Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2019/3136 E. , 2022/477 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2019/3136
Karar No : 2022/477
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, …'nın sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2014/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, Ocak-Aralık, 2015/Ocak-Mart, Ocak-Aralık dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … Petrol Ürn. Bilgs. ve Elektr. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda; anılan şirket tarafından düzenlenen faturaların sahte olduğu, sahte fatura düzenleme faaliyetinin ise, …, …, … ve … tarafından gerçekleştirildiğinden bahisle anılan şahıslar adına, adi ortaklık mükellefiyet kaydı tesis edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı, davacıyla ilgili olarak sadece, … ''şirkete muhasebe hizmetini birlikte çalıştığı … adlı şahsın verdiğini, düzenli muhasebe ücreti alınamaması nedeniyle muhasebe hizmetinin sonlandırıldığını, defterleri şirket yetkilisine devrettiğini, belgelerin …da da olmadığını, şirketin iş yerini görmediğini'' beyan ettiği, … hakkında sahte belge düzenleme fiiline iştirak nedeniyle çok sayıda rapor düzenlendiği, anılan şahsın aramalarda fatura ve kaşeleri ele geçirilen çok sayıda mükellefin ve …'ın ortak ve müdürü olduğu ...-… Demir Beton Ltd. Şti'nin de muhasebecisi olduğu, … isimli şahıs tarafından bilgi isteme yazısına icabet edilmediği, …'ın, … hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan ifadesinde, "tekstil işine başlamadan önce muhtelif muhasebe bürolarında muhasebe elemanı olarak elemanı olarak çalıştığını, …'e müşteri bulduğunu ve bu şahıstan muhasebecilik hizmeti aldığını, bu şahsın beyanname gönderme kullanıcı kodunu ve şifresini kullanmadığını, … ile birlikte çalışmadığını beyan ettiği'' hususlarına yer verildiği, bu tespitlerden hareketle davacının, şirket hakkında re'sen terk işleminin gerçekleştirilmemiş olsa idi, işyerini görmediği, işletme sahiplerini tanımadığı ve yasal defter ve belgelerini görmediği şirketin süregelen dönemler beyannamelerini vermek konusunda aracılık etmeye devam edeceği, meslek mensubu olmak sıfatıyla kendisine tanınan beyanname gönderme ve aracılık etme yetkisi çerçevesinde kullanabileceği şifresini kural dışı olarak ilgisiz kişilere (… adlı şahsa) vermek suretiyle hiç tanımadığı ve faaliyeti hakkında bilgisi olmadığı şirketin faturalarının sahte olarak düzenlenmesi fiilini kolaylaştırdığı sonucuna varıldığı görülmekte olup, yukarıda yer verilen tespitlerin ancak davacının müteselsil sorumluluğunu doğurabileceği, davacının …, …, … ve … tarafından sağlanacak maddi menfaati gözetmek suretiyle sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğini gösteren yeterli tespit bulunmadığı ve davacının elde ettiği iddia edilen maddi menfaate ilişkin herhangi bir tespite de yer verilmediğinden, davacı adına, vergi kayıp ve kaçağına iştirak ettiğinden bahisle kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, vergi ziyaı cezalarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: … Petrol Ürn. Bilgs. ve Elektr. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ile şirket tarafından düzenlenen faturaların aslında …, …, … ve … tarafından düzenlendiği sonucuna varıldığından anılan şahıslar adına, adi ortaklık mükellefiyet kaydı tesis edildiği, katma değer vergileri ile gelir (stopaj) vergilerinin ortaklık adına, gelir vergisi ve geçici vergilerin ise ortaklar adına tarh edildiği, davacının ise, meslek mensubu sıfatıyla kendisine tanınan beyanname gönderme-aracılık yetkisini ve bu yetki çerçevesinde kullanabileceği şifresini ilgisiz kişilere vermek suretiyle faaliyeti, faturaları ve defterleri hakkında hiçbir bilgisinin olmadığını ifade ettiği … Petrol Ürn. Bilgs. ve Elektr. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti'nin faturalarının, sahte olarak düzenlenmesini kolaylaştırıp suça iştirak ettiği, kesilen vergi ziyaı cezalarının hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
… Petrol Ürn. Bilgs. ve Elektr. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ile şirket tarafından düzenlenen faturaların aslında …, …., … ve … tarafından düzenlendiği sonucuna varıldığından anılan şahıslar adına, adi ortaklık mükellefiyet kaydı tesis edildiği, katma değer vergileri ile gelir (stopaj) vergilerinin ortaklık adına, gelir vergisi ve geçici vergilerin ise ortaklar adına tarh edildiği, … Petrol Ürn. Bilgs. ve Elektr. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti'nin 2014/Ocak-2015/Ocak dönemleri arasındaki beyanname ve bildirimlerini veren davacı adına, …'nın sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2014/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, Ocak-Aralık, 2015/Ocak-Mart, Ocak-Aralık dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
