T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3128
Karar No : 2022/6482
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Orman İşletme Müdürlüğü'nde … merkez dosya numarası ile işlem gören açık işletme, maden tesis ve altyapı tesisi kullanım amacına özgülenmiş sahanın … Orman Şefliğince tanzim edilen 14/11/2017 tarihli geri teslim alma tutanağı ile geri alınmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete temdit müracaatına rağmen ödenmesi gerekli yıllık izin bedelini ödemediği belirtilip söz konusu yıllık izin bedelini ödemesi hususunda makul (15 gün) bir süre verilerek iş bu yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde gerekli iş ve işlemlerin yapılacağına dair usulüne uygun bir bildirim yapılmadan temdit müracaatı için Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin ilgili maddesindeki gerekli şartları yerine getirmediğinden bahisle sahanın geri alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Orman Kanunu'nun 16' ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 11. maddesinin ç. bendinde mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi, bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair evrak ve yenilenmiş ruhsat ya da ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar ilgili bölge müdürlüğüne iznin yenilenmesi talebinde bunulmaması halinde iznin Bakanlıkça iptal edileceğinin belirtildiği, davacı şirketçe süresinde başvuruda bulunup ek taahhütaname imzalandığı, ancak Yönetmelikte sayılan iptal sebeplerinden olan yıllık izin bedelinin idarelerine ödenmediği, ayrıca Yönetmelikte temdit sahibi şirket temdide dair eksikliklerini tamamladıktan sonra izin talebi kabul edilinceye kadarki sürede faaliyetlerini durduracağı, oysa ki davacı şirketin eksik temdit talebi olmasına rağmen temdit talebi tarihi olan 31/12/2016 tarihinden 14/11/2017 tarihine kadar faaliyetlerine devam ettiği, bu durumun Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, davacı şirketçe temdit talebinde bulunduğu ancak tarafına eksiklikleri bildiren herhangi bir bildirimde bulunulmadığını ileri sürdüğü ancak 16. madde Yönetmeliğinin temdit talebi ve izinlerine ilişkin hükümleri açık olup herhangi bir tebligata gerek olmadığı, temditlerin olumlu sonuçlandırılabilmesinin şartlarının temdit talebi yapılan yere daha önce suç zabtının tutulmuş olmaması, kamu yararı ve yapılacak işe göre rezerv durumu ve müsaitliği olduğu, davacı şirketin çalışma süresi içerisinde aşımişgal ve faydalanma gibi suçlar işleyerek hakkında tutanak tutulmasına sebebiyet verdiği, hal böyle olmakla birlikte idarelerince tesis edilen işlemin temditin kabulü veya reddine ilişkin olmayıp temdit başvurusundaki şartların tamamlanmamış olması, Yönetmeliğe göre faaliyetinin durdurulması gereken şirketin faaliyet devamı sebebiyle yapılan işletmenin resen geri teslim alma işleminin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Orman Kanunu'nun 16' ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 11. maddesinin ç. bendinde mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi, bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair evrakve yenilenmiş ruhsat ya da ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar ilgili bölge müdürlüğüne iznin yenilenmesi talebinde bunulmaması halinde iznin Bakanlıkça iptal edileceğinin belirtildiği, davacı şirketçe süresinde başvuruda bulunup ek taahhütaname imzalandığı, ancak yıllık izin bedelinin idareye ödenmediği sabit olduğundan, öte yandan, orman iznine ilişkin olarak yapılan temdit başvurusunun olumlu sonuçlandırılabilmesinin şartlarının temdit talebi yapılan yere daha önce suç zabtının tutulmuş olmaması, kamu yararı ve yapılacak işe göre rezerv durumu ve müsaitliği olduğu, davacı şirketin çalışma süresi içerisinde aşım işgal ve faydalanma gibi orman suçu işleyerek hakkında tutanak tutulmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından, hukuka ve mevzuata aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Orman Şefliği'nce … tarihinde …, …, … ve … nolu bölmede Makam'ın … tarih ve … sayılı oluru ile davacı şirket adına 31/12/2016 tarihine kadar izin verilen ve tutanakta koordinatları belirtilen izin sahası ile ilgili olarak davacı şirketin temdit müracaatının bulunduğu ancak davacı şirketin temdit müracaatı için Orman Kanunu'nun 16' ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin ilgili maddesindeki gerekli şartların yerine getirilmediğinden bahisle izin sahasının resen geri teslim alınması gerektiği hususunda tutanak düzenlenip … tarihinde izin sahasında yapılan ölçümlerde açma, işgal ve faydalanma yapıldığı tespit edilerek … varak numaralı suç tutanağı tanzim edildiği, davacı şirket tarafından şirketleri adına tesis edilen … tarih ve … varak numaralı suç tutanağı ve bu tutanağa dayalı olarak yapılan sahanın teslim alınması işleminin iptali ile çalışma izin süresinin maden işletme ruhsatında verilen süre boyunca (26/7/2022) çalışma iznin ruhsat süresince devam etmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16'ncı maddesinin 1' inci fıkrasında ''Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir.
