Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2019/3045 E. , 2021/4532 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3045
Karar No : 2021/4532
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU: Davacı Sendika tarafından;
1. …'nın … Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulunda 2009-2010 öğretim yılında kadrosuz usta öğretici olarak görevlendirilmesine ilişkin 06/01/2010 günlü iş sözleşmesinin 3. ve 4. maddeleri ile bu maddelerin tip sözleşmede karşılığı olan maddelerin,
2. Anılan maddelerin dayanağı olan ve Temmuz 2006 sayılı Tebliğler Dergisi'nde yayımlanarak yürürlüğe giren Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge'nin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde" ibaresinin,
3. 21/05/1977 günlü, 15943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin ikinci tümcesinde yer alan "okutulmasında" ibaresinin,
4. 03/07/2002 günlü, 24804 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "bağımsız olarak" ibaresi ile 3. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim ... hizmetlerinde" ve "öğretmenlik sorumluluğu" ibarelerinin iptali istemiyle açılmıştır.
YARGILAMA SÜRECİ :
Danıştay İkinci Dairesince verilen 24/06/2014 günlü, E:2010/4856, K:2014/6374 sayılı kararla, tip sözleşmenin iptali isteminin incelenmeksizin reddine, diğer talepler yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/11/2016 günlü, E:2014/5347, K:2016/3163 sayılı kararı ile, Daire kararının; "…'nın … Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulunda 2009-2010 öğretim yılında kadrosuz usta öğretici olarak görevlendirilmesine ilişkin 06/01/2010 günlü iş sözleşmesinin 3. ve 4. maddeleri ile bu maddelerin tip sözleşmede karşılığı olan maddelerin, 21/05/1977 günlü, 15943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin ikinci tümcesinde yer alan "okutulmasında" ibaresinin iptali isteminin reddine" ilişkin kısımlarının onanmasına; "Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge'nin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde" ibaresinin, Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "bağımsız olarak" ibaresinin ve 3. fıkrasında yer alan "öğretmenlik sorumluluğu" ibarelerinin iptali isteminin reddine" ilişkin kısmı ile herhangi bir değerlendirme ve hüküm içermediği gerekçesiyle aynı maddenin 3. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim ...hizmetlerinde" ibaresi ile ilgili kısmının ise bozulmasına hükmedilmiştir.
Aynı Kurulun 25/04/2019 günlü, E:2017/2104, K:2019/2000 sayılı kararıyla da, davalı idarelerin kısmen bozmaya yönelik karar düzeltme istemleri reddedilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI : Mevzuatta yer alan düzenlemelerde, öğretmen unvanı taşımayan kişilere "öğretmen görev, yetki ve sorumluluğu" verilememesine karşın, dava konusu edilen işlemlerle, usta öğreticilere bu yetkinin verildiği; anılan düzenlemelerle nakış, el sanatları ve giyim gibi meslek öğretmenliği bölümlerinden mezun olan öğretmen adaylarının, öğretmen olarak atanmasının engellendiği; davalı idarelerin, bu alanlara ilişkin öğretmen ihtiyacını ilköğretim veya lise mezunu usta öğreticilerle karşılamayı tercih ettiği, bu tercihini de mevzuata uydurmak için, usta öğreticilere öğretmen görev, yetki ve sorumluluğu verildiği; dava konusu düzenlemelerin, öğretmenliği, kariyer ve ihtisas mesleği olmaktan uzaklaştıracağı ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI:
1- … Bakanlığı tarafından; dava konusu edilen Yönerge ve Yönetmeliklerin, 657 sayılı Kanun'un 89. maddesine dayanılarak hazırlandığı; yaygın eğitimin kendisine özgü yapısı ile çeşitli süre ve düzeylerde hayat boyu sürdüğü ve hedef kitlesini, toplumun tamamının oluşturduğu; yaygın eğitimde her çeşit genel ve mesleki/teknik kurs bulunduğu, bu nedenle, yeterli sayıda kadrolu öğretmen ve kadrolu usta öğretici istihdam edilmesinin bütçe açısından olanaklı olmadığı, bunun yerine, ek ders ücreti karşılığında uzman ve usta öğreticilerden yararlanmanın daha ekonomik ve verimli olduğunun kabul edilmesi gerektiği savunulmuştur.
