T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/330
Karar No : 2022/5628
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nden mezun olan davacının, anılan bölümü ikincilikle bitirmesine rağmen dereceye hak kazanamadığına ilişkin … Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın … tarih ve E… sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı … Üniversitesi Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile davacıya bölüm ikinciliği kürsü hakkının verilmesine ve davalı kurum tarafından yeniden tören düzenlenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, diğer yükseköğretim kurumlarının lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılını tamamladıktan sonra yatay geçiş yapan öğrencilerin geçiş yaptıkları … Üniversitesi'nde dereceye girme haklarını hukuken imkansızlaştıran, yine Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 28. maddesinin 5. fıkrasında yer alan öğrencilerin yatay geçiş yaptığı yükseköğretim kurumlarında aldığı ve başarılı olduğu derslerin notlarının başarı ortalaması hesabında dikkate alınmayacağı kuralı bulunmasına rağmen yükseköğretimde fırsat eşitliğine ve hakkaniyete aykırı olarak ek koşul öngören dava konusu … Üniversitesi Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı, davacının, … Üniversitesi'nde ilk iki yarıyılı tamamladıktan sonra yukarıda anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca ve … Üniversitesi Senatosu'nun belirlediği yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan kriterler ve yatay geçiş için gereken asgari koşullar dikkate alınarak davalı üniversiteye yatay geçiş yaptığı ve başarı notunun hesabında yalnızca … Mayıs Üniversitesi'nde öğrenim gördüğü 2013/2014, 2014/2015 ve 2015/2016 eğitim öğretim yıllarında aldığı derslerin dikkate alındığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, fırsat eşitliği ilkesine ve hakkaniyete aykırı olan … Üniversitesi Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararına dayanılarak tesis edilen … Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın … tarih ve E… sayılı işleminde de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ilgili işlemlerin iptaline; davacıya kürsü hakkının verilmesi ve yeniden tören düzenlenmesi hususlarının davalı idarenin görev ve yetkisinde bulunduğu, anılan idareye bu istemle yapılmış bir başvuru bulunmadığı gibi söz konusu idarenin ret işleminin de olmadığı ve bahse konu taleplerin idari dava türleri arasında sayılan iptal ve tam yargı davaları ile karşılanamayacağı hususu birlikte değerlendirildiğinde, davalı … Üniversitesi'nin yerine geçerek idari işlem niteliğinde karar verme sonucu doğuran davacıya bölüm ikinciliği kürsü hakkının verilmesine ve davalı kurum tarafından yeniden tören düzenlenmesine karar verilmesi talebinin incelenmesine hukuki olanak bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 2547 sayılı Kanun'un 14. maddesinde, "üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak" senatonun görevleri arasında sayıldığı, yine … Üniversitesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 28. maddesinin (a) bendinde, bağıl ve mutlak değerlendirme sistemlerine ilişkin ölçme ve değerlendirme esasları, bağıl değerlendirme sisteminde başarı notu hesaplamasına katılma koşul ve sınırları ile başarı dereceleri hakkındaki esasların Senato tarafından belirleneceğinin hüküm altına alındığı, bu düzenlemeler ışığında Senato tarafından dava konusu kararın alındığı ve öğrencilerin kayıtlı oldukları bölüm veya programda alınması zorunlu olan kredi miktarlarının en az 3/4 ünün … Üniversitesi'nde alınması koşuluyla dereceye girmeye hak kazanacaklarının düzenlendiği, alması gereken kredi sayısı 142 olan davacının, yatay geçiş yoluyla geldiği üniversiteden aldığı 45 kredilik ders muafiyeti çıktıktan sonra kalan kredi miktarının belirtilen oranı karşılamaması sebebiyle dereceye girmeye hak kazanamadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 13/10/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, … Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nden mezun olan davacının, anılan bölümü ikincilikle bitirmesine rağmen dereceye hak kazanamadığına ilişkin … Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın … tarih ve E… sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı … Üniversitesi Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile davacıya bölüm ikinciliği kürsü hakkının verilmesine ve davalı kurum tarafından yeniden tören düzenlenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Senato" başlıklı 14. maddesinde, Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, Senato'nun görevleri arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; … Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nde öğrenim gören davacının, 2013/2014 eğitim öğretim yılında … Üniversitesi'nden yatay geçiş yoluyla … Üniversitesi'ne geçiş yaptığı, 2013/2014, 2014/2015 ve 2015/2016 eğitim öğretim yıllarında olmak üzere toplam 6 yarıyıl … Üniversitesi'nde okuyan davacının 2015/2016 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılı sonunda 3,71 not ortalamasıyla bölüm ikincisi olarak mezun olduğu, anılan Bölümü ikincilikle bitirmesine rağmen "Üniversitemize diğer Yüksek Öğretim Kurumlarından Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ve yatay geçiş yoluyla gelerek intibakları yapılan öğrencilerin kayıtlı oldukları bölüm/programda alınması zorunlu olan kredi miktarının en az 3/4'ünü Üniversitede almaları koşulu ile dereceye girmeye hak kazanmalarına" yönelik … Üniversitesi Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararı gerekçe gösterilerek dereceye hak kazanamadığının … Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın … tarih ve E… sayılı işlemi ile bildirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. İdarelerin; düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki niteliği taşımaktadır.
Davacı, … Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü 1. sınıfına kayıt olmuş ve Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lİsans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelikte belirlenen esaslara göre bu okulda 1. sınıf eğitimini alarak 2013-2014 eğitim yılında gereken bu koşulları sağladığı için … Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü 2. sınıfına kayıt olma hakkı kazanmıştır.
Dava konusu kararın, yatay geçiş ile başka bir üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilerin mezuniyetlerini etkileyecek bir şart öngörmediği, ancak okul derecesi tespitinde yatay geçiş yaparak geldiği üniversiteye birinci sınıftan itibaren kayıt olan öğrenciler ile yatay geçiş yaparak gelen öğrenciler arasında fırsat eşitliği sağlamak için getirildiği anlaşılmaktadır.
Aksi yorumun, kendi yükseköğretim kurumlarının belirlediği yönetmelik hükümlerine göre ilk iki yarıyılda da burada öğrenim görmüş olan diğer öğrencilerin fırsat eşitliğini zedeleyeceği ve davacı lehine haksız bir durum yaratacağı kuşkusuzdur
Bu nedenle, takdir hakkı kapsamında alınan Senato kararında ve bu karar uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.