Orman Kanunu 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin ''Kesin izin süre uzatımı'' başlıklı 10. maddesinde; ''(1) İzin sahibinin yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabilir. Süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncellenir, onaylı taahhüt senedi alınır. (2) İzin süresi ile birlikte ruhsat süresinin de sona ermesi ve izin sahibinin ilgili kanun hükümlerine göre yenilenmiş ruhsatı alamaması halinde; izin sahibinin, izin süresi son günü mesai bitimine kadar Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınmış ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte bölge müdürlüğüne müracaat etmesi, bir yıllık arazi izin bedelini ödemesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi vermesi halinde bir yıl süreyle izin aynı şartlarla devam eder...(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında tanınan süre içinde yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ve bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair belge ile birlikte süre uzatımı için müracaat edilmesi halinde izin bir yıl daha devam eder, ancak bu fıkradaki süre içinde sahada çalışmaya müsaade edilmez.'' düzenlemesine, "İptal işlemleri" başlıklı 11' inci maddesinde "(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat veya hammadde üretim izin belgesine dayalı olarak verilen maden arama, işletme, tesis ve altyapı tesis izinleri; a) Hak sahibinin vazgeçmesi, b) Ruhsatın iptali, c) ÇED belgesinin iptal edilmesi, ç) (Değişik:RG-6/7/2018-30470) Mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi, bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair evrak ve yenilenmiş ruhsat ya da ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya temdit işlemlerinin veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar ilgili bölge müdürlüğüne iznin yenilenmesi talebinde bulunulmaması, d) (Değişik:RG-6/7/2018-30470) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerine istinaden devam eden izinlerde tanınan süre içinde yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte süre uzatımı için müracaat edilmemesi, ... ğ) Verilen izinlerin amacı dışında kullanılması, h) (Ek:RG-6/7/2018-30470) İzin sahibinin rödövansçı olması durumunda, maden siciline bilgi amaçlı şerh edilmiş rödövans sözleşmesi şerhinin kaldırılması, halinde Bakanlıkça iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, saha ile ilgili olarak orman izinli süre dahilinde çeşitli tarihlerde orman suçlarına ilişkin suç tutanakları tanzim edildiği, 19.11.2011 tarihinde tanzim olunan suç tutanağı üzerine ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında davacı şirket müdürü olduğu anlaşılan Hüseyin Şanlı'nın orman alanının işgal ve faydalanma suçu sebebiyle mahkumiyetine karar verildiği ve kararın kesinleştiği UYAP kayıtları üzerinden yapılan tetkikten anlaşılmaktadır. Keza 30.03.2017 tarihinde orman alanının işgal ve faydalanma suçu sebebiyle tutulan suç tutanağı üzerine ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında davacı şirket yetkilisinin yargılamasına devam edildiği görülmekle sahanın verilen izinleri aşar şekilde kullanıldığı kanaatine varılmıştır.
Dava konusu sahanın teslim alınması işleminden önce, davacıya 05.11.2016 ve 31.10.2017 tarihlerinde 2013 - 2014 döneminden itibaren arazi izin bedellerinin ödenmesi hususlarında yazılar yazılmış olduğu, 05.11.2016 tarihli yazıda sahanın re'sen geri alınacağına ilişkin ihtarda da bulunulduğu, buna rağmen 31.10.2017 tarihine kadar arazi izin bedelinin ödenmemiş olduğu ve davacı şirketçe 14.11.2017 tarihine kadar faaliyetlere devam edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:…. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 11/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.