2- …Valiliği tarafından; valilik işlemlerinin, Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılan Yönetmelik, Yönerge ve Genelgeler gereği tesis edildiği belirtilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, bozulan kısım yönünden; Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge'nin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde" ibaresinin, Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "bağımsız olarak" ibaresinin ve 3. fıkrasında yer alan "öğretmenlik sorumluluğu" ibarelerinin iptaline; Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim ... hizmetlerinde" ibaresinin iptali istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika tarafından, …'nın … Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulunda 2009-2010 öğretim yılında kadrosuz usta öğretici olarak görevlendirilmesine ilişkin 06/01/2010 günlü İş Sözleşmesi'nin 3. ve 4. maddeleri ile bu maddelerin tip sözleşmede karşılığı olan maddelerin, anılan maddelerin dayanağı olan Temmuz 2006 tarihli Tebliğler Dergisi'nde yayımlanan Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge'nin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde" ibaresi ile 21/05/1977 günlü, 15943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin ikinci tümcesinde yer alan "okutulmasında" ibaresinin ve 03/07/2002 günlü, 24804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "bağımsız olarak" ibaresi ile 3. fıkrasında yer alan ''eğitim-öğretim...hizmetlerinde'' ve "öğretmenlik sorumluluğu" ibarelerinin iptali istenilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde; İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği öngörülmüş olup, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise, Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır.
Danıştay İkinci Dairesinin 24/06/2014 günlü, E:2010/4856, K2014/6374 sayılı kararıyla; davanın, tip sözleşmenin iptali istemi yönünden incelenmeksizin, diğer yönlerden ise reddine karar verildiği; bu kararın temyizi üzerine İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/11/2016 günlü, E:2014/5347, K:2016/3163 sayılı kararıyla; …'nın … Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu'nda 2009-2010 öğretim yılında kadrosuz usta öğretici olarak görevlendirilmesine ilişkin 06/01/2010 günlü iş sözleşmesinin 3. ve 4. maddeleri ile bu maddelerin tip sözleşmede karşılığı olan maddelerin, 21/05/1977 günlü, 15943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin ikinci tümcesinde yer alan "okutulmasında" ibaresinin iptali isteminin reddine ilişkin kısmının onanmasına, davacının, Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim ...hizmetlerinde" ibaresinin iptali istemi hakkında; Dairece bir değerlendirme yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı anlaşıldığından, kararda bu yönüyle hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle bozulmasına; davacının, Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "bağımsız olarak" ibaresi ile 3. fıkrasında yer alan "öğretmenlik sorumluluğu" ibareleri ile Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönergenin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde" ibaresinin iptali isteminin reddine ilişkin kısma gelince; dava konusu düzenlemelerle, öğretmen olma niteliklerini taşımayan usta öğreticilere de bağımsız sınıf verilmek suretiyle, bu kişilere öğretmenlik görevi yaptırılacağı anlaşılmakta olup, öğretmen olmayan kişilere öğretmenlik görev ve sorumluluğu verilemeyeceği gibi, öğretmen olarak görevlendirilme koşullarını taşımayan kişilerin bağımsız sınıflarda öğretmenlik görevi yapmasının da yasal olarak mümkün olmadığı, usta öğreticilerin, öğretmen görev ve sorumluluğu içinde bağımsız sınıf verilerek değil, ancak bir öğretmen yanında ve onun gözetiminde sınıflarda görevlendirilebilecekleri sonucuna varıldığı, bu durumda, anılan düzenlemelerde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.
03/07/2002 günlü, 24804 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''eğitim-öğretim ... hizmetlerinde'' ibaresinin iptali istemi yönünden:
Anılan fıkrada Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Yönetmeliği hükümlerine göre eğitim-öğretim ve üretim hizmetlerinde uzman ve usta öğretici görevlendirilebileceği hükme bağlanmış olup; usta öğreticilerin bir öğretmenin yanında ve onun gözetiminde sınıflarda görevlendirilebilecekleri sonucuna varıldığından anılan ibarede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu 03/07/2002 günlü, 24804 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''eğitim-öğretim ... hizmetlerinde'' ibaresinin iptali istemi yönünden davanın reddi; Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "bağımsız olarak" ibaresi ile 3. fıkrasında yer alan "öğretmenlik sorumluluğu" ibareleri ile Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönergenin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde" ibaresinin ise iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Dairemizin 24/06/2014 günlü, E:2010/4856, K:2014/6374 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/11/2016 günlü, E:2014/5347, K:2016/3163 sayılı kararıyla kısmen bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar hakkı tanınmadığından, bozma kararına uyularak Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra bozulan kısım yönünden işin gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 18. maddesinde; Türk milli eğitim sisteminin, örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere, iki anabölümden oluştuğu, örgün eğitimin, okul öncesi eğitimi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsadığı, yaygın eğitimin, örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü kapsadığı, 43. maddesinde; öğretmenliğin, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleği olduğu, öğretmenlerin bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlü oldukları, öğretmenlik mesleğine hazırlığın genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanacağı, bu nitelikleri kazanabilmeleri için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun, öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin esas olduğu, bu öğrenimin lisans öncesi, lisans ve lisans üstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkan verecek biçimde düzenleneceği, 45. maddesinde; öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak niteliklerin, Milli Eğitim Bakanlığınca tespit edileceği, öğretmenlerin, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurtdışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, Milli Eğitim Bakanlığınca seçilecekleri hükümleri düzenlenmiş, 47. maddesinde de; örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticilerin de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebilecekleri, öğretim tür ve seviyelerine göre uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak şartlar, görev ve yetkilerinin yönetmeliklerle tesbit edileceği belirtilmiştir.
