Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2019/31 E. , 2021/6041 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/31
Karar No : 2021/6041
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı adına
...(...) Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... (... İplik) adına tescilli ...tarih ve ...sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı iplik cinsi eşya ile ilgili olarak davacı adına yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği şirketi sıfatıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, aynı olayla ilgili olarak asıl borçlu firma adına yapılan tahakkuk ve karara bağlanan para cezalarının iptali istemiyle açılan davalarda işlemin iptali ve davanın reddi yolunda verilmiş mahkeme kararlarının bulunduğu, söz konusu çelişkili kararlar sebebiyle asıl borçlu nezdinde kesinleşmiş bir borcun varlığından söz edilemeyeceğinden, davacı adına müteselsil sorumlu sıfatıyla para cezası kararı alınmasında hukuka uyarlık bulunmadığı; diğer yandan, davacı şirket yetkililerinin yargılandığı .... Ağır Ceza Mahkemesinin E:...esasına kayıtlı dosyasının incelenmesinden, 18/07/2017 tarihli celsede verilen savcılık mütalaasında davacı şirket yetkilisi ...'nın suça iştirak kastı olmadığından beraatinin talep edildiğinin anlaşılması karşısında, davacı şirketin iştiraki hususunda yeterli veri olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkemece uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesi gerektiği, antrepoda gerçekleştirilen usulsüzlüğe göz yuman yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacı adına karara bağlanan para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... (... İplik) adına tescilli ...tarih ve ...sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı iplik cinsi eşya ile ilgili olarak davacı adına yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği şirketi sıfatıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, gümrük antrepolarındaki eşyanın, antrepo beyannamesinde beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, bu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
Maddede bahsi geçen belirgin bir şekilde farklı cinste eşya, Gümrük Yönetmeliği'nin 238. maddesinde, 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesinin 5. fıkrasının uygulanması bakımından, gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın kontrolü neticesinde beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşya şeklinde tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Olayda, ... (... İplik) adına tescilli ...tarih ve ...sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı iplik cinsi eşyanın, Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı ...Genel Antrepoculuk Nakliyat ve Ticaret Anonim Şirketine ait antrepoya konulduğu, başlatılan incelemede 02/01/2014 tarihinde davalı idareye ve Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı antrepolarda yapılan tespitlerde, 31/12/2013 tarih ve ...ve ...tarih ve ...sayılı beyanname muhteviyatı eşyanın antrepoda bulunduğu, ancak ...tarih ve ...sayılı beyanname muhteviyatı eşya değiştirilerek ve ...tarih ve ...sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı eşya muayene memurundan gizlenmek suretiyle 54.02 pozisyonunda dampinge karşı vergiye tabi olmayan iplik cinsi eşya olarak beyan edildiği halde, 55.08 pozisyonunda dampinge tabi eşyanın ithal edilmeye çalışıldığı iddiasıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası uyarınca para cezası kararı alındığı anlaşılmıştır.
Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, ... (... İplik) adına tescilli ...tarih ve ...sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı iplik cinsi eşya nedeniyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, aynı olaya ilişkin olarak açılan ceza davasında .... Ağır Ceza Mahkemesine sunulan 15/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda yer alan tespitlere yer verilerek, olayda, antrepoda bulunan serbest dolaşıma girmemiş iki adet antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyanın gümrük gözetiminden çıkarılmadığı, nitekim inceleme için gidildiğinde eşyaya el konulduğu, olay esnasında eşyanın beyan edilenin aksine dampinge karşı vergiye tabi eşya olduğuna ilişkin tutanak tutulmayıp kamera kayıtları ve tanık beyanlarından hareket edildiği, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kararı alınabilmesi için beyan edilen ile tespit edilen eşya arasında cins itibarıyla belirgin şekilde farklılık bulunması gerektiği halde her iki GTİP'in de iplik cinsi eşyaya ait olduğu, hatta tasfiye sırasında yapılan analizde iki eşyanın aynı pozisyonda bulunduğu saptandığından ceza kesme koşullarının olayda gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararın Dairemizce onandığı görülmüştür.
