T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3244
Karar No : 2023/581
DAVACI : …
DAVALI : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 07/03/2017 tarihli kararının 1. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Öğrencilik statüsünün devam ettiğini ve azami sürenin davalı idare tarafından yeniden başlatıldığını belirterek, Yürütme Kurulu kararı ile lisansüstü öğrencilerinin kamu hizmetine girişinin haksız şekilde sınırlandırıldığını, dava konusu düzenleme ile lisansüstü eğitimini azami sürede bitirenlerle bitiremeyenler şeklinde öğrenciler arasında bir ayrım yapıldığını, düzenlemenin amaç unsuru bakımından hukuka aykırı olduğunu, kamu yararı ve hizmet gereklerine uymadığını, düzenlemenin kapsamının belirsiz olduğunu ve eksik düzenleme nedeniyle de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek iptali gerektiğini iddia etmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI: 2547 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (a) bendinde Yükseköğretim Kurulunun, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren bir kuruluş olduğu, 7. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yükseköğretim kurumlarının 2547 sayılı Kanun'da belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi, yükseköğretim kurumları arasında söz konusu amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlama görevinin Yükseköğretim Kurulu'na verildiği; 2547 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (d) bendi gereğince lisansüstü eğitim görenlerin araştırma görevlisi kadrolarına atanma hakkının burslardan faydalanmaya alternatif olarak sunulduğu, bu madde kapsamında bulunan kişilerin azami öğrenim süreleri içinde öğrenimlerini tamamlayamaması nedeniyle ilişiklerinin kesilmesine yönelik uygulamanın 2547 sayılı Kanun'un 6111 sayılı Kanun'la değişik 44. maddesinin (c) bendi yürürlüğe girmeden önce de var olduğu, yine Lisansüstü Eğitim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinin Giriş Sınavları Hakkında Yönetmelik'in 5. maddesinde, Lisansüstü Öğretim Yönetmeliği'nde ve 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesinde öngörülen azami öğrenim sürelerine atıf yapıldığı, 50. maddesinin (d) bendi kapsamında atanan araştırma görevlerinin bu kadrolarda bulunma sürelerinin, Lisansüstü Öğretim Yönetmeliği'nde belirtilen azami süreler olduğu, azami öğrenim süreleri içinde öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların kadrolarıyla ilişikleri kendiliğinden kesilirken, bu süreyi başarıyla tamamlayamayanların kadrolarıyla ilişiklerinin devam ettirilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu gibi başarısızlığı da teşvik edebileceği, aynı zamanda burslardan faydalanmaya alternatif olarak sunulan bu kadrolara atanma hakkının yanlış kullanılması sonucuna sebebiyet vereceği, davaya konu düzenleyici işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 07/03/2017 tarihli kararının 1. maddesinde; "06/02/2013 gün ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğinde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramamaları; 2. maddesinde; "Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğinin yayımlandığı 20 Nisan 2016 tarihinden itibaren 2017 güz dönemine kadar geçen sürede azami öğrenim sürelerinin dolması nedeniyle kadro ile ilişikleri kesilen araştırma görevlilerinin 2016-2017 güz döneminde azami öğrenim sürelerinin yeniden başlaması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramamaları; 3. maddesinde, "Halen 2547 sayılı Kanun'un 50/d ve ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunan, ancak azami öğrenim süresini dolduran veya dolduracak olan araştırma görevlerinin kadro ile ilişiklerinin kesilmesi gerektiği, ancak öğrencilik sürelerinin 2016-2017 güz dönemi itibariyle yeniden başlaması nedeniyle öğrencilik statülerinin devam etmesi gerektiği" belirtilmiştir.
Dava Konusu Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının 2. ve 3. maddelerinin incelenmesi:
Davacının 08/12/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, Türk ve İslam Sanatı Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi alım ilanı üzerine yaptığı başvurunun; ön değerlendirme sonucu, lisansüstü öğrenimini azami süresi içerisinde tamamlayamadığı gerekçesiyle başvuru koşullarını taşımadığından yazılı sınava girememesi üzerine bireysel işleme karşı, idare mahkemesinde; dayanak, Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemiyle de ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda dava açtığı görülmektedir.