İşlem tarihinde yürürlükte olan 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı" başlıklı 8. maddesinde; Talim ve Terbiye Kurulunun görevleri belirlenmiş, anılan maddenin (c) bendinde; "eğitim ve öğretimi geliştirme ve değerlendirme ile ilgili görev ve hizmetleri yürütmek" hükmü yer almıştır.
Yine işlem tarihinde yürürlükte olan 07/07/2009 günlü, 80 sayılı Talim ve Terbiye Kurul Kararı'nın 3. maddesinde; bu Esasların, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel; okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yaygın eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların atamalarına esas olan alanlar ile mezun oldukları yükseköğretim programları ve aylık karşılığı okutacakları derslerin belirlenmesine ilişkin hükümleri kapsadığı, 7. maddesinde; öğretmenlerin gerekli ve yeterli düzeyde genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon almalarının esas olduğu, bu eğitim süreçlerinden biri için yeterli kredi almamış olanların öğretmen olarak atamasının yapılamayacağı ifade edilmiştir.
21/05/1977 günlü, 15943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs ve seminerlerinde görevlendirilecek usta öğreticilerde aranacak özel şartları belirleyen 4. maddesinin (b) bendinde; en az ilkokul mezunu olması, ilkokul ve ortaokul mezunlarının ustalık alanlarında en az 11 yıl, orta dereceli okulların ikinci devresinden veya yüksek öğrenim kurumlarından mezun olanların da en az 4 yıl ustalık alanlarında başarılı bir şekilde çalışmış olduklarını belgelendirmeleri, ancak, özel eğitime muhtaç çocuklara mahsus kurumlarda görev alacak kişi özürlü ise süre şartı aranmayabileceği, 3. maddenin (b) fıkrasının 3. ve 4. bentlerindeki şartları yerine getirmeleri gerektiği düzenlenmiş, 3. maddenin (b) fıkrasının 3. ve 4. bentlerinde ise; eğitim ve öğretim görevini başarı ile yapabilmesini sağlayacak eğitim formasyonu kazandırmak amacı ile programı Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanacak bir kursu başarı ile bitirmiş olmak (Öğretmen yetiştiren bir okulu bitirmiş veya eğitim kurumlarından en az iki yıl öğretmenlik yapmış olanlar ile süresi en fazla üç ay olan eğitim faaliyetlerinde görevlendirileceklerde bu şart aranmaz. Bu formasyon sözleşme yapıldıktan sonra da Millî Eğitim Bakanlığınca verilebilir. Ek ders görevi verilmek suretiyle görevlendirileceklerde bu bentte belirtilen şart aranmaz.) ve hizmet göreceği alan ile ilgili olmak üzere Millî Eğitim Bakanlığınca tespit edilecek özel nitelikleri taşımak şartlarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I. Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği'nin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "bağımsız olarak" ibaresi ile 3. fıkrasında yer alan "öğretmenlik sorumluluğu" ibareleri ile Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge'nin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde" ibaresinin iptali istemi yönünden:
Bir kariyer meslek olarak öğretmenlerin seçimi ve atanmaları, ilgili hükümleri yukarıda da belirtilen yasalarla çok sıkı kurallara bağlanmış ve bu kurallarla Türk Milli Eğitiminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkelere ulaşmak hedeflenmiş olup; usta öğreticilerle kariyer meslek olan öğretmenlerin seçimi, atanmaları ve görevleri birbirinden farklı olarak düzenlenmiştir.