213 sayılı Kanun'un; "Vergi ziyaı" başlıklı 341. maddesinde, "Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder. Şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi ziyaı hükmündedir. Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez." hükmüne, "Vergi ziyaı cezası" başlıklı 344. maddesinde, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; … Petrol Ürn. Bilgs. ve Elektr. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda; şirketin, bilgisayar, bilgisayar çevre bilimleri ve yazılımlarının toptan ticaretini yapmak üzere 15/07/2013 tarihinde tesis ettirdiği mükellefiyet kaydının, 14/10/2014 tarihi esas alınarak re’sen terk ettirildiği, … Emniyeti Mali Suçlar Müdürlüğünce yürütülen bir soruşturma kapsamında, …’e ait bir araçta üç farklı firmaya ait ve muhtelif kişiler adına düzenlenmiş faturalar, ödeme kaydedici cihaz fişleri ele geçirildiği, söz konusu belgeler arasında mükellef kuruma ait irsaliyeli faturaların da bulunduğu, mükellef şirketin tek ortağı ve temsilcisinin …’ın verdiği ifadede, ilkokul mezunu olduğu, eski eşinin, kendisi adına şirket kurduğu, daha sonra tanıştığı …’ın da kendisi adına şirket kurduğu, söz konusu şirket işlemleri hakkında bilgisi olmadığı, defter belgelerin kendisinde olmadığını beyan ettiği, yapılan yoklamalarda şirkete ve şirket temsilcisi …'a ulaşılamadığı, mükellef şirketin iş yeri sahibi …'un kendisine gösterilen kira kontratındaki imzanın kesinlikle kendisine ait olmadığı, bu kontratın sahte olduğunu beyan ettiği, EPDK’dan yapılan sorgulamada şirket adına verilmiş bir bayilik lisansının bulunmadığı, İzmir'de bulunan mükellef şirkete muhasebecilik hizmeti veren, …de faaliyet gösteren …’e gönderilen bilgi isteme yazısına cevaben “… Petrol Ltd. Şti’ne birlikte çalıştığı ve beyanname gönderme kullanıcı kodunu ve şifresini verdiği …’ın hizmet verdiği, ancak söz konusu mükelleften düzenli ücret alamadıklarından verdikleri hizmeti 2015 yılında durdurdukları, şirket hakkında pek bir bilgisinin olmadığı, defterlerini de şirket yetkilisine devrettiği, … Petrol Ltd. Şti’nin faaliyetinin gerçek olup olmadığına yönelik inceleme yetkisinin bulunmadığı" şeklinde beyanda bulunulduğu, …’in muhasebe hizmeti verdiği … Petrol Ltd. Şti. ile … hakkında da vergi tekniği raporu bulunduğu, bu mükelleflere verdiği hizmet nedeniyle de iştirak ve sorumluluk raporları düzenlendiği, bu mükelleflerin ortak özelliğinin, … Petrol Ltd. Şti'nde olduğu gibi, mükelleflerce düzenlenen faturaların muhtelif adreslerde yapılan aramalarda ele geçirilmesi olduğu tespitlerine yer verilerek, mükellef şirketin kuruluşundan itibaren düzenlediği tüm faturaların sahte kabul edilmesinin gerektiği, sahte belge düzenleme faaliyetinin ise …, …, … ve … tarafından gerçekleştirildiği, aralarında davacının da bulunduğu muhtelif kişiler adına suça iştirak etmeleri nedeniyle vergi suçu raporunun düzenlenmesi gerektiği sonucuna varıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıdaki tespitlerin değerlendirilmesinden, … Petrol Ürn. Bilgs. ve Elektr. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti'nin …, …, … ve … kontrolü altında olduğu, düzenlenen faturaların sahte olduğu ve serbest muhasebeci mali müşavir olan davacının, kendisine ait kullanıcı kodu ve şifresini verdiği ve birlikte çalıştığını beyan ettiği …'ın, … Petrol Ürn. Bilgs. ve Elektr. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti'ne kendi adına muhasebecilik hizmeti verdiği, söz konusu şirket hakkında pek bir bilgisinin olmadığına yönelik beyanları karşısında mesleğin gerektirdiği özen ve sorumluluğu göstermediği, söz konusu adi ortaklığın sahte fatura düzenleme fiilini kolaylaştırmak suretiyle bu fiile iştirak ettiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiği anlaşıldığından ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinde, iştirak nedeniyle kesilecek ceza, maddi menfaat elde etme şartına bağlanmadığından; davacının sahte belge düzenleme fiilini doğrudan doğruya beraber işlemiş olduğu veya bu fiili işlemeye azmettirdiği yolunda somut ve iştirak iradesini ortaya koymak için yeterli bir tespit bulunmadığı gerekçesiyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu vergi ziyaı cezası tutarlarının doğruluğunun araştırılması suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 17/02/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI OY: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.