Anılan Yürütme Kurulu kararının yalnızca 1. maddesinin lisansüstü öğrenim yapan öğrencilere bu bağlamda davacının durumuna ilişkin olduğu, Kurul kararının diğer maddelerinin ise araştırma görevliliği kadrolarında bulunmuş olanları ilgilendirdiği; öte yandan, dava dilekçesinde de Kurul kararının diğer maddeleri yönünden hukuka aykırılık iddialarına yer verilmediği anlaşılmakla, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının 2. ve 3. maddelerinin davacının menfaatini etkileyen bir yönü bulunmamaktadır.
Bu nedenle, davacının Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararının 2. ve 3. maddeleri bakımından dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Dava Konusu Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının 1. maddesinin İncelenmesi:
2547 sayılı Kanunun 50. maddesinin (d) bendinde, Lisans üstü öğretim yapan öğrencilerin, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilecekleri öngörülmüştür.
Yine aynı Kanunun azami öğrenim süresini düzenleyen 44. maddesinde 2011 yılında yapılan değişiklikle, lisansüstü öğrenciler için azami öğrenim süreleri belirlenmiş ve bu süreleri tamamlayan öğrencilerin kademeli olarak arttırılan harçları ödeyerek öğrenimlerine devam edebilecekleri düzenlemesi getirilerek; kayıtlı olduğu programı azami süre olarak öngörülen 3 yılda tamamlayamayan yüksek lisans öğrencisi ve 6 yıl içinde tamamlayamayan doktora öğrencisinin, kademeli olarak arttırılmış öğrenci katkı paylarını ödeyerek öğrencilik statüsüne sahip olabilmeleri sağlanmıştır.
2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde, azami öğrenim süresi olarak öngörülen yüksek lisans için 3 yıl, doktora için 6 yıllık sürenin tamamlanmasından sonra, öğrenime devam edilmesinin yalnızca ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hakkı tanıdığı, bunların dışında diğer öğrencilik haklarından ise yararlanılamayacağı açıkça hükme bağlanmıştır. 2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde 2014 yılında yapılan değişiklikte ise, bu kurallar yürürlükten kaldırılmış ve lisansüstü eğitimde öğrenim sürelerinin Yönetmelik ile düzenleneceği öngörülmüştür.
Anılan hüküm uyarınca, 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin "Süre" başlıklı 7. maddesinde, "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.
(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." hükmü getirilmiştir.
Azami öğrenim sürelerine ilişkin YÖK Yürütme Kurulu Kararları tarih sırasına göre incelendiğinde;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 26/11/2014 günlü, 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanunun 32. maddesi ile eklenen geçici 67. maddede "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Araştırma görevlilerinin "Atanma Süresine" İlişkin mevzuata gelince;
Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmelik'in, "Atama Süresi" başlıklı 5. maddesinde, "Atanma için bütün şartlar haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır.
Atanmalar her öğretim yılı başında aynı usulde ve yükseklisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri için Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinde, tıpta uzmanlık öğrencileri için ise, Tababet ve Uzmanlık Tüzüğü’nde öngörülen süreler ile 2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde gösterilen ek sürelerle sınırlı olmak üzere, yeniden yapılabilir. Ancak, üniversitelerin özelliklerine göre tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar için bu süreler anabilim dalı başkanı ve ilgili yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörün onayı ile uzatılabilir.; "Sürelerin Uzatılması" başlıklı 6. maddesinde, "Her öğretim yılı sonunda öğretim elemanı kadrolarına geçici olarak atanmış olan lisansüstü öğrencilerin bu kadrolara atanmak isteyen diğer adaylarda dikkate alınarak, yeniden aynı usulle atanmalarının yapılıp yapılmamasına Rektörlükçe karar verilir." hükmü; "Kadroyu Boşaltma" başlıklı 10. maddesinde, "2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir.
Hizmetlerine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla değişik 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmaları mümkündür." hükmü getirilmiştir.
2547 sayılı Kanun uyarınca araştırma görevlisi kadrolarına yapılan atamaların, lisansüstü eğitim gören öğrencilere verilen bir hak olduğu konusunda bir duraksama bulunmamaktadır. Ancak, bu hakkın kullanımının bir süreye bağlanması yani lisansüstü eğitimin belli bir sürede tamamlanmış olmasının öngörülmesi ve araştırma görevliliğine alınmada bunun bir başvuru koşulu olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Esasen, 2547 sayılı Kanun'un 6111 sayılı Kanun'la değişik 44. maddesinin (c) bendi yürürlüğe girmeden önce de, azami öğrenim süreleri içinde öğrenimi tamamlayamama nedeniyle ilişik kesme uygulaması var idi.