Bu itibarla, anılan dosyada, beyan edilen ve gümrük idaresince iddia olunan her iki GTİP'in de iplik cinsi eşyaya ait olduğu görüldüğünden ve 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesinin 5. fıkrasında yer alan ceza kesme koşullarının olayda gerçekleşmediği ortaya konulduğundan yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacı adına aynı maddeye istinaden karara bağlanan para cezasının da iptaline karar verilmesi gerekirken yukarıda değinilen gerekçeyle verilen mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1....Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/12/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
X-KARŞI OY:
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının, olayla ilgili fezleke, iddianame, ön inceleme, inceleme raporları ve ceza yargılaması yapan .... Ağır Ceza Mahkemesi'ne sunulan bilirkişi raporlarında yer alan tespitlerin Türk Gümrük Tarife Cetveliyle birlikte değerlendirilmesinden; Gümrük Tarife Cetveli'nde 54.02 pozisyonunun "sentetik filament iplikleri (dikiş ipliği hariç) (perakende olarak satılacak hale getirilmemiş) (67 desiteksten az olan sentetik mono filamentler dahil)", 55.08 pozisyonun ise "sentetik ve suni devamsız liflerden dikiş ipliği (perakende olarak satılacak hale getirilmiş olsun olmasın)" olarak yer aldığı, iki pozisyon arasındaki temel farkın dikiş ipliği olup olmama olduğu, Dairemizin 2018/3930 esasına kayıtlı dosyasında yer alan kamera kayıtlarının izlenmesinden, ...tarih ve ...sayılı beyanname muhteviyatı eşyanın Halkalı Gümrük Müdürlüğüne bağlı ...numaralı antrepoya alınması gerekirken 31/12/2013 tarihinde 15:30 sularında Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı ...numaralı antrepoya alındığı, eşyanın ambalajı üzerinde "MATRİS" ve "%100 polyester dikiş ipliği" ibarelerinin bulunduğu, aynı eşyanın 02/01/2014 tarihinde yine 15:00 sularında ...numaralı antrepoya aktarıldığı, iddianame içerisinde yer alan YGM Yardımcısı ...'nın ifadesinde, muayene memurunca antrepo stokunun incelenmesi üzerine olayı öğrendiğini, Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı antrepoda bulunan eşyanın taşınmamasına ilişkin talimatı antrepo müdür yardımcısı ...'a ilettiği halde eşyanın yeniden ...numaralı antrepoya taşındığı, antrepo müdür yardımcı ...'un ifadesinde ... Gümrük Müşavirliği çalışanı ... isimli şahsın talimatı üzerine yeni gelen eşyanın ...numaralı antrepoya alındığı, eski eşyanın ...numaralı antrepoda kontrol ettirildiği, dampinge karşı vergiye tabi eşyanın sanki kontrol edilmiş gibi gösterilmesi işini mayıs ayından beri yaptıklarını beyan ettikleri, Antrepo Depo Şefi ...'un ifadesinin anılan şahısların ifadelerini doğruladığı, ... Gümrük Müşavirliği Limited Şirketi'ne ait işyerinde yapılan aramada, USB bellek içinde Ambarlı liman sahası içinde su alan ...numaralı konteynerda yer alan bulunan 55.08 pozisyonlu eşyanın zarar gördüğüne ilişkin fotoğrafların bulunduğu, söz konusu eşyanın ...sayılı beyannamede 54.02 pozisyonunda beyan edildiği, davacının iş yeri adresinde yapılan aramada adresin kapalı olduğu, eşyanın yurtiçinde satıldığı ... İplik Firmasına ait işyerinde yapılan aramada, davacıya ait gümrük beyannameleri ve belgelerin bulunduğu, firma deposunda bulunan eşya üzerinde "MATRİS" ve "%100 polyester dikiş ipliği" ibaresinin bulunduğu, anılan firma muhasebecisinin ibraz ettiği davacıdan alınan eşyanın stok envanter kaydına göre elkonulan eşyanın 55.08 pozisyonunda dampinge karşı vergiye tabi eşya olduğu; muayene memurlarına soruşturma izni verilmemesine ilişkin yazıda; her bir beyannamede antrepoya alınan eşyanın yaklaşık miktarda olması, ...numaralı antrepoda muayene için ibraz edilen eşyanın yerinin her seferinde değiştirilmesi, eşyaya ait emsal kimyahane raporu bulunması, eşyanın tahlile tabi eşya olmaması, ...numaralı antrepoya alınan eşyanın anılan antrepo kayıtlarına girmemesi ve aynı gün içinde izinsiz Halkalı Gümrük Müdürlüğüne alınan eşya üzerinden ithalat işlemleri tamamlanarak dampinge karşı vergiye tabi eşya antrepodan çıkarıldığı, her iki antreponun aynı anda birlikte kontrol edilmesi dışında tespit edilemeyecek bir organizasyonun bulunduğu, ceza yargılamasının .... Ağır Ceza Mahkemesinin E:...esasına kayıtlı dosyasında yapıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen tüm tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, 02/01/2014 tarihinde tespit edilen dampinge karşı vergiye tabi eşya yerine dampinge karşı vergiye tabi olmayan eşya gösterilerek muayene ettirilmesi ve antrepoya kayıtsız alınan eşyanın gümrük işlemleri yapılmadan yurda sokulması eyleminin defalarca yapıldığının ve her defasında yurda sokulan eşyanın dampinge karşı vergiye tabi eşya olduğunun ortaya konulduğu sonucuna varılmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 5. fıkrasında, gümrük antrepolarındaki eşyanın, antrepo beyannamesinde beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
Belirgin şekilde farklı eşyanın tanımı; Gümrük Yönetmeliği'nin 328. maddesinin 2. fıkrasında, Kanun'un 236. maddesinin 5. fıkrasının uygulanması bakımından, gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın kontrolü neticesinde beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşya olarak yapılmıştır.
