T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2019/3238
Karar No:2024/408
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gaz Dağıtım A.Ş.
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Doğal gaz dağıtım lisansı sahibi olan davacı şirket tarafından, başka bir dağıtım şirketi ile malzeme alışverişi yaparak lisans kapsamı dışında faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile söz konu aykırılığın 30 (otuz) gün içinde düzeltilmesi hususunda ihtar edilmesine rağmen bu kararın gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun 9. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca 1.062.235,00-TL idari para cezası verilmesine ve anılan mevzuata aykırılığın 15 (on beş) gün içerisinde düzeltilmesi hususunda ihtarda bulunulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … tarihli ve … sayılı Kurul kararı ile mevzuata aykırı hususun giderilmesine yönelik ihtarın 09/06/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından 01/07/2016 tarihli yazı ile ihtara konu malzemelerin stoklarında mevcut olmaması sebebiyle 17/06/2016 tarihli onay ile polietilen boru üreticisi bir şirkete sipariş verildiği, yazı ekinde yer alan listedeki malzemelerin ise 21/07/2016 tarihinde … A.Ş.'ye teslim edilmek üzere kargoya verildiği fakat adı geçen şirkete malzemelerin tamamının ulaşmadığının bildirildiği, davacı şirketin dava dilekçesindeki beyanlarında da iadenin 27/08/2016 tarihinde gerçekleşmediğinin kabul edildiği, dolayısıyla ihtar gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmediği, davacı şirketin dağıtıcı lisansı kapsamında yapması gereken altyapı yatırımlarını tam ve zamanında yapmayarak başkaca bir şirketten altyapı yatırımları için malzeme aldığı ve yapılan ihtara rağmen bu malzemeleri verilen süre içerisinde iade etmediği hususu sabit olduğundan, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; her ne kadar İdare Mahkemesi kararında ve davalı idare tarafından, malzeme alışverişinin bir defaya mahsus olmadığı ve doğal gazın dağıtımı ve mahalli gaz boru hattı şebekesi ile nakli faaliyetlerini aştığı, davacı şirketin lisansa konu dağıtım faaliyetlerinin dışına çıktığı, 2008 yılında alınan malzemeleri 5 yıl içerisinde iade etmeyerek şebeke altyapısında kullandığı, bu altyapı yatırımlarını bedelsiz olarak aldığı ve malların bedellerini tarifeler yolu ile faturalardan tahsil etme yoluna gittiği hususlarının tespit edildiği belirtilmekte ise de, boru ve malzemeleri, bedelini ödemeden veya ödünç olarak almak suretiyle başka bir dağıtım şirketinden temin etme fiilinin "suç ve cezaların kanuniliği ilkesi" uyarınca "Piyasada lisans kapsamı dışında faaliyet gösterme" fiili kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacının söz konusu altyapı yatırım malzemelerini bedelsiz olarak aldığı ve malların bedellerini tarifeler yolu ile faturalardan tahsil etme yoluna gittiği yolunda yapılan tespitin gereğinin, Torosgaz-Polgaz şirketleri arasında söz konusu dönemde yapılan karşılıklı malzeme alış verişine ilişkin miktarlar ve davacının tarifeye yansıtmak suretiyle elde ettiği bedel dikkate alınarak, haksız iktisap ve tarife uygulamaları yoluyla davacıdan tahsil edilebileceği belirtilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, harçtan muaf oldukları, davacının ihtar edilmesine ilişkin Kurul kararı ile malzeme alışverişinin lisans kapsamı dışında faaliyet olarak tanımlandığı, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, isnat edilen fiilin lisans kapsamı dışı bir faaliyet olmadığı, lisansı kapsamında yükümlü oldukları dağıtım faaliyetinin gerçekleştirilmesi amacıyla yapılan ve malzemenin emanet olarak verilmesi mahiyetinde bir işlem olduğu, söz konusu fiilin Kanun'da aykırılık olarak tanımlanmadığı, suç ve cezaların kanuniliği ilkesi uyarınca yaptırım uygulanmasının mümkün olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam …-TL harcın istemi hâlinde davalıya iadesine,
4. Temyiz posta giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 31/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.