Burada üzerinde duraksama yaşanan husus, azami lisansüstü eğitim ve öğretim sürelerinde daha sonra meydana gelen değişikliklere bağlı olarak azami eğitim sürelerinin yeniden başlaması nedeniyle öğrencilik statüsüne devam eden kişilere araştırma görevlisi kadrosuna atanmada yeni bir hak verilip verilmediği konusudur.
2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi uyarınca alınacak araştırma görevliliği kadroları lisansüstü eğitim süresinden bağımsız olarak düşünülemez. Bu bağlamda idarenin araştırma görevlisi alımında bir ön koşul olarak Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğinde tanımlanan azami öğrenim süresini geçirmemiş olması şartını aramasının üniversitelere tahsis edilen kaynağın etkili biçimde kullanılması amacına uygun olduğu görüldüğünden dava konusu Kurul kararının 1. maddesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 07/03/2017 tarihli ve 8 sayılı kararının 2. ve 3. maddeleri bakımından karar verilmesine yer olmadığına; 1. maddesi yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Uyuşmazlıkta davacı tarafından, anılan Kararın tamamının iptali talep edilmekte ise de; Pamukkale Üniversitesi Rektörlüğü'nün … tarih ve E… sayılı işleminde Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı Kararının 1. maddesindeki hüküm gerekçe gösterildiğinden, düzenleyici işlemin hukuki denetimi 1. maddeye hasren yapılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İlgili Mevzuat:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 131. maddesinde; Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim- öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulacağı kurala bağlanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulu" başlığını taşıyan 6. maddesinde; "Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur. Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu (…) (3) ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır.'' kuralı yer almıştır. "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlığını taşıyan 7. maddesinde; yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasında 19.11.2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle yapılan değişiklik ile, ''Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine, 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 67. madde ile; ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Kanun’un ''Araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacıları'' başlığını taşıyan 33. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle (a) bendinde; araştırma görevlilerinin, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcıları olduğu; bunların ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanacakları; atanma süresi sonunda görevlerinin kendiliğinden sona ereceği; bunların aynı usulle yeniden atanabileceği kuralı; "Lisansüstü Öğretim" başlığını taşıyan 50. maddesinin d fıkrasında; lisans üstü öğretim yapan öğrencilerin, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilecekleri kuralı; 65. maddesinde; öğretim elemanlarının yetiştirilme esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak Yönetmelikle düzenleneceği kuralı; ek 30. maddesinde ise; Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında 33. maddenin (a) fıkrası uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna atanmış olup, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların statülerinin herhangi bir işleme gerek kalmaksızın 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen statüye dönüştürülmüş sayılacağı ve bunlar hakkında söz konusu (d) bendi hükümlerinin uygulanacağı; bu şekilde statüleri değiştirilen araştırma görevlilerinden 33 üncü maddenin (a) fıkrasına göre yeniden ataması yapılmayanların mecburi hizmet yükümlülüklerinin kaldırılacağı; 35. madde uyarınca başka bir üniversitede ve yurtdışında eğitimde bulunanların, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üniversitelerinin talebi üzerine onbeş gün içinde kendi üniversitelerine dönmek zorunda oldukları, bu süre içerisinde dönmeyenlerin atamalarının iptal edileceği kuralı yer almıştır.
20/04/2016 gün ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.", 12. maddesinde, ''Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.'', 17. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır." kuralı yer almıştır.