Dava konusu olayda, ticaret politikasına tabi tutulan yani dampinge tabi olan eşya ile dampinge tabi olmayan eşyanın değiştirilmesi söz konusu olmakla, beyan edilen eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun somut şekilde ortaya konulması karşısında, ceza kararı alınabilmesi için gerekli koşullar gerçekleştiğinden, işlemin iptaline dair kararın bozulması gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum.
XX-KARŞI OY:
Dosya kapsamı fezleke, ön inceleme ve inceleme raporlarında yer alan, ... (... İplik) tarafından ithal edilen dampinge karşı vergiye tabi iplik cinsi eşyanın her ithalat işlemi öncesinde ...Genel Antrepoculuk Nakliyat ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından işletilen Halkalı Gümrük Müdürlüğü denetimindeki ...numaralı antrepo yerine Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı ...numaralı antrepoya konulduğu, kontrol işlemleri için gelen muayene memurlarına ...numaralı antrepoya izinsiz alınan dampinge karşı vergiye tabi olmayan iplik cinsi eşya gösterilerek antrepo ve serbest dolaşıma giriş rejimi işlemleri tamamlanırken dampinge karşı vergiye tabi eşyanın gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın ...numaralı antrepodan yurda sokulduğu yolundaki tespitlerin değerlendirilmesinden, antrepoya konulan eşyayı değiştirmek suretiyle ithale konu eşyanın pozisyonuna ilişkin beyanının gerçeğe aykırı olduğu somut delil ve tespitlerle ortaya konulduğundan anılan firma adına belirtilen tespitler esas alınarak işlem yapılabilecektir.
Olayda, antrepoda beyan edilen eşyanın belirgin cinste farklı çıktığı ortaya konmakla birlikte, yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği şirketi olan davacının sorumluluğunun incelenmesi gerekmektedir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10. maddesinin (c) fıkrasında; Müsteşarlık'ın, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alacağı, bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğu; 229. maddesinin 2. fıkrasında gümrük müşavirliğinin bir tüzel kişilik olması halinde, gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını atmış olanların vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde, bunlar gümrük idaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte müteselsilen sorumlu ollacakları, bu hallerde, ilgili gümrük müşavirinin kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile birlikte tüzel kişilik de gümrük idaresince alınan vergiler ve verilen para cezaları yönünden müteselsilen sorumlu olacakları hükümlerine yer verilmiştir.
Gümrük Kanununun Uygulanmasına Dair Gümrük Yönetmeliği'n 574. maddesinde; yetkilendirilmiş gümrük müşaviri, Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Müsteşarlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576. maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri olarak tanımlanmış; "Yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin sorumluluğu" başlıklı 575. maddesinde ise, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin, yapmış oldukları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları düzenlemesine yer verilmiştir.
Gümrük müşavirliği faaliyetlerinin bir tüzel kişilik bünyesinde yapılması halinde kişisel cezai sorumluluk saklı kalmak kaydıyla, bu faaliyetlerle ilgili olarak müteselsil sorumluluk esasının getirildiği anlaşılmakta olup, gümrük müşavirleri ile aynı faaliyetleri icra eden, hatta bu tespit işlemlerini yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilerek daha büyük bir sorumluluk altına girmiş olan, yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri açısından aynı esas benimsenmek suretiyle, işlemi yapacak yetkilendirilmiş gümrük müşaviri ile birlikte tüzel kişiyi temsil ve ilzama yetkili kişi ya da kişilerin de sorumlu tutulması öngörülmüştür.
Dosya kapsamı bilgi ve belgelerin incelenmesinden, vergi kaybına neden olan cezai fiile iştirak etmediği anlaşılan davacının, gümrük mevzuatı açısından da antrepoda yapılan tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların doğruluğundan sorumlu olduğu, ancak bu sorumluluğun mutlak bir sorumluluk olmayıp, beyanın gerçeğe aykırı olduğunu bilmesi gereken hallerle sınırlı olduğu, olayda ise ithalatçı firmanın muayene memurlarını yanıltma eyleminden davacının haberdar olduğunun ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği şirketi olan davacının, olayda, antrepoda beyan edilen eşyanın belirgin cinste farklı çıkmasına ilişkin sorumluluğundan bahisle karara bağlanan para cezasının yukarıda değinilen gerekçe ile iptali gerekirken sonucu itibarıyla yerinde olan karara yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.