Dava konusu Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği'nin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 271. maddesinde; kurumlarda, öğretmen ihtiyacı karşılanamayan alanlarda kadrolu usta öğretici, ücretli uzman ve usta öğretici ile gönüllü/sözleşmeli eğitici ve öğretici görevlendirilebileceği, mevzuatına göre atanan kadrolu usta öğreticilerin, bir öğretmenin gözetiminde derse girdiklerinde aynı branştaki öğretmenlerin aylık karşılığı okutmakla yükümlü oldukları ders saati kadar ders okutacağı, bunlara, öğretmen gereksinimi karşılanamadığından bağımsız olarak ders okuttuklarında, aynı branştaki öğretmenlerin aylık ve ek ders karşılığı okutmakla yükümlü oldukları ders saati kadar ders görevi verilebileceği, branşında kurs açılamayanların, yakın branşta açılan kursta görevlendirilebileceği, branşında veya yakın branşta da kurs açılamaması durumunda kurumun uygun hizmetlerinde çalıştırılacağı, başka bir ile atanmaları durumunda aynı esaslar doğrultusunda çalıştırılacağı, Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Yönetmeliği hükümlerine göre eğitim-öğretim ve üretim hizmetlerinde uzman ve usta öğretici görevlendirilebileceği, görevlendirmede, resmî görevi bulunanlar, emekliler ile özel kurum ve kuruluşlarda çalışıp herhangi bir sosyal güvenlik kurum/kuruluşuna kayıtlı kişilere öncelik verileceği, uzman ve usta öğreticilerin, görevlerini öğretmenlik sorumluluğu içinde müdürün belirleyeceği esaslara uygun olarak yürüteceği düzenlenmiş, Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge'nin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında ise; Merkezlerde görevlendirilen uzman ve usta öğreticilerin, eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde müdür tarafından düzenlenecek esaslara uygun olarak görev yapacağı, ancak uzman ve usta öğreticilerin görevlerini aksatmamak şartı ile başka kurumlarda veya serbest olarak da çalışabileceği düzenlenmiştir.
Dava konusu düzenlemelerle, öğretmen olma niteliklerini taşımayan usta öğreticilere de bağımsız sınıf verilmek suretiyle, bu kişilere öğretmenlik görevi yaptırılacağı anlaşılmakta olup, öğretmen olmayan kişilere öğretmenlik görev ve sorumluluğu verilemeyeceği gibi, öğretmen olarak görevlendirilme koşullarını taşımayan kişilerin bağımsız sınıflarda öğretmenlik görevi yapmasının da yasal olarak mümkün olmadığı, usta öğreticilerin, öğretmen görev ve sorumluluğu içinde bağımsız sınıf verilerek değil, ancak bir öğretmen yanında ve onun gözetiminde sınıflarda görevlendirilebilecekleri sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, anılan düzenlemelerde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
II. Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim ... hizmetlerinde" ibaresinin iptali istemi yönünden ise:
İptali istenilen düzenlemede; Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Yönetmeliği hükümlerine göre eğitim-öğretim ve üretim hizmetlerinde uzman ve usta öğreticilerin görevlendirilebileceğine yer verilmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğe göre üst norm niteliğindeki 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47. maddesinde, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticilerin geçici veya sürekli olarak görevlendirilebileceği hüküm altına alınmış; 21/05/1977 günlü, 15943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik'te de, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs ve seminerlerinde görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilerde aranacak şartlar, görevlendirme şekilleri, görev ve sorumluluklar gibi hususlar belirlenmiştir.
Anılan yasal düzenleme uyarınca, usta öğreticilerin, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevlendirilebileceklerine imkan tanınmış, buna ilişkin usul ve esaslar da Yönetmelikte belirlenmiştir.
Yukarıda da yer verildiği üzere usta öğreticilerin sınıflarda, bir öğretmen yanında ve onun gözetiminde görevlendirilebilecekleri sonucuna varıldığından, söz konusu kişilerin eğitim-öğretim hizmetlerinde görevlendirilmelerine yönelik dava konusu düzenlemede, üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği'nin 271. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "bağımsız olarak" ve 3. fıkrasında yer alan "öğretmenlik sorumluluğu" ibareleri ile Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne Bağlı Halk Eğitim Merkezlerindeki Yöneticiler Dışında Görevli Diğer Personelin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Belge ve Değerlendirmelere İlişkin Yönerge'nin "Uzman ve usta öğreticilerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim hizmetlerindeki öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları içinde" ibaresinin İPTALİNE;
2. Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 271. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "eğitim-öğretim ... hizmetlerinde" ibaresinin iptali istemi yönünden ise DAVANIN REDDİNE;
3. Nihayetinde dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin, haklılık oranına göre yarısı olan …-TL'nin davalı Milli Eğitim Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine, diğer yarısının davacı üzerinde bırakılmasına, kararın kesinlik kazanmsından sonra artan posta ücretinin davacıya iadesine;
4. Davalı ... Bakanlığınca, karar düzeltme aşamasında yatırılan ve kullanılan …-TL gider avansının yarısı olan …-TL'nin davacıdan alınarak anılan idareye verilmesine, geri kalan kısmın ise davalı idare üzerinde bırakılmasına;
5. Bakılan davanın, kesinleşen kısmı için davalı idarelerden Milli Eğitim Bakanlığı lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada, anılan idare lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine;
6. Mevcut karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı Milli Eğitim Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine;
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.