kuralı getirilmiştir.
Aynı maddenin 6. fıkrasında ise, İl/ilçe millî eğitim müdürlüğünce onaylanan ve Genel Müdürlüğün internet sayfasında yayımlanan başvuru sahipleri arasında kurs açılacak ilin valiliği tarafından noter huzurunda çekilen kuranın sonucuna göre sıralanarak düzenlenen listelerin, Genel Müdürlüğe gönderilerek Genel Müdürlükçe internet sayfasında yayımlanacağı ve İl/ilçe millî eğitim müdürlüklerince, listede birinci sırada yer alan müracaat sahibinden başlanarak ilçedeki kurs açılacak kontenjan kadar başvuru yapanların Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen belgeleri üç ay içerisinde tamamlayıp il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne vermesi gerektiğinin yazı ile bildirileceği ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. Fıkrası yönünden yapılan inceleme:
Dava konusu Yönetmeliğin "Özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarının açılması" başlıklı 6. maddesinin 5. fıkrasında ; "Genel Müdürlükçe ilk müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisine ait kimlik bilgileri, öğrenim durumu ve adli sicil sorgulaması yapılır. Sorgulama sonucunda kurs açmasında sakınca görülmeyen müracaat sahibine, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen belgeleri üç ay içerisinde tamamlayıp il/ilçe milli eğitim müdürlüğüne vermesi gerektiği yazı ile bildirilir. Kurs açılacak il/ilçe milli eğitim müdürlüklerine de durum yazı ile bildirilir. Kurs açmak üzere müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisi verilen süre sonuna kadar belgelerini eksiksiz olarak teslim etmezse veya il/ilçe milli eğitim müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda belgelerinin ilgili mevzuata uygun olmadığı tespit edilirse bu durum yazı ile müracaat sahibine bildirilir ve yazı ekinde belgeler iade edilir. Ayrıca konu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Bu kurucu veya kurucu temsilcisine iki yıl süre ile kurs açmak için Genel Müdürlüğün internet sayfasında yer alan başvuru ekranı girişine izin verilmez." hükmü yer almaktadır.
Bakılmakta olan davada; Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 01/02/2018 tarih ve E:2018/3 sayılı kararıyla; Yönetmelik hükmü gereği davalı idarece, kurs açma izni için başvuruların değerlendirilmesinde internet ortamında başvurucuların müracaat zamanının esas alındığı, internet ortamının çeşitli manipülasyonlara, yönlendirmelere yahut başka çeşit şüphe uyandırabilecek durumlara müsait bir alan olduğu, hatta şüphe uyandırabilecek hususlardan arındırılsa dahi başvurucuların hangi saniyede başvurduklarının dahi önem arz ettiği bu sistemde Türkiye'de yaşanabilecek elektronik başvuru sistemindeki sinyal kesilebilmesi ihtimalinin rekabet ortamını zedeleyebileceği, davalı idarece başvuruların değerlendirilmesinde ve bu değerlendirme ile kurs açma izni verilmesinde rekabet ortamını bozmayacak, şüpheden arındırılmış, hizmetin verimli yürütülebilmesinin de sağlanabilmesi açısından başvurucuların yarıştırılabilmesini amaçlayacak somut ve objektif ölçütlerin dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle dava konusu Yönetmeliğin ilgili hükmünün yürütmesi durdurulmuştur.
Danıştay Onbeşinci Dairesince verilen yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne ilişkin 01/02/2018 günlü, E:2018/3 sayılı karara, davalı idarece itiraz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Dairelerinin 02/07/2018 tarih ve YD İtiraz No: 2018/180 sayılı kararıyla, uyuşmazlığın, başvuruların değerlendirilmesinde ve başvurulara kurs açma izni verilmesinde internetten yapılan başvurunun zaman önceliğinin esas alınmasından kaynaklandığı, kurs açma izni için başvuruların değerlendirilmesinde internet ortamındaki başvurucuların müracaat zamanının esas alınmasının, internet ortamının çeşitli manipülasyonlara, yahut başka çeşit şüphe uyandırabilecek durumlara müsait bir alan olması nedeniyle, şüpheli ve rekabet ortamını bozucu olarak kabul edilmek suretiyle, dava konusu düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş ise de, bu alanı düzenlemekte takdir yetkisi bulunan idarenin, bu yöntemle uzun bürokratik süreçlerden arınmış ve birden fazla il veya ilçede amaç dışı kurum açma başvurularında bulunarak kotaları doldurma eğilimi gösteren kötü niyetli başvuruların önüne geçilmesini amaçladığı, başvuru zamanına göre öncelik hakkı tanınması yolunda, benzer düzenlemelere mevzuatımızda yer verildiği, söz konusu kriterin herkese uygulanabilir ve objektif nitelikte olduğu, dava konusu düzenlemede ve buna dayalı tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin itirazını kabul edilerek Daire kararını kaldırılmasına karar verilmiştir.
