T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3036
Karar No : 2022/4753
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına
…Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: 22/01/2018 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmak üzere … Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen araca ilişikin davacı adına kayıtlı … sayılı TIR karnesi ekinde yer alan faturada "dekor aksesuar" olarak beyan edilen eşyanın "eldiven" olduğunun tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca, gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, 22/01/2018 tarihinde Kapıkule Tır Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen … plakalı aracın kırmızı hattan X-Ray taramasına sevk edildiği, mühürlerin sağlam olduğu, TIRCUS üzerinden verilen ön beyanda eşya cinsinin "dekor aksesuar", TIR Karnesinde ise "accesorıes" olarak beyan edildiği, karne üzerinde fatura numarası veya eşyanın GTİP numarasının bulunmadığı, ayrıca sürücü tarafından yırtılıp çöpe atılan "traverteıne stone" cinsi eşyaya ait fatura ile "eldiven" cinsi eşyanın faturasının aynı tarih ve sayılı olduğu, araçta yapılan fiziki muayenede 696 çuval 446.524 çift "eldiven" cinsi eşyanın tespit edildiği belirtilerek, ara kararına idarece sunulan belgelerden, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşyaya ilişkin gümrüklenmiş değere esas kıymetin 20/01/2018 tarihli faturanın esas alınarak söz konusu faturadaki FOB kıymete emsal sigorta ve navlun bedelleri, ayrıca gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin eklenerek hesaplandığının görüldüğü, 2018/10 sayılı Adli Tahkikat dosyasında, araç şoförünün muayene memurunun taşıtı X-Ray taramasına yönlendirmesi üzerine faturaların değiştirilerek TIR Karnesine eldiven cinsi eşyaya ilişkin faturanın eklendiği, diğer faturanın ise yırtılarak çöpe atıldığı yönündeki ifadesinin bulunduğu dikkate alındığında, eşyanın başkaca bir tahlil, teknik inceleme veya araştırmaya gerek olmaksızın belirgin bir şekilde farklı cinste olduğu anlaşıldığından, davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tır Karnesi muhteviyatı eşya için verilen ön beyanın asıl beyan niteliğinde olmadığı, dolayısıyla farklı bulunan bir eşyadan söz edilemeyeceği, vergi kaybına sebebiyet verilmediğinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca para cezası kararı alınamayacağı, davaya konu işlemin yetkisiz idarece tesis edildiği, şirket yetkilisi hakkında devam eden ceza yargılamasında beraat kararı verildiği, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, duruşma yapılması ve kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Olayda, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesi hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmakla birlikte; gümrük mevzuatından kaynaklanan para cezaları bakımından da uygulanacağı kuşkusuz bulunan "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 7190 sayılı Kanun ile yapılan mevzuat değişikliği dikkate alınmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, duruşmaya gerek görülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
22/01/2018 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmak üzere Kapıkule Tır Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen ve TIR karnesi eki faturada "dekor aksesuar" olarak beyan edilen eşyayı taşıyan aracın kırmızı hattan şüphe üzerine X-Ray cihazına yönlendirildiği sırada, araç şöförü tarafından beyan edilen faturanın yırtılarak çöpe atıldığı, yerine ilk faturanın tarih ve sayısına sahip "eldiven" cinsi eşyaya ait faturanın eklendiği, araçta yapılan fiziki aramada da 696 çuval 446.524 çift "eldiven" cinsi eşyanın bulunduğu tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca, gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmış olmasına karşın, 235. maddenin 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca işlem yapılacağı; aynı fıkranın (a) bendinde, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği; (b) bendinde, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, araçta yapılan fiziki muayene sonucu beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste bir eşyanın bulunduğu ve bu minvalde karara bağlanan para cezasının dayanağının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası olduğu anlaşılmaktadır. Anılan fıkranın olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca ceza kararı alınabilmesi için eşyanın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti yeterlidir. Ancak, 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değiştirilen halinde, bu koşula ilave olarak farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunun da gerçekleşmesi gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, beyan edilen eşya belirgin şekilde farklı bir cinste bile olsa gümrük vergileri bakımından bir fazlalık söz konusu değilse ceza kesilemeyecektir.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, başkaca bir tahlil, teknik inceleme veya araştırmaya gerek olmaksızın eşyanın beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun anlaşılması neticesinde, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesi hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmakla birlikte; gümrük mevzuatından kaynaklanan para cezaları bakımından da uygulanacağı kuşkusuz bulunan "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, anılan fıkranın yeni hali uyarınca cezanın gümrük vergilerinin iki katı tutarında hesaplanması gerektiğine dair hususun da ayrıca göz önüne bulundurulması suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2…. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 30/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.