13/10/1984 gün ve 18544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmelik'in "Amaç ve Kapsam" başlığını taşıyan 1. maddesinde; "2547 sayılı kanunun 50. ve 65. maddelerine göre Üniversitelerarası Kurul tarafından hazırlanan bu yönetmelik, lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğrenim kurumlarında yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik veya tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenlerden geçici olarak öğretim yardımcılığı kadrolarına atanacakların hak ve yükümlülükleri ile tıpta uzmanlık öğrencilerinin giriş sınavları hakkındaki usul ve esasları düzenler"; "Atama Süresi" başlığını taşıyan 5. maddesinde; "Atanma için bütün şartlar haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır. Atanmalar her öğretim yılı başında aynı usulde ve yükseklisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri için Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinde, tıpta uzmanlık öğrencileri için ise, Tababet ve Uzmanlık Tüzüğü’nde öngörülen süreler ile 2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde gösterilen ek sürelerle sınırlı olmak üzere, yeniden yapılabilir. Ancak, üniversitelerin özelliklerine göre tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar için bu süreler anabilim dalı başkanı ve ilgili yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörün onayı ile uzatılabilir", "Kadroyu boşaltma" başlığını taşıyan 10. maddesinde ise, "2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir. Hizmetlerine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmaları mümkündür." kuralına yer verilmiştir.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun … gün ve … sayılı kararının 1., 2. ve 3. maddelerinde; Yürütme Kurulunda alınan bu kararlar uyarınca araştırma görevlisi kadro ilanlarına başvuran adaylardan;
1. 06/02/2013 gün ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramamalarına,
2. Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nin yayımlandığı 20/04/2016 gününde itibaren 2017 Güz dönemine kadar geçen sürede azami öğrenim sürelerinin dolması nedeniyle kadro ile ilişikleri kesilen araştırma görevlilerinin 2016-2017 güz döneminde azami öğrenim sürelerinin yeniden başlaması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 50/d ve 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadro ilanlarına başvurup başvuramamalarına,
3. Halen 2547 sayılı Kanun'un 50/d ve ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunan, ancak azami öğrenim süresini dolduran veya dolduracak olan araştırma görevlilerinin kadro ile ilişiklerinin kesilmesi gerektiği, ancak öğrencilik sürelerinin 2016-2017 Güz dönemi itibariyle yeniden başlaması nedeniyle öğrencilik statülerinin devam etmesi gerektiğinin uygun olduğuna karar verilmiştir.
Hukuki Değerlendirme:
Dava konusu düzenleme uyarınca; 06/02/2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayacak öğrenciler 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramayacaklardır.
Uyuşmazlıkta, 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca yapılacak atamanın amacı ile anılan kadroda görev yapan personelin hukuki statüsünün açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesinde, Tıpta Uzmanlık Sınavını kazanan öğrencilerle, yüksek lisans, sanatta yeterlilik ve doktora öğrencileri, öğrenim süreleri ile sınırlı olmak üzere atama yapılmaktadır.
Nitekim, Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmeliğinin 10. maddesinde, 2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesileceğinin kurala bağlanmasında, kadronun ihdas amacının dikkate alındığı açıktır.
Buna göre, 50/d maddesine göre yapılan atamaların burs verilmeyen lisansüstü öğrencilerin mali yönden desteklenmesi amacıyla öğrenim süresiyle sınırlı olarak yapıldığı göz önüne alındığında; lisansüstü eğitimlerini azami süresinde tamamlayamayan, ancak; 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin ve azami öğrenim sürelerinin dolması nedeniyle kadro ile ilişikleri kesilen araştırma görevlilerinin, 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna başvuramamalarının, 50/d maddesinin lafzi ve amaçsal yorumuna ve bu eksende kadronun ihdas amacına uygun olduğu, nitekim lisansüstü eğitimlerini tamamlayanların yerlerine gelecekler için kadro ihtiyacının bulunduğu anlaşılmıştır.
Aksi değerlendirmenin; lisansüstü eğitimde başarısızlığın ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.
Bu bağlamda; yükseköğretim kurumlarında lisansüstü eğitim yapmak isteyenlerin 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına, öğrenim süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla, geçici olarak atanma imkanlarının bulunduğu, kadrolarda amacı dışında uzun sürelerle bulunulmasının engellenerek kaynakların etkin ve verimli şekilde kullanılmasının sağlanması amacı dikkate alındığında, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 07/03/2017 gün ve 8 sayılı kararının dava konusu 1. maddesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Nitekim; Dairemizin 10/02/2021 tarih ve E:2017/2757; K:2021/746 sayılı kararı da benzer yönde olup; konuya ilişkin bölümü Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 01/06/2022 tarih ve E:2021/2802, K:2022/1965 sayılı kararıyla onanmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
15/02/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.