Öte yandan; Danıştay Onbeşinci Dairesince verilen yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne ilişkin 01/02/2018 günlü, E:2018/3 sayılı karar üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca yargı kararının uygulanması amacıyla, anılan düzenlemenin 01/07/2018 ve 30465 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir.
Dava devam ederken, 06/03/2019 tarih 30706 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesiyle, mülga hüküm yeniden düzenlenerek; İl/ilçe millî eğitim müdürlüğünce onaylanan ve Genel Müdürlüğün internet sayfasında yayımlanan başvuru sahipleri arasında kurs açılacak ilin valiliği tarafından noter huzurunda çekilen kuranın sonucuna göre sıralanarak düzenlenen listelerin, Genel Müdürlüğe gönderilerek Genel Müdürlükçe internet sayfasında yayımlanması suretiyle kurs açma izni verileceği kuralı benimsenmiştir.
Bu haliyle; anılan yargı kararının uygulanması amacıyla 01/07/2018 ve 30465 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldırılan hükmün dava devam ederken yeniden düzenlendiği ve değişiklik ile dava konusu düzenlemeden farklı kuralların öngörüldüğü anlaşıldığından, kural hakkında hukuken karar verilmesine imkan bulunmamaktadır.
Bu itibarla , davanın bu kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 17/03/2017 tarihinde yapılan başvuruların kabulüne dair işlem yönünden yapılan inceleme:
Her ne kadar dava konusu düzenlemede yapılan değişiklik nedeniyle kural hakkında hukuken karar verilmesine imkan bulunmadığından, davanın bu kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de; dava konusu edilen 17/03/2017 tarihli işlemin, dava konusu düzenlemenin uygulaması niteliğinde olduğu görüldüğünden, bu kısımda düzenlemenin hukuki denetiminin yapılması gerekmektedir.
Dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. fıkrasında; "Genel Müdürlükçe ilk müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisine ait kimlik bilgileri, öğrenim durumu ve adli sicil sorgulaması yapılır. Sorgulama sonucunda kurs açmasında sakınca görülmeyen müracaat sahibine, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen belgeleri üç ay içerisinde tamamlayıp il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne vermesi gerektiği yazı ile bildirilir. Kurs açılacak il/ilçe milli eğitim müdürlüklerine de durum yazı ile bildirilir. Kurs açmak üzere müracaat eden kurucu veya kurucu temsilcisi verilen süre sonuna kadar belgelerini eksiksiz olarak teslim etmezse veya il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda belgelerinin ilgili mevzuata uygun olmadığı tespit edilirse bu durum yazı ile müracaat sahibine bildirilir ve yazı ekinde belgeler iade edilir. Ayrıca konu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Bu kurucu veya kurucu temsilcisine iki yıl süre ile kurs açmak için Genel Müdürlüğün internet sayfasında yer alan başvuru ekranı girişine izin verilmez." düzenlemesine yer verilmiş, 6. fıkrasında ise: "Genel Müdürlüğün internet sayfasında yer alan başvuru ekranına aynı il veya ilçe sınırları içinde birden fazla kurs açma müracaatı olması durumunda, müracaat eden farklı kişiler ilk müracaattan itibaren sıralanarak farklı kişiler tarafından açılacak kurs sayısı kadar müracaat edilmesi halinde tümüne, farklı kişiler tarafından açılacak kurs sayısından fazla müracaat edilmiş olması halinde ise başvuru sırasına göre beşinci fıkra hükümleri doğrultusunda işlem başlatılır. Müracaat edenlerin belgelerinin iade edilmesi durumunda sırasıyla sonraki müracaat edenler için aynı işlem uygulanır." hükmü yer almıştır.
Uyuşmazlık, başvuruların değerlendirilmesinde ve başvurulara kurs açma izni verilmesinde internetten yapılan başvurunun zaman önceliğinin esas alınmasından kaynaklanmaktadır.
Burada; kurs açma izni için başvuruların değerlendirilmesinde internet ortamındaki başvurucuların müracaat zamanının esas alınmasına ilişkin düzenlemede idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yöntemle uzun bürokratik süreçlerden arınmış ve birden fazla il veya ilçede amaç dışı kurum açma başvurularında bulunarak kotaları doldurma eğilimi gösteren kötü niyetli başvuruların önüne geçilmesini amaçladığı, başvuru zamanına göre öncelik hakkı tanınması yolunda, benzer düzenlemelere mevzuatımızda yer verildiği, söz konusu kriterin herkese uygulanabilir ve objektif nitelikte olduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede ve buna dayalı tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 17/03/2017 tarihinde yapılan başvuruların kabulüne dair işlem yönünden davanın reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.01/02/2017 tarih ve 29966 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. Fıkrası yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 17/03/2017 tarihinde yapılan başvuruların kabulüne dair işlem yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Dava kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlanmakla birlikte düzenleyici işlemin hukuka uygun olduğu anlaşılmakla … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına; davalı idarenin itiraz aşamasında yatırdığı … TL posta avansının davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
16/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.